QIRIM TATAR QADINLARINA ZULÜM: ESİRLİKTEN RUSİYEGE SÜRGÜN!
DKTD BAŞKANI MUSTAFA SARIKAMIŞ: “1944’ÜN ACI HATIRASI HÂLÂ TAZEKEN, KIRIM TATAR KADINLARININ RUSYA’YA NAKLEDİLMESİ KABUL EDİLEMEZ!”
Kırım Tatar halkının tarihî sürgün acısı ve yaraları hâlâ dinmemişken, işgal altındaki Kırım’da hukuksuzca tutuklu bulunan dört Kırım Tatar kadınının Rusya’nın Rostov-na-Donu şehrine nakledilmesi kararı, vicdanları derinden yaralamıştır.
Dünya Kırım Tatar Derneği Başkanı Mustafa Sarıkamış; Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyeva isimli soydaşlarımızın uydurma iddialarla tutuklanmasını ve ardından alınan nakil kararını büyük bir endişeyle takip ettiklerini belirterek uluslararası topluma acil çağrıda bulunmuştur.
Kamuoyuna yansıyan son bilgilere göre, söz konusu dört kadının tutukluluk süreleri 28 Mart 2027 tarihine kadar uzatılmış ve derhal Kırım dışına, Rusya’nın Rostov şerine sürgün edilmeleri yönünde karar alınmıştır. Tamamen siyasi olan bu kararın hiçbir hukuki gerekçesi bulunmamaktadır.
“KIRIM TATAR HALKI 18 MAYIS 1944’Ü UNUTMADI, UNUTMAYACAK!”
18 Mayıs 1944’te Sovyet yönetiminin zalimane kararıyla Kırım Tatar halkı yurtlarından koparılmış; kadınlar, çocuklar ve yaşlılar vagonlara doldurularak ölüme ve sürgüne gönderilmiştir. Bugün Kırım’da sivil ve savunmasız kadınların tutuklanıp Rusya içlerine nakledilmesi, geçmişin o karanlık ve acı hatıralarını yeniden canlandırmaktadır.
DKTD Başkanı Mustafa Sarıkamış, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullanmıştır:
“1944 sürgününün acısı hafızalarımızda ilk günkü gibi tazeyken, bugün dört Kırım Tatar kadınının siyasi ve uydurma davalarla Rusya’ya nakledilmesini büyük bir öfke ve hassasiyetle karşılıyoruz. Kırım Tatar kadınlarının hakları, güvenlikleri ve aileleriyle olan bağları hiçbir işgalci zihniyetin siyasi hesabına kurban edilemez. Kadınlarımızın haklarının, sağlıklarının ve aileleriyle iletişim imkânlarının güvence altına alınması uluslararası hukukun bir gereğidir.”
ULUSLARARASI TOPLUMA ACİL ÇAĞRI: HUKUK, ADALET VE İNSAN ONURU!
Dünya Kırım Tatar Derneği olarak acil taleplerimiz şunlardır:
- Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyeva’nın hukuki durumları bağımsız ve tarafsız uluslararası heyetlerce incelenmelidir.
- Kendilerine yöneltilen uydurma suçlamalar düşürülmeli; adil yargılanma, savunma ve avukata erişim hakları eksiksiz güvence altına alınmalıdır.
- Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere uluslararası insan hakları mekanizmaları, Kırım’da sivil kadınlara yönelik bu tehlikeli süreci yakından takip etmelidir.
başta Türkiye Cumhuriyeti olmak üzere, tüm Türk dünyasını, uluslararası insan hakları kuruluşlarını ve dünyadaki bütün vicdan sahibi insanları bu dört kadının sesine ses olmaya davet ediyoruz.
Sarıkamış, açıklamasını şu kararlı sözlerle tamamlamıştır:
“Bizler, Kırım Tatar halkının haklarını, kimliğini, dilini, kültürünü ve vatanıyla olan sarsılmaz bağını sonuna kadar savunmaya devam edeceğiz. Hiçbir soydaşımızın temel hakları görmezden gelinemez, hiçbir ailenin yaşadığı acı dünyanın sessizliği içinde kaybolamaz. Kırım Tatar kadınları yalnız değildir! Dünya, Kırım Tatar halkının haklı sesini duymalıdır!”
KIRIM BİZİM UMURUMUZDA!
