Qırım Qırımtatarlarnıñ Ana Vatanıdır!
Qırım Qırımtatarlarnıñ Ana Vatanıdır!
Yürekte bir sızı, közlerde hasret,
Asırlar keçse de bitmedi hicret.
Ey şanlı kederim, ey ulu devlet,
Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!
Hansaray bağçası, Salgır’nıñ boyu,
Mı mında basılğan asılzad soyu?
Unutmaz bu halqım asıllı toyu,
Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!
Yalta’nıñ yelleri esip kelgende,
Gaspıralı fikri canğa kirgende,
Adalet yerini elbet tapqanda,
Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!
Sürgünlik yolları candan bezdirmez,
Kimse öz mülkünde bizi kestirmez.
Tarihnıñ uquqı asla sildirmez,
Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!
Akmescit, Kezlev’i, sönmez meşale,
Yürekte Vatanım, muqaddes qale.
Avazımız yañğırar ebediy alâ:
Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!
Mustafa SARIKAMIŞ
Başmuharrirniñ Tezkiresi:
Şiirniñ Ruhı ve Vatan Şiarımız Üzerine
Edebiyat, bir halqnıñ tek his-duyğularını degil, onun tarihî hafızasını ve siyasıy iradesini de nesilden nesilge taşıyan en sarsılmaz köprüdir. Bugün gazetamıznıñ edebiy sayfasında neşir etilgen bu şiir, bir tasavvurnıñ ya da keçiçi bir eyecannıñ mahsulı degildir; o, kene Türkiye içtimaiy siyasıy fezasında tartışılğan üç baqış açısınıñ ötesinde, deñişmez tek bir aqiqatnıñ edebiy vesikasıdır.
Şairniñ misralarında yañğırağan “Qırım Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır!” şiarı, bizim neşriyat siyasetimizin temel taşını teşkil ete. Salgır boylarından Hansaray’nıñ muhteşem keçmişine, Akmescit’ten Kezlev’ge qadar uzanğan bu edebiy coğrafiya, bizge haritadaki hudutlardan ziyade bir medeniyetniñ ve tamırlı uquqnıñ bar olğanını hatırlata. Sürgünlikniñ, basqınlıqnıñ ve muvaqqat işgallerniñ qaranlığı, asırlardan berli bu topraqqa siñgen Kırım Tatar ruhını asla söndürip olamadı, olamayacaqtır.
Bu şiirni oquğanda, er bir kelimede İsmail Bey Gaspıralı’nıñ medeniy davasını, Bekir Çobanzade’niñ vatan hasretini ve Şamil Alâdin’niñ edebiy asaletini his eteceksiz. Kırım’ın Sesi Gazetası olaraq, siyasetniñ keçiçi rüzgârlarına karşı bu mukaddes şiarı edebiyatımızın dımdik ve zengin tili ile qorumağa devam etecekmiz. Çünki Vatan, tek uquqiy senedlerde degil, eñ başta halqnıñ şuurında ve edebiyatında yaşatıla.
Qırım Meselesinde Üç Ayrı Fikir Meydanğa Çıqarılmaqta
Türkiye’de Qırım meselesi etrafında üç ayrı baqış şekillendirilmege çalışılmaqta. Birinci fikir: “Qırım Ukrayinanıñdır.” İkinci fikir: “Qırım Rusiyanıñdır.” Üçünci fikir ise: “Qırım – Qırımtatarlarnıñ ana vatanıdır.”
Bu türlü fikir ayrılıqları cemiyet içinde müzakireler doğurmaqta. Qırımtatar halkı ise tarihiy, milliy ve medeniy bağlarını esas alaraq Qırımnı öz ana vatanı dep bilmekte ve öz kimligini, tilini, medeniyetini ve milliy varlığını qoruma mücadelesini devam ettirmektedir. Tarih boyunca Qırımnıñ yerli halkı olaraq tanınğan Qırımtatarlar, öz vatanlarında yaşamaq ve öz hüquqlarını qorumaq arzusını dile ketirmege devam ete.
Qırım meselesi yalnız siyasi bir bahis degil, aynı zamanda tarih, kimlik, insan hüquqları ve milliy hafıza meselesidir. Bu sebepten Qırım aqqında yapılğan her müzakirede Qırımtatar halkınıñ sesi ve iradesi de nazarğa alınması büyük ehemmiyet taşıy.
Editör: Mustafa Sarıqamış
Qırımnıñ Sesi Gazetesi
Qırım’nıñ Sesi Gazetası Medeniy ve Siyasıy Yayın Siyaseti Qararları
Kırım’ın Sesi Gazetası, Türkiye içtimaiy-siyasıy fikrinde Qırım meselesine dair peydâ etilmege tırışılğan üç farqlı baqış açısını (“Qırım Ukraynanıñdır”, “Qırım Rusiyenindir”, “Qırım Qırımtatarlarnıñdır”) milliy menfaatler, halqara uquq ve edebiy tilimizniñ estetikası süzgüçinden keçirip, aşağıdaki neşriyat siyaseti esaslarını qabul ete:
1. “Qırım Ukraynanıñdır” Baqış Açısına Dair Yayın Siyaseti
Bu baqış açısı, gazetanıñ halqara uquq ve resmiy diplomatiya tiliniñ temelini teşkil ete.
