Qırım Tarihı Erzincan Universitetinde Yaşatıldı

Qırım Tarihı Erzincan Universitetinde Yaşatıldı: Mustafa Sarıkamıştan Türk Dünyasına Çağrı

KIRIM’IN SESİ GAZETESİ | 12 Ekim 2022

12 Ekim 2022 | Erzincan’da Qırım Tarihı Türk Dünyasına Anlatıldı!

Dünya Qırım Tatar Dernegi Reisi Mustafa Sarıkamış, 9–12 Ekim 2022 tarihlerinde Erzincan Binali Yıldırım Universitetinde keçirilgen Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu’nda Qırım tarihını muhteşem bir sunum ile anlattı.

«Dilde, Fikirde, İşte Birlik» şiarıyla düzenlengen bu muhteşem organizasyon, Türk dünyasınıñ tarihini, medeniyetini ve gelecegini bir araya ketirdi.

Kimler qatnaştı?

Sempozyum, Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Reisi Binali Yıldırımnıñ himayelerinde, Erzincan Binali Yıldırım Universitetiniñ ev sahipliginde ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığınıñ desteği ile keçirildi.

Açılış töreninde şu mühim isimler yer aldı:

• Binali Yıldırım – Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Reisi
• Ersin Tatar – Kuzey Qıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşqanı
• Baghdad Amreyev – Türk Devletleri Teşkilatı eski Genel Sekreteri
• Hasan Hasanov – Azerbaycan eski Başbakanı ve Dışişleri Bakanı
• Mehmet Makas – Erzincan Valisi
• Prof. Dr. Akın Levent – Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörü
• Bekir Aksun – Erzincan Belediye Reisi
• Siyasetçiler, akademisyenler, diplomatlar, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, öğrenciler ve vatandaşlar.

Kaç kişi qatnaştı, kaç kün sürdü?

📌 9–12 Ekim 2022: Dört kün devam etken sempozyumğa universitetniñ resmiy malümatına köre, 43 ülkeden 800 kişi qatnaştı.

📌 Sempozyum çerçevesinde 875 bildiri sunıldı. Bunlardan 525’i yüz yüze, 350’si çevrim içi olaraq gerçekleştirildi.

Bişkek salonında Qırım tarihı sunumı

Dünya Qırım Tatar Dernegi Reisi Mustafa Sarıkamış, sempozyum çerçevesinde Erzincan Binali Yıldırım Universitetiniñ Bişkek salonında Qırım tarihı mevzusında hususiy bir sunum yaptı.

Sarıkamış, Qırım Tatar halqınıñ tarihiy keçmişini, ana vatanını, milliy kimligini ve vatanğa dönüş mücadelesini Türk dünyasına anlattı. Bu sunum, Qırım Tatar tarihınıñ akademik ve maarifiy muhitlerde tanıtılması bakımından ehemmiyetli bir adım oldı.

Qırım tarihını anlatmaq, yalnız keçmişni hatırlamaq degil; halqımıznıñ milliy kimligini, ana tilini ve tarihiy adalet talebini kelecek nesillerge aktarmaq demektir.

Qırım tarihı, Türk dünyasınıñ ortaq medeniy mirası ve milliy kimlik meseleleri, Erzincan’da keçirilgen beynelmilel ilmiy faaliyetler çerçevesinde de gündemge kelmekte. 9–12 Ekim 2022 tarihleri arasında Erzincan’da keçirilgen Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu, Türk halqlarınıñ tarihını, medeniyetini ve ortaq degerlerini ilmiy muhitlerde tanıtmaq bakımından mühim bir buluşuv oldı. Dünya Qırım Tatar Dernegi Reisi Mustafa Sarıkamışnıñ Erzincan Binali Yıldırım Universitetiniñ Bişkek salonında Qırım tarihı mevzusında gerçekleştirilgen sunumı da bu tanıtuv çalışmalarınıñ ehemmiyetini hatırlata. Qırım Tatar halqınıñ tarihiy keçmişi, ana vatanı, milliy kimligi ve vatanğa dönüş mücadelesi, Türk dünyasında tarihiy şuurnı ve qarşılıqlı dayanışmanı kuçlendirmek bakımından büyük ehemmiyetke malik.

