Sürgünlik Aşqan Medeniyet Küllerinden Doğğan Qırımtatar Halqı
Keçmişini Bilmegen Halqnıñ Kelecegi de Yoqtır Sürgünlikten Aşqan Medeniyet, Küllerinden Doğğan Qırımtatar Halqı
Asırlar boyunca vatanında medeniyet qurdı, sürgün acılarını yaşadı, amma öz kimligini, tilini ve ruhını yoğaltmadı. Qırımtatar halqı bugün de keçmişinden quvet alıp kelecegine yol aça.
Sürgün ateşleri içinden keçken Qırımtatar halqı, öz tarihini, medeniyetini ve milliy ruhını yaşatıp kelecek nesillerge miras etmege devam ete.
Keçmişini Bilmegen Halqnıñ Kelecegi de Yoqtır
Tarih bir halqnıñ canlı hafızası, onıñ kelecek yolunı aydınlatqan eñ parlaq çırağıdır.
Qadimiy tamırlardan quvet almağan, öz keçmişini unütqan ve kimerde bir vaqıtlar kim olğanını hatırlamağan bir halqnıñ, kelecek dünyasında öz yerini tapması mümkün degildir.
Çünki tamırsız terek ilk küçlü rüzgarda yıqılmağa mahküm olğanı kibi, tarih bilincinden mahrum qalğan halqlar da zaman deñizinde ğayıp olup keteceklerdir.
Biz, Qırım Tatar halqı olaraq, tarih sahnesinde er vaqıt büyük imtianlar ile qarşılaştıq. Vatanımızdan uzaqlatıldıq, sürgünlikniñ eñ acı feryatlarını işittik, yoq etilmek istendik. Lâkin bizni ayaqta tutqan, tilimizni ve dinimizni unutturmağan tek bir şey bar edi: Keçmişimizge, atalarımıznıñ mukaddes mirasına ve yeşil yarımadamız Qırım’ğa olan sadakatimiz. İsmail Bey Gaspıralı’nıñ “Tilde, fikirde, işte birlik” şiarı, kelecegimizniñ poyrazında bizge yol köstergen bir qutup yıldızı oldı.
Bugün kelecekke emin adımlar ile barmaq istesek, evelâ keçmişimizniñ saifelerini dürüst oqumağa mecburmız. Atalarımız kimler edi? Bağçasaray’da, Aqmescit’te, Kefe’de nasıl bir medeniyet qurdılar? Bu sorularnıñ cevabı, medeniy kimligimizniñ şifresidir.
Keçmişini bilgen gençlik, özüne işanç duyğan ve öz vatanı içün küreşmege azır olğan gençliktir. Unutmayıq ki, tarih tek bir keçmiş vaqia degil, kelecekniñ de temel taşıdır. Keçmişini unütqan halqnıñ hafızası silinir; hafızası silingen halqnıñ ise kelecegi de yoqtır.
Biz tılımıznı, edebiyatımıznı, adetlerimizni ve şanlı tarihimizni yaşatqan sayede kelecekte de bir halq olaraq var olmağa devam etecekpiz.
Sürgünlik Aşqan Medeniyet Küllerinden Doğğan Qırımtatar Halqı
Tarih saifeleri baqılsa, dunya yüzünde pek az halq Qırımtatar halqı kibi ağır imtianlardan keçken, durmadan sürgün etilgen ve yoq etilmege tırışılğandır. Lâkin eñ qaranlıq künlerde bile bu asil halqnıñ yüregindeki Vatan ateşi heç sönmedi. Qırımtatarlar, er bir sürgünlik fırtınasından soñ, közyaşlarını silip, öz küllerinden yañıdan ve daa küçlü bir şekilde doğmağı becergen efsaneviy bir halqtır.
Bizim tarihimiz, bir taraftan acı ve közyaşı, diger taraftan ise misilsiz bir qarşılıq kösterüv ve canlanuv dastanıdır.
1783 senesinde Qırım hanlığınıñ işğali ile başlağan ilk köç dalğaları, asırlarca devam etken bir acınıñ yolunı açtı. Ak topraqlarğa, uzaq diyardaki qardaş coğrafiyalarğa doğru ketken yollarda halqımız medeniyetini, kimligini ve tılini yoq etmeyip, canı kibi qorudı.
Eñ büyük Darbe ise 1944 mayıs 18-de keldi. Bir qaranlıq gecede, bütün bir halq insanlıq dışı şartlarda, vağonlarğa doldurılıp topraqlarından uzaqlatıldı. Urallarnıñ sovuğı, Özbekistan’nıñ sıcağı ve açlıq…
Halqımıznıñ yarıdan ziyadesi bu ölüm yollarında şehit oldı.