Mustafa Sarıkamış
Dünya Kırım Tatar Derneği Başkanı
BASIN VE İLETİŞİM BİLGİLERİ:
Kurum: Dünya Kırım Tatar Derneği
Adres: Alaylar 2 Mah. 152318 Sk. Kat: 3 No: 9 Seydişehir / KONYA / TÜRKİYE
Telefon: 0542 722 30 44
KIRIM’IN SESİ GAZETESİ | 12 oktâbr 2026
İşğal astındaki Qırımda qırımtatar qadınlarına qarşı yürsetilgen taqiplerge dair yañı bir haber milletlerara cemaatiniñ diqqatını celp ete. Qırımda apis etilgen dört qırımtatar qadını — Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyevanıñ apis müddeti 2027 senesi martnıñ 28-ne qadar uzatıldı. 9 oktâbrde Rostov-na-Donudaki Cenübiy Okrug Arbiy Mahkemesinde keçirilgen oturıştan soñ, qadınlarnı Aqmescitteki tevkifhaneden Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki tevkifhanesine köçürmek qararı da bildirildi. Bu qarar, aileler ve uquq qorçalayıcılar içün yañı bir endişe menbaıdır.
Qırımnıñ Sesi Gazetesi olaraq, bu vaqianı yalnız bir mahkeme qararı olaraq degil, işğal astındaki yarımadada insan aqqı, adil mahkeme ve ailelerniñ haber aluv imkânları meselesi olaraq da közden keçiremiz. Lâkin haber ile yorum arasında farq saqlanmalıdır: qabaatlavlar mahkeme tarafından ispatlanğan aqiqiy deliller olaraq degil, Rusiye makamlarınıñ iddiaları olaraq aktarılmalıdır.
Dört qırımtatar qadını kimler?
Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyeva 15 oktâbr 2025 senesinde Qırımda keçirilgen tintüvlerden soñ apis etildiler. Uquq qorçalayıcılar ve qırımtatar cemaatiniñ temsilcileri, bu davanı işğal astındaki Qırımda qadınlarğa qarşı açılğan ilk «Hizb ut-Tahrir» davası olaraq tarif ete.
Rusiye quvet organları qadınlarnı Rusiye qanunlarına köre yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası olmaqta qabaatlay. Rusiye makamlarınıñ bu teşkilâtqa dair qararı, öz başına, adı keçken dört qadınnıñ cinaiy faaliyetke qatnaşqanını ispatlamay. Her bir şahısqa qoyulğan qabaat ayrı-ayrı deliller ve adil mahkeme esasında degerlendirilmeli.
Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyeva
Açıq menbalarda berilgen malümatqa köre, Nasiba Saidova bala baqçasında çalışqan; Esma Nimetulayeva beş balanıñ anası ve siyasiy mabüs Remzi Nimetulayevniñ apayıdır. Fevziye Osmanova tükânda çalışqan, Elviza Aliyeva ise universitet tahsili alğan genç qadındır.
Bu malümatlar davanıñ yalnız siyasiy ve qanuniy tarafını degil, insani tarafını da kösterir. Apiske alınğan qadınlarnıñ aileleri, balaları, yaqınları ve devam etmegen künlük yaşayışı bar. Uzatılğan apis müddeti bu ailelerniñ endişelerini arttıra.
Mahkeme apis müddetini 28 mart 2027-ge qadar uzattı
9 oktâbr 2026 senesinde Rostov-na-Donudaki Rusiye Cenübiy Okrug Arbiy Mahkemesi dört qadınnıñ apis müddetini 28 mart 2027-ge qadar uzattı. Qadınlar ilk oturışuvğa Aqmescitteki SİZO-1 tevkifhanesinden video alâqası vastasınen iştirak ettiler. Uquq qorçalayıcı Lutfiye Zudiyevanıñ bildirişine köre, oturış qapalı rejimde keçirildi.
Mahkeme qararından soñ qadınlarnı Aqmescitteki tevkifhaneden Rostov-na-Donudaki SİZO-1-ge etap etmek, yani nakil etmek közde tutulğan. Bu, olarnıñ aileleri ve advokatları ile yüzbe-yüz görüşüvini teşkil etken mesafeni arttırabilir. Lâkin nakilniñ tamamlanğanı ile bağlı soñki malümat ayrıca tasdiqlanmalıdır.
Açıq menbalarda berilgen malümatqa köre, soñraki mahkeme oturışı 23 oktâbrge belgilenген. Bu oturışnıñ keçirilüvi qadınlarnıñ Rostov-na-Donuğa vaqtında yetiştirilmesine bağlı olabilecegi bildirilген.
Qadınlarnıñ başörtüleri ve muamele aqqında endişeler
Qırımtatar qadınlarınıñ tevkifhanede körgen muamelesi meselesi de diqqatqa lâyıq. Aileler tarafından bildirilegen başörtülerine fizikiy müdahale ve basqı iddiaları, qadınlarnıñ dinî hürriyeti ve insanlıq izzetini qorçalamaq meselesini köterе. Bu iddialar bağımsız şekilde tasdiqlanmayınca, olarnı kesinleşken fakt olaraq degil, ailelerge isnat etilgen bildirişler olaraq aktarmaq kerek.
