Qalq ayaqqa!
Eskender Fazıl, 1987 senesi Moskvada keçirilgen qırımtatar numayışlarınıñ eñ aktiv iştirakçilerinden biridir. O devirde onıñ edebiy faaliyeti ve milliy areketteki rolü aqqında qısqa malümat:
Küçlü bir ses: Eskender Fazıl, Moskvadaki Qırımtatar teşebbüs gruppalarınıñ terkibinde yer aldı. Sadece bir şair degil, aynı zamanda halqnıñ sesini akis ettirgen bir hatip edi.
Qızıl Meydan: 1987 iyül ayında Qızıl Meydan ve Kreml ögünde keçirilgen mitinglerde faal iştirak etti. Halqnıñ Vatanğa qaytuv talabını sovet rehberiyetine bildirmek içün tırıştı.
Edebiy tesir: Moskvadaki bu küreş, onıñ şiiriyetine de tesir etti. O, süzümi ve metaneti ile diger iştirakçilerge ruh bere edi.
Edebiy usulı
Eskender Fazıl nıñ tili sadedir, lâkin emosional ceetten pek küçlüdir. Şiirlerinde Vatan hasreti, adalet istegi ve milliy ğurur öne çıqa. 1987 vaqiaları onıñ yaratıcılığında “milliy uyanuv” devriniñ eñ müim basamağı sayıla.
Kuçük halqsıñ,seniñ buyuk tarihıñ
Qahar-qayğı,azaplardan sarardı
Ğayet ağır,meşaqatlı taqdiriñ
Iftira vefaciadan qarardı.
Haq-huquqtanseni mahrum eterek,
Kozyaşıña qara qanlar qattılar.
Irkilmeden esirlikke çekerek,
Seni cennet Vatanıñdan attılar.
Qara deñiz dalğalanıp, okürip,
Ateş tüşken yurtum içün çağladı.
Qart Çatırdağ azaplanıp, okünip,
“Qayda kete tatarlar?” – dep ağladı.
“Iz qalmasım qırımtatar adından!” –
Deseler de,varlığıñnı saqladıñ.
Yıllar keçti,istiraplar içinde
Merd kureşnen şerefiñni aqladıñ!
Mezarlarıñ tolsalar da şehitnen,
Kureş azmiñ yorulmadı-talmadı.
Yer yuzünde facianı bilmegen,
Añlamağan insanendi qalmadı.
Qalq ayaqqa! Koter egik başıñnı!
Ğurur ileyaşa ana-Vatanda!
Yeter endi:sil kozüñniñ yaşını –
Şan ve şuretlâyıq seniñ adıña!
Qalq ayaqqa!Seni Vatan çağıra!
Bekley seni sönip qalğan ocaqlar,
Tamırıñnıpekit ulu Çatırğa –
Vatan seni alğış ile quçaqlar!
Eskender Fazıl (1934-2003) – şair, qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçisi
1987s. Moskva
