QIRIMNIÑ FERYADI

Uzaq yıllardan beri vatan Qırımdan tışta yaşağan vatandašlarımıznıñ yazğanları, Qırımdaki halqnıñ haqlar ve özgürlüklere qarata yaşağan sessizligini körsetedi. 12 yıldan beri sesini duyura almağan Qırım Tatarları, hem Rusiye baskısı hem de Ukrayna’nın boş vaadleri belän mücadele etedi.

12 yıldan beri ne topraqlar qaytarıldı, ne de Qırım Tatarlarınıñ haqların güvence altına alacak yasalar çikti. 1944’de sürgün edilen büyükbaba ve halq, geri dönüpte yardımsız kaldı ve topraqlar geri verilmedi. Bugün Qırım Tatarları, hem Rusiye’nin asimilasyon baskısı hem de Ukrayna’dan boş sözler belän mücadele etedi.

QIRIMNIÑ FERYADI

Çoqtan berli vatan Qırımdan tışta yaşağan vatandaşlarımıznın yazğanlarını kozetem. Elimizden qolumızdan başqa bir şey kelmey mında. Bir şey yazsan, bir şey paylaşsaq, emen ertesi kunü coyulmaq mümkün, ya da apiske tıqılmaq. Ne yapayıq, sesimizni kesip tek tışarda bizimkiler neler yaza, neler ayta dep baqmaq qala. Ya da başqa vatandaşlarımız kibi vatannı taşlap ketmek kerekmizmi? Kim aqlı, kim aqsız, qıyın sualler bular. Neticede 12 yıl oldu dünyadan qopqanımızğa.

Vatanda qalğan halqımıznın bir qısmı ket kete tilini, dinini, medeniyetini daa ziyade coya. Tışqa ketkenlerde oyle menimce. Atta tışta olğanlar vaqıt keçken son Qırımdaki kerçek vaziyetten de qopmağa başlaylar. Doğrusunu aytsam, canınız ağırtmaz inşalla. Türkiye, Ukraina ve Rumınıyada yaşağan cemaatımızın yazıp sızğanlarını korgen sayın, bizler mında daa çoq kederlenemiz. Bir taraftan anlaymız samimiy insanlarnın da olğanını. Ama başqa taraftan kulünçli kele. Şimdi internette moda oldı erkezge birer taraf biçmege. Menim de bu yazuvımnı oquğanlar, rusçu, rus sevdalısı yaza dep tuşungenler olır belkim. Ama oyle degil. Qırımdaki halqımıznın çoqusu rusçı degil. Ama ne yapayıq? açıq aydın bunı aytmağa çare yoq. Bu ukumetnin qurallarına kore yaşamağa mecburmız. Aaa. diyceksiniz ki -ukrainacı bu. Buda yalnış olacaq. Çünki 12 yıldan berli ale daa bizim halqımız ve vatanamız içün iç bir adam aqıllı qanun qabul etmediler

.2014 yılından evelki hamam ve tas aynı yerde. ne ocusun, ne bucu, olırmı oyle şiy? demenizni eşitem sanki. Ebet olır. bizler mında tek oz milletimiznin kelecegini tuşungen halqmız. Tek ozımıznı menfaatlarını tuşunmemiz kerek. ve şimdiki alda- en başta sağ selamet qalmamız muim. Ya anavı Ukrainada bizim ‘yolbaşçılarımızğa’ ne demeli? 12 yıldan berli Qırımnı ve bizlerni tuşungendayın korseteler. lakin kerçek ole olmağanını epimiz bilemiz. 12 yıl içinde Ukrainanı mecbur etip olamadılar Qırım qaytsa o memleketke bizim aq ve huquqlarmıznı tiklenüvi aqqında. Boş laflar, boş sozler. Resmiy iç bir qanun qabul ettiremediler. Nenen oğraşalar aysa? Aytayım sizge. Ukrainanın topraq butunlugu aqqında qıçıralar er yerden. Yahşi, razıyım men, Doğrı aytadırlar belkim. Ya bunnen beraber neçün oz halqının aq ve uquqını tiklenüvi aqqındada resmiy qanunlarını tiklenecegini qabul ettiremediler. Neçün Qırımtatar milliy avtonomiyasını qurmamızğa izin berceklerini qanun boyunca pekinleştirmediler? Rusiye de bermeycek. yahşi bilemiz bunı. Rusiye daa ziyade sıqacaq bizni mında, qanımıznı emecek, bunıda bilemiz.