Dünyadaki medeniy siyasetçiler ve zalım rejimler, “Artıq Qırımtatar degen bir halq qalmadı,” dep tüşündiler. Lâkin yanıldılar. Onlar bizim kül olğanımıznı zannettiler, biz ise o külleriniñ içinden yañıdan filizlengen fidanlar kibi doğdıq.
Sürgünlik yerlerinde er bir Qırımtatar evi birer küçük Qırım’ğa çevirildi. Analarımız balalarına yeşil yarımadanıñ masallarını ayttı, qatlamasını pişirdi, tılini ögretti. Bizge “Yoq oldıñız” degenlerge inat, biz dunya tarihında misli körülmegen barışsever bir Milliy Hareket qurduq.
Adaletli küreşimiz sayesinde Vatanımızğa, közümüzniñ nurı Qırım’ğa geri qayttıq.
Bağçasaray’da, Aqmescit’te kene azan sesleri eşitildi, kene can qorantalar quruldı.
Bugün de kelecek qaranlıq körünse bile, unutmamamız kerek: Biz sürgünlikni yeñgen, söngen tüşünilgen ateşten yañıdan doğğan bir halqmız. Küllerimizden doğuv qabiliyetimiz, bizim genlerimizde ve keçmişimizde saqlıdır. Biz tarih saifelerinden silinmedik ve heç bir zaman silinmeyceğiz. Çünki Qırım bizim vatanımız, biz ise Qırım’nıñ öz canımız. 1783-ten Günümüze: İki Buçuk Asırlık Hicret, Sürgün ve Bitmegen Vatan Küreşi Qırımtatar halqının tarihi, şanlı hanlık devirlerinden soñ, közyaşı ve misilsiz bir qarşılıq kösterüv dastanına çevirildi. Bu destanın ilk qaranlıq saifesi, 1783 senesinde Qırım Hanlığı’nın Çarlık Rusiyesi tarafından işğal etilmesiyle açıldı. O künden bu künge kadar, tam iki buçuk asırdır halqımız durmadan sürgün etilmekte, lâkin er defasında küllerinden yañıdan doğmaqtadır.
1783 işğali, Vatan topraqlarında “Aq Topraqlarğa Köç” dep adlandırılğan acı hicret dalğalarını ayattqa keçirdi. Akmescit, Bağçasaray ve Kefe’niñ asil insanları, osmanlı coğrafiyasına ve balkanlarğa doğru ketmege mecbur qaldı. Han can binalarımız yıqıldı, kütüphanelerimiz yaqıldı, kene de tilimiz ve medeniyetimiz o uzaq topraqlarda bile unutılmadı. İsmail Bey Gaspıralı kibi dâhilerimiz, Çarlık basqısı altında bile “Tilde, fikirde, işte birlik” şiarıyla bütün Türk dünyasını aydınlattı.
Halqımız tam nefes alıp, 1917-de Numan Çelebicihan önderliginde öz cumhuriyetini qurğan künlerde, bu sefer Sovyet rejimi qanlı qollarını uzattı. Antlı şehidimiz Çlelebicihan’nı şehit ettiler, lâkin milliy ruhumızı öldüremediler.
En dehşetli Darbe ise, tarihin eñ büyük insanlık cinayetlerinden biri olan 18 Mayıs 1944 gecesi keldi. Silahsız analarımız, balalarımız ve qartlarımız bir qaç saat içinde vağonlarğa doldurılıp Urallarğa ve Özbekistan çöllerine sürgün etildi. Halqımızın yarıdan ziyadesi yollarda ve açlıqtan helâk oldı. Zalımlar, “Qırımtatar adı tarihten silindi” dep bayram eterken, biz sürgünlik yerlerinde er bir evni küçük bir Qırım’ğa çevirdik. Milliy hareket azalarımızın sarsılmaz küreşiyle, dünyada misli körülmegen barışsever bir yolla Vatanğa geri qayttıq.
2014 senesinde Vatanımız Qırım, kene aynı qaranlıq zihniyet tarafından baştan işğal etildi. Bugün de halqımız öz topraqlarında basqı, apis ve sürgün siyasetiyle qarşı qarşıyadır. Lâkin 1783-ten bu künge kadar devam etken bu eki yüz qırq senelik tarih bizge bir şey ögretti: Biz fırtınalarda qırılağan terek degilmiz; biz tamırları Qırım toprağınıñ eñ derin yerlerine ketken ulu bir çınarmız.Dün ketmege mecbur qaldıq, bugün kene acılar çekemiz; lâkin yarın mutlaqa adalet yerini tapacaq ve Qırımtatar halqı öz hür Vatanında ebediyen yaşayacaqtır!
Bu körsel sun’iy zekâ texnologiyası yardımınen hazırlanğandır