- Edebiy Til ve Qarar: Halqara uquq senedi ve beyanatlar quru bir tercime ile degil, Qırımtatar edebiy tiliniñ zengin uquqiy ve siyasıy terminologiyasınen berilmelidir. Ukraynanıñ topoq bütünligi qorunğanda, bu vaziyetniñ Qırımtatarlarnıñ milliy muhtariyet ve qanuniy aq-uquqları içün bir teminat olğanı edebiy bir üslubnen añlatılmalıdır.
- Haber Tili Qalıpları: Ukrayna devletiniñ qararları aqqında haberlerde “Halqara uquq esasında” ve “Qırım – Ukraynanıñ ayrılmaz bir parçasıdır” kibi qalıplar neşir metinlerine siñdirilmelidir.
2. “Qırım Rusiyenindir” Baqış Açısına Dair Yayın Siyaseti
Bu baqış açısı, gazetamız içün bir “muvaqqat işgal ve insan aqları bozulması” vaqiayısı olaraq baqıla, lâkin diplomatik muvazenet köz ögünde tutula.
- Edebiy Til ve Qarar: Rusiyeniñ yarımadadaki fiiliy barlığı ve basqı siyaseti aqqında yazğanda, quru ajans tili yerine Qırımtatar edebiyatınıñ qarşılıq kösterme ve keder timsalleri (sürgünlik, basqın, aqsızlıq) qullanılmalıdır. Rusiyeniñ iddiaları berilgende tarafsız bir edebiy hronika (vayaqaiyname) üslubu seçilmeli, lâkin Tatar halqınıñ vatanındaki tarihiy aqları er zaman cümleniñ merkezinde yer almalıdır.
- Haber Tili Qalıpları: Rusiyeniñ adımları aqqında yazğanda “Muvaqqat işgal etilgen yarımada” ifadesi edebiy bir qatiyliknen tekrarlanmalı, asimilâtsiya siyaseti edebiy tenqid (feleton) üslubınen red etilmelidir.
3. “Qırım Qırımtatarlarnıñdır” Baqış Açısına Dair Yayın Siyaseti
Bu baqış açısı, gazetanıñ qalbini, ana meverini ve bar oluv sebebini teşkil ete.
- Edebiy Til ve Qarar: Qırım’nıñ asıl saibi Qırımtatarlar olğanı fikri, haberlerniñ tek ideologik degil, edebiy ve tarihiy derinliknen işlenmesini talap ete. Gaspıralı’nıñ mirasından ayrılmayıp, yarımadanıñ er bir köyü, bağçası ve abidesi edebiy tasvirler (milliy medeniyet, qadmiy tamır) ile haberleştirilmelidir. Türkiye’deki diasporamızğa Qırım’nıñ sadece bir “coğrafiya” degil, öz “Vatanı” olğanı duyğusu bu edebiy tilnen aşılanmalıdır.
- Haber Tili Qalıpları: Bu yöndeki haberlerde “Qırım – Qırımtatarlarnıñ doğmuş ve tarihiy vatanıdır” ilkesi ana şiar (motto) olaraq qullanılmalıdır.
Neşriyat Heyeti İçin Neticeiy Qarar
Gazetamız, Türkiye’de şekillendirilmege tırışılğan bu 3 baqış açısını neşir etkende; Rusiye iddialarını uquqen keçersiz, Ukrayna iddialarını strategik ve diplomatik ortqlıq, Tatar tezlerini ise tarihiy ve ebediy aqiqat olaraq qabul ete. Haberlerde Türkiye Türkçesiniñ qalıplarından qaçınılıp, doğrudan-doğruya Şamil Alâdin ve Bekir Çobanzade mektebiniñ asil ve aqıcı Qırımtatar edebiy tili qullanılacaqtır.
Başmaqale: Üç Baqış, Bir Aqiqat: Türkiye Siyasetinde Qırım Denklemi ve Milliy Davamız
Yazıcı: Kırım’ın Sesi Gazetası Başmuharrirliği
Bugün Türkiye içtimaiy ve siyasıy fezasında Qırım meselesine dair üç farqlı sesniñ, üç farqlı baqış açısınıñ peydâ etilmege tırışılğanını körmektemiz. Siyasetçilerniñ, tahlilcilerniñ ve matbuat organlarınıñ masalarında şekillengen bu üç fikir – “Qırım Ukraynanıñdır”, “Qırım Rusiyenindir” ve “Qırım Qırımtatarlarnıñdır” tezleri – Türkiye içün tek bir coğrafiyanıñ degil, kerek halqara uquqnıñ, kerek ise asırlıq qardaşlıq bağlarınıñ imtianıdır. Kırım’ın Sesi Gazetası olaraq, Vatanımıznıñ taqdirine yönelgen bu üç baqış açısını milliy davanıñ terazisinde tahlil etmek borcumızdır.
