TÜRK YAVRUSINA – Şevqiy Bektöre
ŞEVKİY BEKTÖRENİÑ “TÜRK YAVRUSINA” ŞİİRİ ĞURURMAN TAQDİM ETİLE
TÜRK YAVRUSINA – Şevqiy Bektöre
QIRIM – Şevkiy Bektöre (1888–1961) ulu Kırım Tatar milliy şairi, bülend fikir adamı, tancılık ve tasil fedakarıdır. O, ömrüni Kırım Tatar tiliniñ, medeniyetiniñ ve mektepçiliginiñ inkişafına bağışlağan müim şahsiyetlerden biridir.
Doğumı ve Tasıli: 1888 senesinde Romaniyada (Dobrucada) doğdı. Soñra ailesinen beraber Türkiyege köçti ve Ankarada büyüdı. İstanbulda diniy ve ulu tasil (ilahiyat) kördi.
Kırımdaki Faaliyeti: 1909 senesinde birinci kere tarihiy vatanı Kırımğa keldi. Kırım Tatar tiliniñ imlası, gramatikası ve folklorı üstünde müim tedkikatlar yaptı. Mektepler içün derslikler hazırladı ve muallimlik etti.
Müşkül Yıllar ve Esaret: Sovyet rejimi devrinde milliy tüşünceleri ve faaliyeti içün hapis etildi. Sibirya dahil olmaq üzere, Sovyet toplama lagerlerinde (Gulag) uzun yıllar tırnaqlı ve ağır esaret ayatı keçirdi.
Türkiyege Avdeti: Türkiye Cumhuriyeti ükümetiniñ diplomatik ğayretlerinen 1956 senesinde azat etildi ve Türkiyege qayttı. 1961 senesinde İstanbulda vefat etti.
Şairniñ bütün idealist ruhunı ve vatan sevgisini akis ettirgen “Türk Yavrusına” şiiri, Kırım Tatar edebiyatınıñ eñ dâhiyane ve eñ kıymetli miraslarından biridir.
Qırım Tatar milliy edebiyatınıñ önde kelgen şairlerinden, mürebbiy ve milletperver aydını Şevqiy Bektöre, bütün ömrüni Türk ve Qırım Tatar balalarınıñ maarifi ile milliy şuuru içün sarf etti. 1888 senesinde Dobruca’da doğğan Bektöre, Qırım’da, Qafqaz’da ve Türkistan’da muallimlik yapıp, milliy mekteplerniñ inkişafı içün çalıştı. Sovyet zulmü devirinde uzun yıllar sürgün ve zindannarda azap çekse de, öz milletine olan sevgisini ve ümidini heç qaçan yitirmedi.
“Türk Yavrusına” şiiri de, Bektöreniñ genç nesilge bırakqan en müim nasiyatlerinden biri olaraq tanınır. Şair bu eserinde Türk balasını vatanını, tilini, dinini ve milliy kimligini qorumağa çağıra. Oña göre bir milletniñ gelecegi, öz tarihini ve medeniyetini unutmağan yavrularnıñ elindedir.
Şevqiy Bektöre eserlerinde daima birlik, çalışqanlıq ve milliy şuur fikirlerini öne sürdi. Onıñ şiirleri ve pedagojik faaliyetleri, bugün de Qırım Tatar halqınıñ maneviy mirasınıñ ayrılmaz bir parçasıdır. Bektöreniñ ömrü, vatan sevgisi ve milliy dava uğrunda fedakârlıqnıñ canlı bir timsalidir.
Milletimizniñ yetiştirgen eñ büyük ziyalılarından, ömrüni Türk dünyasına ve tilge hızmet etmege bağışlağan şair ve edip Şevkiy Bektöre’niñ milliy ruhumıznı coşturğan meşhur eseri yañıdan közge fırlay. Vatanperverlik ve bayraq sevgisini eñ arıf, eñ tesirli surette genç nesillerge añlatqan “Türk Yavrusına” şiiri, keçmişteki acılarnı ve bugünki milliy uyanışnı parloq til ile tasvir ete.
Kırım’ın Sesi Gazetesi olaraq, milletimizniñ büyük şairi ve mürebbiyi Şevqiy Bektöreniñ aziz hatırasını hürmetnen yâd ete ve onıñ Türk yavrularına bıraqqan bu ebediy vasiyetini yeni nesillerniñ de tanımasını arzu eteiz. Unudılmaması kerekken bu qıymetli edebiy mirasımıznı ve millî duyğularımıznıñ timsali olğan şiirniñ tam metnini oquvcılarımıznıñ diqqatına şerefle taqdim etemiz:
Türk Yavrusına – Şevkiy Bektöre
İşte, yavrum, şu kordigiñ al bayraq
Mazlum halqnıñ koz yaşıdır, ahıdır,
Asırlarca peltelenmiş, birikmiş,
Qan renkinde tamğan yurek qanıdır.
İşte, yavrum, şu kordigiñ al bayraq
Faqır halqnıñ koz bebegi, canıdır.
Aqqı içün zindanlarda çürügen,
Şeit olıp, olenlerniñ qanıdır.
İşte, yavrum, şu kordigiñ al bayraq
Evelleri sürünirdi yerlerde.
Faqat bugun ta koklerde yukselmiş,
Şarqta, Ğarpta dolaşıyur seferde!
Elbet, yavrum, şu kordigiñ al bayraq
Qan ağlayan bir yapraqtır tarihtan.
Bir qığılçım kibi kokke fırlanmış
Mazlumlarnıñ qalbindeki yanıqtan.
Tabın, yavrum, bayrağıña canıñle,
Tarihına aqqın butün yazılsın!
Qılıçıñle, qalemiñle, quçüñle
Aqsızlıqqa teren mezar qazılsıñ!
Memba (Yañı Çolpan, No 1)
