Qırımtatar Bayrağı ve Tarak Tamğanıñ Tarihiy Manası
Kırımınsesi Gazetesi – Seydişehir
Qırımtatar Bayrağı ve Tarak Tamğanıñ Tarihiy Manası
Şimdiki qırımtatar millî bayrağında yer alğan tarak tamğa, XV asırnıñ soñunda ve XVI asırnıñ başında Qırım Hanlığını idare etken I Meñli Geray Han devrinde devlet semboli olaraq qabul etilgen edi. Tarihçılarnıñ fikrine köre, bu tamğa öz şekli ile terazeni añdıra. Temsiliy manada teraze – devlet qurulışında ve toplumsal itiyatta adalet ile tarafsızlıqnıñ timsalidir. Hanlıq devrinde bu şanlı sembol, saraylarnıñ qapılarında, paralarda ve resmiy belgilerde adaletniñ ebediy nişanesi olaraq qullanıldı.
Asırlar devamında milletniñ hafızasında saqlanğan bu mukaddes nişan, Yirminci asırnıñ başında yañıdan canlandırıldı. 1917 senesi aralık ayında Bağçasaraydaki Han Sarayında keçirilgen Birinci Qırımtatar Millî Kurultayında, Numan Çelebicihan ve onıñ dava arkadaşları tarapından bu asriy semboller resmiy surette qırımtatar millî bayrağı olaraq qabul etildi. Kurultay, kök mavı tüste yer alğan altın sarısı tarak tamğanı bütün dünyadaki qırımtatarlarnıñ birlik ve azatlık remzi dep ilân etti.
Bayraqta qullanılğan reñkler de derin felsefiy manalar taşımaktadır. Kök rengindeki zemin, kök Türklerden berli kelgen asıllıqnı, temizlikni ve hürriyetni bildire. Tamğanıñ sarı (altın) reñkte kösterilmesi ise adiy bir tezyinat degildir; zira altın – insan bedeniniñ ve ruhunıñ temizligini, şay ocak afiyetiniñ ve kemalliginiñ işaretidir.
Neticede, qırımtatar bayrağı ve onıñ üstündeki tamğa, sadece bir milletniñ timsali degil, aynı zamanda adalet, asıllık ve maneviy temizlik kibi umumiy insanıy degerlerniñ de remzidir. Bugün de bu bayraq, dünyanıñ dört bir köşesinde qırımtatar kimligini ve adalet davasını temsil etmege devam ete.
Qırımtatar Bayrağındaki Tamğa: Beş Asırlıq Milliy Sembolniñ Tarihı ve Manası
Qırımtatar bayrağında yer alğan altın renkteki tamğa, Qırım Hanlığı devrinden kelgen eñ mühim milliy remizlerden biridir. Bu tamğa, tarih boyunca Geraylar hanedanınen bağlanıp, adalet ve devletçilik añlamlarınen izah etilgen.
Qırımtatar milliy bayrağınıñ sol üst köşesinde yer alğan tamğa, Qırımnıñ devletçilik tarihınen sıkı bağlanğan qadimiy remizdir. Bugün bu işaret Qırımtatarlarınıñ milliy kimligini, tarihiy köklerini ve memleketlik añını temsil ete.
Tamğanıñ tarihı Qırım Hanlığı devrine barıp çıqa. XV asırnıñ soñu ve XVI asırnıñ başlarında Qırım Hanlığı taxtında bulunğan I Meñli Geray Han devrinde bu remiz devletlik belgelerinde ve hanlıq sembollerinde mühim yer tutqan.
Tamğa, tarihiy kaynaklarda Geraylar hanedanınen bağlanğan işaret olaraq tanıla. Onıñ şekli eki qanatlı bir işaretni hatırlata ve çeşitleri tarih boyunca hanlıq belgelerinde, mühürlerinde, sikkelerinde ve diger devletlik eşyalarında qullanılğan.
Tamğanıñ añlamı haqqında farklı izahlar bar. Bunlardan biri, onı teraze ile bağlayaraq adaletni temsil etken remiz olaraq añlatadır. Teraze tarih boyunca adaletniñ, teñlikniñ ve haqqaniyetniñ remizi olaraq qabul etilgen.
Tamğanıñ altın renkte tasvir etilmesi de ayrı bir sembolik añlama iye. Altın, qadimiy Türk devletçilik añında qıymet, qudret, devlet ve ululıqnen bağlanğan. Bu sebepten altın renkteki tamğa Qırımtatar bayrağında yalnız bir bezek unsuru degil, tarihiy ve milliy añnı taşığan remiz olaraq yaşay.
Bugün Qırımtatar bayrağındaki tamğa, sürgünler, zorbalıq ve tarihiy ağır imtianlarğa rağmen, Qırımtatarlarınıñ öz tarihına ve milliy kimligine bağlılığınıñ bir ifadesi olaraq qabul etile.
Qırımtatarlarınıñ milliy bayrağı ve tamğası, keçmişnen bugün arasında bağ quran mühim sembollerden biridir. Bu remizniñ tarihını bilmek, Qırımnıñ devletçilik mirasını ve Qırımtatar milliy kimligini añlamaq içün de ayrı bir ehemmiyetke iydir.