Birinci Baqış: Halqara Uquqnıñ Temeli ve Sınır Bütünligi
Bir kerek, Türkiye Cumhuriyeti’niñ resmiy dış siyasetinde ve halqara arenada eñ gür sesnen yañğırağan tez: “Qırım Ukraynanıñdır.” Bu baqış açısı, tek bir devletniñ topraq bütünligini qorumaq aruzından ibaret degildir. Bu, 2014 senesinden berli devam etken muvaqqat işgalge karşı halqara uquqnıñ, Birleşmiş Milletler esasnameleriniñ ve sarsılmaz adalet ilkeleriniñ müdafaasıdır.
Edebiy ve siyasıy uquq temelinde baqqanımızda, Ukraynanıñ topraq bütünligi Qırımtatar halqınıñ qanuniy hak-uquqları, milliy muhtariyeti ve kene de medeniy barlığı içün qanuniy bir kefe (güvence) teşkil ete. Şunıñ içün, bu tezi qorumaq, işgalcilikke karşı dımdik turmaq demektir.
Ekinci Baqış: Reelpolitikniñ Qaranlığı ve Fiiliy İşgal
Ekinci baqış ise şarqiy ve ğarbiy dengeler arasında peydâ olğan, em de rasyonel siyaset iddiasınen öñge sürülgen fikir: “Qırım Rusiyenindir.” Bu tez, yarımadadaki fiiliy idareni, askeriy basqını ve 2014-teki qanunsuz ilhaknıñ neticelerini “kerçeklik” olaraq qabul ettirmege tırışa.
Lâkin unudılmamalıdır ki, tek küçke ve silâğa dayanğan kerçeklikler, tarihniniñ adalet divanında ebediy olamaz. Bu fikir, Rusiye ile iqtisadiy ve stratejik munasebetlerni öñge sürse de, Kırım Tatar halqınıñ asırlardan berli çekken kederlerini, akarsu kibi tökülgen köz yaşlarını ve bugün tışta qalğan adalet feryatlarını körmezden kele. Silâ zoru ile yaratılğan statü-kvo, edebiy hafızamızda ve vicdanımızda asla meşruiyet qazanıp olamaz.
Üçünci Baqış: Ebediy ve Tarihiy Aqiqat
Ve nihayet, bizim yüregimizniñ eñ derin köşesinden kopup kelgen, İsmail Bey Gaspıralı’nıñ medeniy mirası ile nurlanğan asıl şiar: “Qırım Qırımtatarlarnıñdır!” Bu fikir, ne bir siyasıy manevradır, ne de keçiçi bir diplomatiya kâğıtıdır. Bu, ezeli ve ebediy bir tarih aqiqatıdır.
Qırım, Qırımtatarlarnıñ tek doğmuş vatanı degil; onun toprağına siñgen medeniyetniñ, Bağçasaray’daki Hansaray’nıñ, medreselerimizniñ, köylerimizniñ ve adımıznıñ ta özüdür. Türkiye’deki milyonlarca tamırlı diasporamız içün Qırım, haritadaki bir çizgiden ibaret degildir; o, asırlık sarsılmaz bir ruh köprüsidir. Bu baqış açısı, diger iki tezin de üstünde, insaniyetniñ ve bir halqnıñ vatanında öz taqdirini özü tayin etme uquqınıñ (self-determinasyon) eñ mukaddes ifadesidir.
Netice: Üç Sesniñ Sentezi ve Gazetamıznıñ Yayın Çizgisi
Kırım’ın Sesi Gazetası olaraq beyan etemiz ki: Türkiye’de peydâ etilmege tırışılğan bu üç fikir arasında bizim yolumuz bellidir. Biz, Rusiye iddialarını uquqen ve vicdanen keçersiz sayamız. Ukrayna iddialarını halqara uquq, stratejik ortaklıq ve adaletli bir kelecek içün katılmaymız. Lâkin eñ yüksek avaznen haykıramız ki: Qırım Qırımtatarlarnıñ ebediy vatanıdır.
Bizim kalemimiz, Şamil Alâdin’niñ, Bekir Çobanzade’niñ asil zenginligi ve öz tili ile yazmağa devam eterken; Vatanımıznıñ azatlığı, halqımızın selâmeti ve Kırım’nıñ adil taqdiri içün milliy davanıñ sönmez meşalesi olmağa devam edecektir.
