21 Aralık Nardugan Bayramı
21 Aralık Nardugan Bayramı
21 Aralık Nardugan Bayramı, Türklerniñ İslâm’dan evvelki devirlerinden qalğan, tabiat ve Güneş (Kün) merkezli çok eski bir bayramdır. Bu kün, yılnıñ en uzun gecesi ve en qısqa künü olup, bundan soñ geceler qısqarıp künler uzamağa başlağanına inanılır.
Nardugan sözünüñ manası
• “Nar” – Kün (Güneş)
• “Tugan / Doğan” – doğmaq
Şu sebepten Nardugan, “Künniñ yeniden doğuşu” manasına kele. Qadim Türk inancında bu kün, qaranlıqnıñ üstünden nur, soğuqnıñ üstünden ısı galebe çalğan kün dep qabul etilgen.
İnanç ve tarixiy temel
Qadim Türkler Kök Tengri inancına saip edi ve Kün müqaddes sanılır edi. 21 Aralık’ta geceler qısqarmağa başlağanı, Künniñ qaranlıqqa qarşı quvet qazanğanını bildire edi. Şu kün:Künniñ quvetlenmesi şerefine bayram yapılğan,
• Tabiatnıñ baharğa doğru uyanacağına inanılğan,
• Yeni yıl içün bereket, sağlık ve huzur tilekleri edilgen.
Nardugan bayramında yapılğan adetler
• Çam ağacı (yaşıl ağaç) müqaddes sanılğan, dallarına renkli çaputlar bağlanğan.
• Ağaç tibiñde hediyeler qoyulğan, paylaşmaq ve birlik müim sayılğan.
• Akraba ve qoñşular ziyaret etilgen, küslükler barıştırılğan.
• Ateş yaqılıp, ateş etrafında iyi tilekler tilengen.
• Toylar, sofralar ve ortak eğlenceler yapılğan.
Medeniy ve milliy ehemmiyeti
Nardugan Bayramı:
• Türk ve Qırım Tatar xalqınıñ tabiat ile ahenkli yaşağanını,
• Kün ve nur merkezli inançnı,
• Birlik, beraberlik ve umut ruhunı ifadelendirir.
Bugün bazı alimler, çam ağacı süsleme, hediyeleşme ve yeni yıl ananeleriniñ kökleri Nardugan Bayramına dayanğanını aytalar.
Bugünki künde Nardugan
Bugün Nardugan Bayramı:
• Türk dünyasında,
• Qırım Tatar milliy medeniyetini yaşatmaq istegenler tarafından,
• Tarixiy ve medeniy miras olaraq anılmaqta ve hatırlanmaqta.
21 Aralık Nardugan Bayramı, qaranlıqtan nurğa, umutsuzlıqtan ümide keçişni sembol etken, Türk ve Qırım Tatar tarihinde müim bir kündür.
