GenelGüncelKültür Sanat

Qırım Ağlay, Halq Unutmay: Taş Topraqnıñ Közyaşları Bugün De Qurumadı!

Unutulmaz Acı: Qırımtatar Sürgünlik Türküsi Yürekleri Dağlay

Qırım’nıñ Sesi Gazetesi — Hatıra Köşesi

18 Mayıs Mahsus Neşri

18 mayıs 1944 taş topragın göz yaşları
18 mayıs 1944 taş topragın göz yaşları

VAGONLARDA SÖNMEYEN ATEŞ TAŞ TOPRAQNIÑ KÖZYAŞLARI
1944 senesi mayıs 18-de Vatanlarından zor qullanılıp çıqarılğan halqımıznıñ feryadı bugün de tiri. Canlı şaatlar Bahtiyar Muradov ve Veciye hanım, o feci sabânı ve vagonlardaki deşşetni añlattılar: “Biz çıqqanda Qırım biznen beraber ağladı!” Üzerinde qara tikenli teller bolğan, eskiden qalğan bir hayvan vagonı resmi. Altında: “Bahtiyar Muradov: Ölülerimizniñ mezarı bile olmadı…”

Taraqtaş köyüniñ virane qalğan eski bir Qırımtatar evi. Altında: “Veciye hanım: Evimizniñ terekleri bile bizingle beraber sızladı

Qırım Qırım dep aytalar, Qırımda Tatar qalmadı. Biz Qırımdan çıqqan soñra, taş topraqlar ağladı…”

18 mayıs 1944
18 mayıs 1944

Canlı Şaatnıñ Közyaşları: “Biz Çıqqanda Taş-Topraq Bile Ağlağan Edi”

Bahtiyar amca Bahtiyar Muradov Bağçasaray rayonı, Büyük Özenbaş köyü1944 senesi mayıs 18 de, sabâ erte saatlerde süngülü askerler qapımıznı qaqqanda 12 yaşında edim. Anam bizi acele uyandırıp, ne tapılsa qollarımızğa berdi. Ne olğanını, qayda ketkenimizni bilmey edik. Bizni hayvan vagonlarına doldurğanlarında, pencerelerden baqqan Qırım toprağı sanki biznen beraber yas tuta edi. Günlerce qaranlıq vagonlarda yol yürdik, er nefes bir ölüm feryadı edi. Yolda vefat etken balalarnı ve qartlarnı vagonlardan tışqarı attılar, mezarları bile olmadı. “Biz Qırımdan çıqqan soñra, taş topraqlar ağladı” sözleri tek bir mısra degil, o künniñ eñ sızlavlı kerçegidir. Bizni sürgün etken topraqlarda açlıq ve hastalıqnen küreştik, amma aqılımız er vaqıt Yeşil Ada Qırımda qaldı.

Bugün yaşım 90-dan keçti, amma o sabânıñ suvuqlığı ve vatan hasreti içün içimden çıqmadı. Biz unuttıramadıq, yaşlarımız da unutmasın.

Veciye Hanımnıñ Unutulmaz Sürgünlik Hatırası

1944 senesi mayıs 18-de Sudak rayonınıñ Tarqtaş köyünde doğğan Veciye hanım (o vaqıtta 10 yaşında edi), sürgünlik sabasını ve vagonlardaki feci vaqialarnı şay añlata: Süngülü askerler kelip, “Siz hainler, beş daqqañız bar!” dep bağırdılar. Toz-topraq içindeki vagonlarda er kes sıqış-beriş edi, ava yetmey edi, sıcaqtan insanlar birer-birer can bere edi. Köyümizden çıqqanda közüm evimizniñ baççasındaki tereklerge tüşti, sanki olar da bizingle beraber sızlay edi. Bizni Özbekistannıñ Urganç çölüne taşladılar, aç qaldıq, sıtma olduq amma Qırımğa qaytmaq ümidini iç ğayıp etmedik.

Veciye hanımnıñ bu acı hatıraları, “Biz Qırımdan çıqqan soñra, taş topraqlar ağladı” misrasınıñ canlı şaatlığıdır.

1944 senesi mayıs 18-de yaşanğan büyük facia, qalbimizdeki qanamağa devam ete. Qırımtatar halqınıñ vatanından quyuluvını añlatqan sızlavlı türkü, bugün de er kesniñ yüregini sızlata. Haberimizniñ merkezinde yer alğan bu acınıñ eñ tesirli qırımları şöyledir:

“Qırım Qırım dep aytalar” misrası uzaqta qalğan asıl topraqlarımızğa bo lğan bitmez-tükenmez hasretni köstere. “Qırımda Tatar qalmadı” sözleri bir keçede evlerinden zor qullanılıp çıqarılğan bir milletniñ feryadıdır. “Biz Qırımdan çıqqan soñra, taş topraqlar ağladı” misrası facialarnıñ ne qadar acınıqlı ekenini eñ güzel şekilde añlata. Bu türkü, tek bir yır degil, halqımıznıñ unutturulmağan tarihı ve adalet küreşidir.

Qırım Ağlay, Halq Unutmay: Taş Topraqnıñ Közyaşları Bugün De Qurumadı!

Qırım Qırım dep aytalar
Qırımda Tatar kalmadı
Biz Qırımdan çıkkan sonra
Taş topraklar ağladı

Savluknen kal Güzel Qırım
Biz kidermiz uzağa
Qırım halkı malı, mulkü kaldı çufutnen, kazağa
Bu Qırımnın bağ, bağçası bir tarafı bayırdır

Ağlamanız siz Tatarlar
Bunun sonu hayırdır
Savluknen kal Güzel de
Biz uzağa kidermiz
Ümidimiz bar inşallah kene qaytıp kelirmiz

Ressam Rustem Emin - " Gecmis ve gelegek araliginda..." 107/200 yagli boya 1994
Ressam Rustem Emin – ” Gecmis ve gelegek araliginda…” 107/200 yagli boya 1994

Kırım'ın Sesi Gazetesi

27 Şubat 2015 Tarihinde hizmet bermege başlağan www.kiriminsesigazetesi.com maqsadı akkında açıklama yapqan Mustafa Sarıkamış İsmail Bey Gaspıralı’nıñ bu büyük mirasına sahip çıqmaq ve onun emellerini yaşatmaqtır. Qırımtatar Türkleriniñ ananevî, körenek, ürf, adet kibi yaşamlarında ne bar ise objektif şekilde Dünya cemiyetine taqdim etilmektir.

Pin It on Pinterest