Boynuna Madalya Degil Urgan Taqılğan Qırım Tatar Bakan: Hasan Polatkan

Qırım Tatar tamırlı Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanı Hasan Polatkan, 16 Sentyabr 1961 senesi sabaga qarşı İmralı adasında dar ağaçına çıqarılıp, zalımca idam etildi.

Boynuna Madalya Degil Urgan Taqılğan Qırım Tatar Bakan: Hasan Polatkan

Türkiye siyaset tarihınıñ eñ qara künlerinden biri olğan 27 Mayıs 1960 askeri darbesinden soñ, adalet tilenüv sahnelerine çevrilgen Yassıada makemelerinde haksızca yarğılanğan Demokrat Parti ükümetiniñ meşur Maliye Bakanı, aslı Qırım Tatarı olğan Hasan Polatkan’nıñ şehadetinden berli on yıllar keçti. Ömür arqadaşı Mutahhare Polatkan’nıñ “Onıñ boynuna hızmetleri içün madalya degil, urgan (ilmek) taqtılar” dep köz yaşları ile añlatqan Hasan Polatkan, milletniñ hafızasında ebediy bir demokrasi şehidi olaraq qaldı.

Hasan Polatkan’ğa Ne Aytıldı?

Demokrat Parti reberleri ve bakanlar mahkemede özlerini uquqiy deliller ile qorçalamağa çalışqanda, Mahkeme Reisi Salim Başol olarnıñ sözüni kesip, tarihe qara leke olaraq keçken şu meşur sözlerni aytqandır:

Sizni mında qapatqan askeri kütle/irade böyle emir etti, biz uquqqa degil, berilgen emirge baqamız

Kardeşim uzatma, kısa kes! Sizi buraya gönderen güç cezalandırılmanızı istiyor. Bir an önce bitir de yemeğe gideceğiz.

Polatkan ise bu adaletsizlik qarsısında vazgeçmeyip: “Hayatımın mevzubahis olduğu bir meselede son sözlerimi söylememe müsaade edin efendim. Öyle ise müdafaa yapmayayım mı?” dep sorasa da, mahkeme reisi “Yapma, yerine otur!” dep onı susturğandır.

Yani, “Bizge böyle söylendi” ya da “Sizni mında qapatqan quvvet böyle istey” sözleri, uydurma mahkemenin özüni ifşa etken acı birer itiraftır

Ne Zaman ve Nasıl İdam Etildi?

Hasan Polatkan, Yassıada makemesiniñ uydurma ve emirlengen qararlarından soñ, 16 Sentyabr 1961 senesi sabaga qarşı, İstanbul yaqınlarındağı İmralı adasında dar ağaçına çıqarılıp asıldı. Polatkan ile beraber meşur Tış işleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu da şol kün idam etildi; bir kün soñra ise Başbakan Adnan Menderes eyni aqıbetke oğratıldı. İdam sehpasına ketirilgende bile veqarlı duruşını bozmğan Polatkan, canı alınmazdan evel soñ nefesinde vatanı ve milleti içün dua etti.

Neden İdam Etildi? (Darbecilerniñ Bahaneleri)

1950-1960 seneleri arasında Türkiye’niñ iqtisadiy inkişafında büyük rol oynağan ve devlet qazanını namusıyla qorunğan Hasan Polatkan, askeri darbe yasalağan cuntacılar tarafından asılsız qabaatlamalar ile makeme etildi. Darbeciler, Polatkan’nı ve Demokrat Parti reberlerini “Anayasanı ihlal etmek”, “meclis diktatörlüğü qurmaq” ve uydurma “döviz qaçaqçılığı” kibi iç bir uquqiy esası olmağan sahte davalar ile suqladılar. Özüni qorçalamaq imkânı bıraqılmağan, sözleri mahkeme reisleri tarafından unsuzca kesilgen Polatkan, uquq qaideleri ayak astına alınaraq siyasiy bir intiqam qurbanı etildi.

Qırım Tatar Tamırları ve Unutılmaz Mirası

Hasan Polatkan, 1915 senesi Eskişehirde, Qırımdan köçip kelgen asıl bir Qırım Tatar ailsesinde doğdı. İstanbul Siyasal Bilgiler mektebini bitirgen soñ, yaş yaşında iqtisatçı ve devlet adamı olaraq parladı. Türkiye ükümetinde tırnaqınen qazğan reformaları, iqtisadiyatnı ayaqqa bas tırğan çalışqanlığı ile tınıştı. O, eyni zamanda Eskişehir ve civarında yaşağan Qırım Tatar muhacirleriniñ medeniy ve tasil seviyesiniñ köterilmesine, universitetlerniñ açılmasına büyük qol tutqan bir devlet arbabı edi.

 Qırım Tatar halkı, öz bağrından çıqqan, canından aziz körgen Vatanına hızmet etken bu ulu insanını “Boynuna madalya yerine urgan taqılğan” Hasan Polatkan’nı  büyük sayğı, hasret ve rahmet ile añmağa devam ete.

İdam Ögündeki Soñ Sözler ve İade-i İtibar

Darbecilerniñ Susturğan Mudafaası
Hasan Polatkan, Yassıada makemelerinde özüni qorçalamaq içün 170 saifeden ziyade mudafaa yazısı hazırladı. Amma zalım makeme reisleri onıñ doğrudan-doğruya laf etmesine izin bermedi, sözüni unsuzca kesip, “Qısqa kes, otur yerine!” dep bağırdılar. Polatkan, soñ nefesine qadar özüniñ ve devletiniñ namusını qorçaladı, qanunsız uydurma davalarnıñ iç yüzünü askerde ifşa etti.

Şehit Bakanınıñ Soñ Sözleri
16 Sentyabr 1961 sabası dar ağaçına doğru ketkende, yanında bulunğan bir askeriy zabitke (üsteğmenge) ailsesine iletilmek üzere şu soñ sözlerini ayttı “Arqama ve balalarıma aytıñız, men suçsuzım. Hayatqa veda etmek üzere olğan şu vaqıtta, devletime ve milletime ebediy saadetler tileyim.”

Ailesiniñ Çekken Acıları
Polatkan’nıñ vefatından soñ ailsesi büyük basqılar astında yaşadı. Ömür arqadaşı Mutahhare Hanım eki qızı (Sema ve Nilgün) ile bır qaç qaldı. Büyük qızı Sema, babasınıñ acısına ve yaşanğan psikologik basqılarğa dayanamayıp genç yaşta hastalandı ve vefat etti.

29 Yıl Soñra Kelgen Adalet: İade-i İtibar
Hasan Polatkan, Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu’nıñ mezarları uzaq yıllar İmralı adasında gizli tutuldı. Türkiye Cumhuriyeti Meclisi, 1990 senesi çıqarğan mahsus qanun ile bu üç demokrasi şehidiniñ itibarını resmiy sürette iade etti. Naaşları İmralı adasından alınaraq, 17 Sentyabr 1990 tarihinde İstanbul Topkapı’daki Anıtmezarğa devlet töreni ile defn etildi

Demokrasi şehidimizniñ ruhı şad, mekanı cennet bolsın!