KAFKAS İSLÂM ORDUSU’NUN KAHRAMAN KOMUTANI: NURİ PAŞA ŞEHÂDETİNİN YIL DÖNÜMÜNDE ANILIYOR
KAFKAS İSLÂM ORDUSU’NUN KAHRAMAN KOMUTANI: NURİ PAŞA ŞEHÂDETİNİN YIL DÖNÜMÜNDE ANILIYOR
Türk dünyasının askerî ve sanayi tarihine damga vuran Nuri Killigil, hayatını adadığı millî dava uğruna şehit edildi.
Osmanlı Devleti’nin son döneminde ve Millî Mücadele yıllarında gösterdiği askerî ve stratejik başarılarla Türk tarihine adını altın harflerle yazdıran Nuri Killigil, vefatının yıl dönümünde rahmet ve minnetle anılıyor.
Türk askerî tarihinin müstesna simalarından biri olan Nuri Paşa; Enver Paşa’nın kardeşi, Halil Kut Paşa’nın yeğeni olarak yalnızca köklü bir asker ailesinin mensubu değil, aynı zamanda sahada kazandığı başarılarla kendi mührünü vurmuş bir komutandı.
Kafkas İslâm Ordusu’nun Muzaffer Kumandanı
1918 yılında kurulan Kafkas İslâm Ordusu’nun başına getirilen Nuri Paşa, Azerbaycan’ın kaderini değiştiren harekâtı sevk ve idare etti. Ordunun ilerleyişi sonucunda Bakü 15 Eylül 1918’de Bolşevik ve Taşnak kuvvetlerinden kurtarıldı.
Bu zafer, yalnız Azerbaycan tarihinde değil, bütün Türk dünyasında derin yankı uyandırdı ve Nuri Paşa’ya Azerbaycan Fatihi unvanını kazandırdı.
Millî Silah Sanayiinin Öncülerinden
Cumhuriyet döneminde de mücadelesini sürdüren Nuri Paşa, Türkiye’nin ilk yerli savunma sanayii girişimlerinden birini başlattı. İstanbul Sütlüce’de kurduğu silah fabrikasında yerli üretimi esas alan çalışmalar yürüttü ve kendi adıyla anılan Killigil tabancalarını geliştirdi.
Bu yönüyle o, yalnızca bir cephe kumandanı değil, aynı zamanda Türkiye’de millî savunma sanayii fikrinin öncü isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Şüpheli Patlama ve Şehâdet
2 Mart 1949’da Sütlüce’deki fabrikada meydana gelen büyük patlama sonucunda Nuri Paşa hayatını kaybetti. Patlamanın sebebi tam olarak aydınlatılamamış; olay uzun yıllar sabotaj şüphesi ile anılmıştır.
Bu elim hadise, Türk savunma sanayiinin erken dönemine vurulan ağır darbelerden biri olarak tarih kayıtlarında yer aldı.
Vefa ve Minnet
Türk dünyasının istiklâl mücadelesine hem cephede hem sanayide hizmet eden büyük kumandan Nuri Paşa, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ saygı ve minnetle yâd edilmektedir.
Kırım’ın Sesi olarak bu destansı kahramanı rahmet, şükran ve hürmetle anıyoruz.
