28 Haziran 1783 künü dünya kör oldı, sustı, Kuban çölleriniñ rüzgârı hüzün qustı.

1783 Sürgünlik ve Qatliam Kuban Faciası
Kırım Hanlığı 1783 senesinde Rusya tarafından işgal etilgen soñ, Çarlık ükümeti Nogaylarnı öz ana vatanlarından (Cenubiy Rusiye ve Kuban çöllerinden) Ural dağları etrafına sürgün etmege qarar berdi.
Bu adaletsizlikke qarşı başlanğan Nogay isyanı, General Aleksandr Suvorov tarafından qan içinde bastırıldı. 28 İyün 1783 künü on biñlernen şorba, qadın ve bala acımasızca yoq etildi.
1783 Kuban Qatliamı ve Nogay Türkleriniñ Acılı SürgünligiQARA DENİZ – Kırım Hanlığı 1783 senesinde Rusiye İmparatorlığı tarafından bahtsızca işgal etilgen soñ, Çarlık ükümeti yerli Türk halqlarını yoq etmek ve topraqlarını temizlemek maqsadınan deşşetli bir planı amelge keçirdi. Bu qanlı siyasetniñ eñ acınıqlı saifelerinden biri olğan Kuban Faciası, aradan asırlar keçse de Türk dünyasınıñ qanayan yarası olmağa devam ete.
Ana Vatandan Ural Dağlarına Sürgün Qararı İşgalci Çarlık rejimi, Cenubiy Rusiye ve Kuban çöllerinde asırlardır asıl hürriyetiyle yaşağan köçebe ve yerli Nogay Türklerini öz ana vatanlarından zorbalıqla qoparıp, Ural dağları etrafına sürgün etmege qarar berdi. Bu merhametsiz emir, topraqlarından ve azatlığından vazgeçmek istemegen kahraman Nogaylarnıñ büyük bir adalet isyanı başlatmasına sebep oldı.
General Suvorovnıñ Qanlı Eli ve 28 İyün FaciasıNogay Türkleriniñ öz uquqlarını qorumaq içün tapqan bu adil isyanı, Çarlık ordusınıñ zalım generali Aleksandr Suvorov tarafından misli körülmegen bir vahşet ve qan içinde bastırıldı.Tam bugün, 28 İyün 1783 künü, Rus askerleri tarapından insanlıq tarihına qara leke olaraq keçecek bir qatliam yapıldı.
Hiçbir merhamet kösterilmeyip, on biñlernen masum qadın, bala ve qart acımasızca şehit etildi. Bu facia, sadece bir isyan bastırma degil, bir halqnıñ medeniyetini ve soyunı yoq etme areketi edi.
Unutılmaycaq Milliy HafızaKuban çöllerinde tökülgen qanlar, Kırım Hanlığı nıñ hüzünli yıqılışı ve Türk klanlarınıñ çekken acıları bugün Kırım’ın Sesi Gazetesi vasıtasıyla yañı nesillerge añlatılmağa devam ete.
İsmail Bey Gaspıralı’nıñ mukaddes fikir yoluyla öz kimligini qorunğan halqmız, bu qatliam qurbanlarını ebediyen unutmaycaqtır.
UNUTULMAZ FACİA: 1783 KUBAN QATLIAMI
Kırım Hanlığı’nıñ işgalinden soñ Çarlık Rusiyesiniñ Nogay Türklerine qarşı yapqan deşşetli qatliamı ve Sürgünligi… Tam bugün, 28 İyün 1783 künü on biñlernen masum can yoq etildi.
Başmuarrirden
Hafızasız Kelecek Olmaz 1783 Kuban Qatliamınıñ EsbaplarıTarih, sadece keçmişte qalğan vaqialarnıñ bir dizimi degildir; o, bir halqnıñ barlığını, kimligini ve kelecegini belgilegen eñ büyük aynadır. Bugün 28 İyün, yüregimizde asırlardır sönmegen bir ateşniñ, Kuban çöllerinde vahşiyce yoq etilgen on biñlernen soydaşımıznıñ hüzünli künüdir.
1783 senesinde Kırım Hanlığı nıñ işgali ile başlağan qara devir, Türk dünyasınıñ qanayan yarası olğan Kuban Faciası ile insanlıq tarihına qara bir leke olaraq keçti.
Çarlık Rusiyesiniñ zalım generali Suvorovnıñ emirlerinen masum qadınlarnı, balalarnı ve qartlarnı acımasızca qatl etmesi, sadece bir isyan bastırma areketi degil, bir milletniñ tamırlarını bu topraqlardan qoparıp taşlama siyaseti edi. Öz ana vatanlarından, adalet ve azatlıq istegenleri içün sürgün etilmek istenilgen Nogay Türkleriniñ feryadı, bugün asırlar keçse de qulaqlarımızda yañğıray.Kırım’ın Sesi Gazetesi olaraq bizler, İsmail Bey Gaspıralı’nıñ “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarını özümizge rehber etip alğan ekenmiz, bu acılarnı unutmağa ve unutturmağa asla uquqmız yoqtır. Bir halqnıñ kelecegi, onun hafızasınıñ küçüne bağlıdır.
Eğer biz keçmişte çekken acılarnı, bergen şehitlerimizni hafızamızda diri tutmasaq, kelecek qurma iddiamız eksik qalır.Kuban’da şehit ketken ecdadımıznı rahmet ve ihtiram ile añarken, milliy davamıznı ve medeniyetimizni her til ve platformada yaşatmağa devam edecekmiz. Unutmadıq, unutmaycaqmız
HAFIZASIZ KELECEK OLMAZ
“Kuban’da şehit ketken ecdadımıznı rahmet ile añarken, milliy davamıznı ve medeniyetimizni yaşatmağa devam edecekmiz.”
Kırım’ın Sesi Gazetesi içün bu hüzünli künniñ (28 İyün) manasını eñ derin duyguınen añlatqan, tamamen özgün ve edebi Kırım Tatarca yazılğan bir şiir:
KUBAN ÇÖLLERİ YILAY…
“28 Haziran künü dünya kör oldı, sustı, Kuban çölleriniñ rüzgârı hüzün qustı.” 1783 Kuban Qatliamı qurbanları hâtırasına azırlanğan mahsus şiirimiz
Kuban Çölleri Yılay (28 İyün 1783)
Kırım ketti, vatan yandı, baht qarardı,
Kuban çöllerinde yeşil yapraqlar sarardı.
Zalım Suvorov ordusınen kirdi qan içiyip,
On biñlernen masum can topraqqa serildi.
Nogaynıñ feryadı kök yüzüne yükseldi,
Ana ketti, bala qaldı, yürekler tüşti.
Ural dağları uzaq, yol ise sarsıttı,
Çarlık zulumı kene bir tarih qorquttı.
Atlar ağlay, qılıç sındı, qan töküldi yerge,
Bu deşşetli acı sığmaz hiç bir defterge.
28 İyün künü dünya kör oldı, sustı,
Kuban çölleriniñ rüzgârı hüzün qustı.
Unutmadı Kırım, unutmadı Türk dünyası,
Yürekte yaşay ecdadımıznıñ mukaddes davası.
Kırım’ın Sesi Gazetesi haykıra cihanğa kene:
Şehitler ölmez, vatan teslim olmaz hileğe!