Ama ukrainadan boş laf eşitmektende toydıq bıqtıq ende. Ne topraqnı qaytarıp oldılar, ne de kelecekte qaytarsalar bizim haqlarımıznı tikleyeceklernin sozuni berdiler. Buda olarnın samimiy olmağanını kostere. Menim bitam, qartbabam 1944 yılında surgun etilgen son, 1994 te Qırımğa qaytıp keldi qorantamız. O qadar zorlıq ve musibet keldi başımızğa yazmaqnen bitmez. Qaytqanımızdan son bizge mında kimse yardımda etmedi, qolunıda uzatmadı. 44 yılında bizlerden alınğan topraqlar ve evler qaytarılmadı. içinde ale daa ruslar yaşay. Biz er şiyni sıfırdan ozımız yanıdan yaptıq. oz kuçımıznen. Aytalar ve yazalar turkiyeden yardımlar yuberilgen ve ala daa yuberilmege devam ete eken. Qana? Qayda o yardımlar kimse bilmey. halq bilmey. belkim alğanlar olğandır. ama illede anavı topemizde turğanlarnın soysopı ve dostları alğandır. adalet koresizmi bu işte? Rusiye desen – aynı boq. Ne aqlarımıznı tikley ne tilimzni tikley. Asimilyatsiyağa oğratıp bir dane mono halq yapmağa tırışa butun rusiyede yaşağanlarnı. Rusiye kelgen son o da bizim topraqlarnıda evlernide qaytarmadı. halqımıznı qorqutup turalar er vaqıt. birevlerni hapıske attılar. olarnı korgen cemaatımız ağıznı açamay qaldı ende, erkezni hapıske atarlar dep qorqa erkez. Bizler mında iç bir şey aytamağanımız uçun tışardan baqqanlar – aaa, bu Qırımda yaşağanlarnın yaşayışı pek yahşı onçun ses çıqarmaylar dep tuşune er alda. Urmetli Türkiye ve Rumınıyada yaşağan dostlar! Canınız ağırtmasın. Ama sizler ne vaqıt boş laf etken insanlarnı dinlemege toqtaycaqsınız? Ne vaqıt Qırımdaki halqnın aqlarını tiklenuvi içun bu eki devletnide sıqacaqsınız?

Bu satırlarnı tamam şimdi yazmamnın sebebi de bar. Bu vaqıtqacek eki taraftan birini tutqanınıznı kozete edim. ama belli vahıttan berli azçıq olsada başqa turlu yazuvlar kormege başladım. dayanamadım ve cesaretimni toplap bu yazuvnı yazam. çunku sonında biraz başqaça tuşungen fikirler peyda oldı sizlerni aranızda. olardan ilham alıp yazmağa qarar berdim. bu yazuvnı nasıl ve kimge yollaycağımnı da bilmeyim şimdilik. kimge işanmamız kerek olğanı da belli degil. er vaqıt qorqunen yaşamaq ne olğanını bilesinizmi siz??? Sizlernin anda ozınıznı yaşayış problemalarınız olğanını bilem, omur bu, yaşayış, horanta, bala çağa, aqça qazanmaq kerek. Lakin, kimerde bizlerni de hatırlap bir şeyler yapacağınıznıda omut etem. işte birşeyler yapmaq uçun vaqıt fırsat tapqanınızda sizlerni yalanlarnen qandırğan insanlarnı dinlemenizni yalvaram. Butün Qırımımızda yaşağan halqımız adından yalvaram. Bizlerni kerçketen tuşunseniz-bizge qulaq asın, 12 yıldan berli biznin yerimizge ağızını açqanlarğa degil. Vaqtnıznı aldım bağışlanız. hatalarım yalnış yazuvlarım uçunda bağışlanız. men turk tilini bilmeymen yahşı. Qıırmtatarca yazmağa tırıştım yapıp olğanıma kore.

Türkçe:
Kırım’da yaşayan halkın çoğu dili, dini ve kültürünü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Dışarıda yaşayan Kırım Tatarları ise yurttaşların yaşadığı gerçek durumdan giderek uzaklaşıyor. Türkiye, Ukrayna ve Romanya’daki diaspora cemaatinin gözlemleri, hem samimi desteklerin varlığını gösteremiyor hem de boş vaatler karşısında yaşanan hayal kırıklığını ortaya koyuyor.

12 yıl boyunca ne topraklar geri alındı, ne de Kırım Tatarlarının haklarını güvence altına alacak yasalar yürürlüğe girdi. Büyükbabaları 1944 yılında sürgün edilen halk, geri döndüğünde de yardımsız kaldı ve toprakları geri verilmedi. Bugün Kırım Tatarları, hem Rusya’nın asimilasyon baskısı hem de Ukrayna’dan boş sözlerle mücadele ediyor.