YAŞA, MENİM HALQIM! Biz bar edik, barız ve bar olacaqmız
YAŞA, MENİM HALQIM!
Biz bar edik, barız ve bar olacaqmız
İleride seni güzel bir kelecek bekley — nice zalimler kelip ketti, amma millî irade yaşay.
Qırımnın Sesi
Noman Çelebicihan ve Qırımtatar Halqınıñ Metaneti: Tarihten Bugünge Bitmegen Küreş
Şehit müfti Cumhurbaşkanı Noman Çelebicihan’nıñ faciyalı ölümü, Qırımda demokratiya ve cumhuriyetçilik ğayesiniñ boğulması edi. Amma ne 1918, ne 1944, — Qırımtatar halqınıñ ümütini söndire almadı.
Aqmescit’ten Qara Deñizniñ Dibiñe
Yanvar 26 (13) künü Qızıl Muafızlar Aqmescit’ni zapt ettiler. Ertesi künü Noman Çelebicihan yaqalandı. Onı “adet üzre” Aqyarğa alıp kettiler ve anda bir ay tuttılar. Başta apishaneniñ 5 nomeralı umumiy odasına, bir künden soñ ise 26 nomeralı ayrı odasına qapattılar.
Anda Aqyar İnqilâp Komitetiniñ reisi Yuriy Gaven Noman ile subetleşti. Bu subetniñ mevzusı bugünki künde de tarih içün bir sır olaraq qala.
1918 senesi fevral 23-de gece saat ekilerde deñizciler apishanege kirip, yaqalanğanlarnı bermege talap ettiler. Aqyar şurası apishane komissarına deñizcilerniñ cedvellerinde olğanlarnı çıqarmağa emir berdi. Birinci beş kişi arasında Noman Çelebicihan da bar edi.
Qollarını bayladılar… Deñizciler ve Aqyar limanınıñ dülger ustahaneleriniñ işçileri olarnı bağladılar. Qurbanlarnı bir yerge alıp kettiler. İç bir kimse zalımlardan aman istemedi. Karantin yılğasında öldürecek yerge alıp ketkende qatiller qurbanlarını qıynadılar — yumruq ve silânen urdılar. Yaqın mesafeden qurşunğa tizip, ölülerniñ başlarını taş ve silânen urğan ediler. Öldürilgenlerden üst qıyafet, ayaqqap, yüzük ve cüzdanlarnı çıqardılar.
Azaplanğan müftiniñ cesedini başqalarınen beraber maşinağa qoyıp Graf iskelesine alıp kettiler. Anda ölülerni barjalarğa yüklep, yalıdan uzaq bir yerge alıp ketip, taşlarğa baylap deñizge atqan ediler. Yalıñız bir qaç aile soy-soplarına ait ceset parçalarını tapıp oldı.
Böylece belli siyasetçi, ulu islâatçı ve parlaq bir qonuşmacı Noman Çelebicihan öldürildi. Onıñnen beraber Qırımda demokratiya ve cumhuriyetçilik ğayesi de on yıllar devamında Qara deñizniñ suvları altına kömülgen kibi oldı.
1944: Halqnıñ Toplu Faciası
Eger 1918 senesi millî liderimizniñ şehadeti ise, 1944 senesi bütün halqımıznıñ faciası oldı. Aman-aman bütün Qırımtatar halqı kommunist totalitar rejiminiñ qurbanına aylandı. Vatanından sürgün etildi, binlerce insan yollarda can berdi.
Amma müfti ve şair aytqanı kibi:
“Olar yurtumıznı yaqa, mal-mülkimizni yıqa bileler,
amma qırımlılarnıñ ümüti bitmez.”
Bu sözler yalnız şiir degil — millî vasiyet edi.
Keçmişten alınacaq dersler bar eken, ne yazıq ki bazı hatalarnı tekrar etme tehlikesi ile yüz-yüze qaldıq. Qorqu duyguları yaşandı. Küçler zor toplanıldı. Bazı vatandaşlarımız dayanamayıp Ana toprağını terk etti.
Lâkin başqa bir qısım halqımız aksine toparlandı. Daha büyük ğayret ile millî küreş yolunı devam ettirdi.
Neticede — ebet, şehitlerimiz de oldı, qaçırılğanlar da. Amma umumiy baqışta halqımız yüzüni qarartmadı. Yaşamaq ve inkişaf etme iradesini saqladı.
Malûmdır ki, ötmek parçalanıp loqmalarğa bölüngenden soñ yutula; birlik içinde olğan bir milletni ise yeñmek mümkün degildir.
“Yaşa, Menim Halqım, Yaşa
Bugün de bu sözler öz aktüalligini saqlay:
Yaşa, menim halqım, yaşa!
İleride seni güzel bir kelecek bekley.
Nice zalimler kelip ketti — biz bar edik, barız ve bar olacaqmız.
Tarih şahittir: Qırımtatar halqı defalarca imtihanlardan keçti. Amma her defasında metanet, birlik ve ümüt ile ayağa turdı.
Ve bugün de şol irade yaşay.