Qırım tarihı, Qırım Tatar halqınıñ milliy kimligi ve ana vatanğa dönüş mücadelesi, Türk dünyasında yürütülgen maarif ve tanıtuv çalışmaları sayesinde daa geniş muhitlerde tanıtılmaqta. Dünya Qırım Tatar Dernegi Reisi Mustafa Sarıkamış, Erzincan Binali Yıldırım Universitetiniñ Bişkek salonında Qırım tarihı mevzusında gerçekleştirilgen sunumnıñ universitetniñ resmiy kaynaklarında yer alğanını bildirdi. Sarıkamışnıñ faaliyetleri, Qırım Tatar tarihiy mirasını yaşatmaq ve halqnıñ sesini milletlerarası muhitke yetkermek bakımından ehemmiyetli bir çalışma olaraq öne çıqa. Ayrıca, Mustafa Sarıkamışnıñ Kuzey Qıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşqanı Ersin Tatarğa Qırım kalpağı takdim etmesi, Qırım Tatar milliy kimligini Türk dünyasınıñ ortaq kültürel mirası ile birleştiren sembolik bir adım olaraq değerlendirilebilir.

Erzincan Binali Yıldırım Universitetinde Qırım tarihı

Mustafa Sarıkamışnıñ paylaştığı malümatqa köre, Erzincan Binali Yıldırım Universitetiniñ Bişkek salonında yapılan Qırım tarihı sunumı, Qırım Tatar halqınıñ keçmişini, ana vatanını ve milliy kimligini tanıtmağa yönelgen. Sunumnıñ universitetniñ resmiy kaynaklarında yer alması, bu çalışmanıñ akademik muhitke taşınması bakımından ehemmiyetlidir.

Qırım, tarih boyunca çeşit çeşit medeniyetlerniñ qarşılaşqan coğrafiyası oldı. Qırım Hanlığı devrinde inkişaf etken siyasiy ve kültürel hayat, Qırım Tatarlarınıñ tarihiy kimliginiñ şekillenmesinde mühim rol oynadı. Til, edebiyat, dinî miras, musiqiy ve örf-adetler halqnıñ milliy varlığınıñ esas unsurları olaraq bugün de yaşamaqtadır.

Qırım tarihınıñ universitetlerde anlatılması, genç nesillerniñ bu mirasnen tanışuvına imkân bere. Aynı zamanda, tarihiy hadiselerge ilmiy közden baqmaq, yanlış malümatlarnıñ ve eksik anlatımlarnıñ qarşısını almağa yardım ete.

Qırım Tatarlarınıñ milliy maarif mücadelesi

Ana tilini yaşatmaq – kelecek nesillerge vazife

Qırım Tatar halqı içün milliy maarif yalnızca mektep meselesi degil. Bu, ana tilini, tarihiy hatıralarnı ve milliy kimlikni kelecek nesillerge aktaruvnıñ esas yollarından biridir.

Mustafa Sarıkamışnıñ paylaşımında Qırımda 15 milliy mektepniñ çetin şartlarda Qırım Tatarcası ve Türkçe dersler bergenligi belirtilmekte. Bu raqam ve mekteplerniñ bugünki vaziyeti, ayrıca resmiy maarif malümatları ile teyit etilmesi kerek. Bununnen beraber, ana tilinde eğitim imkânlarınıñ qorçalanması meselesi Qırım Tatar cemaatiniñ mühim meselelerinden biri olaraq qala.

İsmail Bey Gaspıralınıñ «Dilde, Fikirde, İşte Birlik» düsturu, bu mücadele içün bugün de yol gösterici fikir olaraq qıymetlidir. Gaspıralı, maarifniñ inkişafı, tilniñ sadeleşmesi ve Türk dünyasında qarşılıqlı anlaşuvnıñ kuçlendirilmesi yolunda mühim iz qaldırdı.

Diniy maarif ve milliy miras

Sarıkamışnıñ paylaşımında, Qırımda İmam Maturidi Kalay Medresesinde 35 yatılı qız, 35 yatılı erkek ve 30 hafızlıq oqığan talebe bulunğanı da ifade etile.

Bu malümat, medrese faaliyetleriniñ diniy bilim ve terbiyeni yaşatmaq bakımından ehemmiyetine işaret ete. Lâkin talebeler sayı ve müessiseniñ bugünki vaziyeti, resmiy kaynaklar ile ayrıca doğrulanmalıdır.

Qırım Tatarlarınıñ milliy ve diniy mirası, yalnızca tarihiy binalar ve kitaplardan ibaret degil. Bu miras, ailelerde, cemaatlerde, mekteplerde ve nesilden nesilge keçken yaşayış adetlerinde devam ete. Onı qorçalamaq, hem cemaatniñ hem de maarif müesseseleriniñ mesuliyetidir.

Qırımda insan haqları ve ana vatan meselesi

Qırım Tatar halqınıñ bugünki vaziyetini añlamaq içün tarihiy sürgünni ve soñki siyasiy hadiselerden doğğan tesirlerni birlikte ele almaq kerek.