Tevkifhanede saqlanğan her bir şahıs insanlıq izzetine sayğı kösterilgen muamele körmege lâyıq. Dinî inanç ve kiyimge bağlı meselelerde de insan aqqı standartları saqlanmalıdır. Bu sebepten, ailelerniñ şikâyetleri bağımsız şekilde tekşirilmelidir. Tevkifhanedeki muamele, advokatlarğa erişim ve ailelernen alâqa imkânları haqqında açık malümat berilüvi müimdir.
6 500 imzalı müracaat meselesi
Dört qadınnıñ işi etrafında cemaat tarafından 6 500 imza toplap, Rusiye makamlarına müracaat yapılğanı ve bu müracaatnıñ red etilgeni bildirile. Lâkin bu müracaatnıñ metni, red cevabınıñ resmi nusqası ve tarihine dair bağımsız tasdiq bu haber hazırlanğan vaqıtta elimizde yoq. Bu sebepten, imzalar ve red cevabı aqqındaki malümatnı ilgili taraflarnıñ bildirişi olaraq degerlendirmek lâzim.
Eger müracaat ve resmi cevap nusqaları açıq şekilde neşir etilse, cemaatniñ talebi, makamlarınıñ cevabı ve bu cevabnıñ qanuniy esası daha etraflı tekşirile bile. İmzalı müracaatlar cemaatniñ endişesini ve qadınlarnıñ vaziyetine dair ictimaî diqqatını kösterse de, mahkeme qararınıñ yerine keçmey.
Qırımda insan aqqı ve adil mahkeme meselesi
Qırım 2014 senesinden berli Rusiye tarafından işğal etilgen Ukraina toprağıdır. Milletlerara cemaatiniñ Qırımnıñ statusuna dair tutumu ile Rusiye makamlarınıñ yarımadada qullanğan qanunları arasında mühim bir ihtilâf bar. Bu ihtilâf, siyasiy ve cinaiy davalarnı tekşirgende de nazarda tutulmalıdır.
Ukraina ve milletlerara insan aqqı teşkilâtları, işğal astındaki Qırımda qırımtatarlarğa qarşı taqipler ve siyasiy mabüsler meselesini yıllardan berli köterip kele. Bu dava da diniy teşkilâtqa alâqası olmaqta qabaatlanğan şahıslarnıñ aqqı, delillerge erişim, advokat yardımından faydalanmaq ve adil mahkeme imkânı aqqında sualler doğura.
Bu haber, qadınlarnıñ qabaatsız olğanını mahkeme qararı yerine qoymay; aynı zamanda Rusiye makamlarınıñ qabaatlavlarını da ispatlanğan aqiqiy fakt olaraq qabul etmey. Esas talep — her bir şahısqa qarşı qoyulğan qabaatnıñ bağımsız ve adil şekilde tekşirilüvi, tevkifhanedeki muamele aqqında malümatnıñ açıq olması ve ailelerniñ hüquqlarına sayğı kösterilüvidir.
Qırım bizim umurumuzda»: Qadınlarnıñ sesi duyulmalı
Qırım Tatar halkınıñ tarihiy tecrübesi, ailelerniñ parçalanması ve ana yurttan uzaqlaştırılmasınıñ ne qadar ağır neticeleri olabilecegini hatırlata. Bugünki davada da qadınlarnıñ vaziyeti yalnız bir mahkeme dosyesi ile sınırlı degil. Bu, ailelerniñ yaşayışı, dinî hürriyet, adil mahkeme ve insanlıq izzetine dair mesele.
Qırımnıñ Sesi Gazetesi «Qırım bizim umurumızda» şiarı ile bu davanı takip etmege devam eter. Nasiba Saidova, Esma Nimetulayeva, Fevziye Osmanova ve Elviza Aliyevanıñ vaziyeti aqqında yañı ve tasdiqlanğan malümatlar paylaşılıp, iddialar ile resmi qararlar arasında farq saqlanmalıdır. Milletlerara cemaatiniñ vazifesi ise insan aqqı standartlarınıñ saqlanmasını talep etmek ve bu davanıñ şeffaf şekilde takip etilüvine imkân yaratmaktır.
Menbeler: 9 oktâbr 2026; Suspilne Krım; Qırım.Realii; Qırımtatar Resurs Merkezi. Malümatlar açıq haberler ve uquq qorçalayıcılarınıñ bildirişlerine esaslana. Başörtüleri ve 6 500 imzalı müracaat aqqındaki iddialar
- Kırım’ın Sesi Gazetesi ana sayfası — Kırım Tatar halkı ve güncel gelişmeler.
- Qırım tarihi Erzincan Universitetinde — Kırım tarihi ve kültürü hakkında içerik.
- Kırım’ın Sesi Gazetesi iletişim sayfası — Okuyucuların haber ve bilgi paylaşımı için.