18 mayıs 1944 senesinde Sovet idaresi tarafından başlatılğan kitleviy sürgün, Qırım Tatar tarihınıñ en ağır facialarından biri oldı. Aileler zornen ana vatanından çıqarıldı; halqnıñ demografik, içtimai ve medeniy yapısına derin zarar yetirildi. Sürgün hatırası, bugün de milliy hafızanıñ ayrılmaz parçasıdır.

Qırım Tatarlarınıñ ana vatanğa dönüşü, 1980-ci senelerniñ soñundan itibaren hızlandı. Lâkin dönüş, halqnıñ bütün meselelerini çözmedi. 2014 senesinde Rusya tarafından Qırımnıñ işğal etilmesinden soñ, insan haqları, ifade serbestligi, diniy yaşayış ve milliy kimlik meseleleri milletlerarası kurumlar tarafından da gündemge ketirildi.

Birleşken Milletlerniñ İnsan Haqları Yüksek Komissarlığı Ofisi, Qırımda insan haqları vaziyeti ve işğal şartlarında temel serbestliklerge qoyulğan sınırlamalar haqqında raporlar yayınladı. Bu belgeler, meselelerni yalnızca siyasiy beyanlar üzerinden degil, belgelenген hadiseler ve milletlerarası hukuk çerçevesinde incelemek kerekligini köstere.

Qırım kalpağı – milliy kimlikniñ sembolü

Mustafa Sarıkamışnıñ Kuzey Qıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşqanı Ersin Tatarğa Qırım kalpağı takdim etmesi, Qırım Tatar milliy kimligini tanıtuv bakımından ayrıca ehemmiyetke malik.

Qırım kalpağı, halqnıñ tarihiy kiyim kültürini ve milliy aidiyetini ifade etken sembollerden biridir. Bu türlü takdimler, kültürel mirasqa diqqat çekmek ve Türk dünyası arasında dostluq bağlarını kuçlendirmek içün imkân yarata.

Lâkin sembollerniñ ehemmiyeti yalnızca merasimnen sınırlanıp qalmasın. Qırım Tatar tarihınıñ universitetlerde anlatılması, ana tilinde maarifniñ desteklenmesi ve insan haqları meseleleriniñ dünya kamuoyuna duyurılması ile bu adımlar daha geniş mana qazana.

Türk dünyasına birlik ve dayanışma çağrısı

Qırım Tatar halqınıñ milliy varlığını yaşatmaq, tek bir dernegiñ ya da bir şahsiyetniñ vazifesi degil. Bu yol, maarifçiler, alimler, jurnalistler, cemaatler ve Türk dünyasınıñ sivil toplum kuruluşları arasında devamlı iş birligini talap ete.

Erzincan Binali Yıldırım Universitetinde Qırım tarihınıñ anlatılması, bu yönde mühim bir tanıtuv faaliyeti olaraq değerlendirilebilir. Sunumnıñ resmiy universitet kaynaklarında yer alması da akademik çalışmalar ile milliy tarihni tanıtuv arasında bağ qurmaq bakımından ehemmiyetlidir.

Qırım Tatar halqınıñ gelecegi içün ana tilini yaşatmaq, tarihiy hatıralarnı doğru şekilde aktarmaq, gençlerge maarif imkânları yaratmaq ve insan haqları meselelerini beynelmilel muhitlerde gündemde tutmaq zarur.

İsmail Bey Gaspıralınıñ «Dilde, Fikirde, İşte Birlik» düsturu, bu çalışmalar içün ilham menbaı olaraq qalmaqta. Qırım Tatar tarihını yaşatmaq, yalnız keçmişni hatırlamaq degil; kelecek nesillerge kimlik, bilgi ve mesuliyet mirasını qaldırmaq demektir.

Kırım’ın Sesi Gazetesi olaraq, Qırım Tatar halqınıñ tarihiy mirasınıñ, ana tiliniñ ve milliy kimliginiñ yaşatılmasına yönelgen maarif ve tanıtuv çalışmalarınıñ ehemmiyetini vurgulaymız. Qırım bizim umurumuzda!

Dahili bağlantılar – Kırım’ın Sesi

1. Mustafa Sarıkamış’tan Tarihiy Seferberlik: Her Şey Qırım İçün
2. Qırım Tatar tarihı ve milliy kimlik haqqında yazılar
3. Kırım’ın Sesi Gazetesi – Ana sayfa

Dış bağlantılar – güvenilir kaynaklar

1. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi – Üniversite faaliyetleri ve resmî duyurular.
2. BM İnsan Haqları Yüksek Komissarlığı – Qırım raporları – Qırım’daki insan hakları vaziyeti. ukraine.ohchr.org+1
3. Birleşmiş Milletler Dijital Kütüphanesi – 1944 Qırım Tatar sürgünü – Sürgün tarihi hakkında belge.