Qırım Qırım Qırımğa Uğrağan Qırım
Tarih bazen unutulmağa terk etilmek istenir, lâkin hakikiy vesiqalar ve ilmiy araştırmalar daima öz sözünü ayta. Qırım, yalnız bir yarımada degil; Türk dünyasınıñ en qadim medeniyet merkezlerinden biridir. Bu topraqlar asırlar boyunca Türk halklarınıñ izlerini, devletçilik ananelerini ve zengin medeniyetini yaşatıp kelgen.
Bugün Qırım tarihini ilmiy esaslarğa dayanıp araştırmaq ve doğru qaynaqlar ile gelecek nesillerge yetkürmek, yalnız Qırımtatarlar içün degil, bütün Türk dünyası içün de mühim bir vazifedir. Tarihini bilen millet, gelecegini de emin adımlarnen qura.
Editör: Mustafa Sarıqamış
Qırımnıñ Sesi Gazetesi
Dünya Qırımtatar Dernegi Reisi
Qırımğa Uğrağan Qırım
MÖ Devir ve Prototürk Varlığı: Kimmerler ile İskitler (Saklar) başlıklı akademik haber metni, Kırım’ın Sesi Gazetesi’nin imla kurallarına ve modern edebi Kırım Tatarca (Orta Yol şivesi) standartlarına uygun olarak aşağıda hazırlanmıştır:
MÖ Devir ve Prototürk Varlığı: Kimmerler ile İskitler (Saklar)
Akademik dairelerde, Milâttan evel VIII. asırda yaşağan Kimmerlerni ve onlardan soñ, Milâttan evel VII. asırda kelgen İskitlerni (Saklarnı) Prototürk ya da Türk boylarınıñ ecdatları (öncüleri) olaraq qabul etken küçlü ilmiy baqışlar mevcuttır. Bölgede qazılğan qurğanlardan (mezar qalıntılarından) tapılğan arheologik tapıntılar, bu toplulıqlarnıñ Orta Asiya çöl medeniyeti veatlı-göçebe Türk medeniyetinen doğrudan-doğruya bağı barlığını isbatlamaqta.
Şunu dediniz: Kırıma uğrayan Kırım Kırım Milattan önce bir Türk yurdudur. Anadolu”dan yüzyıllar yönce Türkleşmiştir Edebi Kırım tatarca
Qırımğa Uğrağan Qırım
Qırım, Milâttan evelki devirlerden berli bir Türk yurtudır. Bu qadimiy topraqlar, Anadoludan asırlarca evel Türkleşken bir medeniyet merkezidir.
Qırımğa Uğrağan Qırım: Anadoludan Asırlarca Evel Türkleşken Qadimiy Yurt
Qırım, Milâttan evelki devirlerden berli bir Türk yurtudır. Bu qadimiy topraqlar, Anadoludan asırlarca evel Türkleşken bir medeniyet merkezidir. Turalı (tarihiy) ve arheologik vesiqalar, yarımadanıñ tamır ealisiniñ kökleri şarqiy bozkırlardan kelgenini köstere.
1. Milâttan Evelki Devir ve Prototürk Varlığı: Kimmerler ile İskitler (Saklar)
Akademik dairelerde, Milâttan evel VIII. asırda yaşağan Kimmerlerni ve onlardan soñ, Milâttan evel VII. asırda kelgen İskitlerni (Saklarnı) Prototürk ya da Türk boylarınıñ ecdatları (öncüleri) olaraq qabul etken küçlü ilmiy baqışlar mevcuttır. Bölgede qazılğan qurğanlardan (mezar qalıntılarından) tapılğan arheologik tapıntılar, bu toplulıqlarnıñ Orta Asiya çöl medeniyeti ve atlı-göçebe Türk medeniyetinen doğrudan-doğruya bağı barlığını isbatlamaqta.
2. Milâttan Soñraki Büyük Göçler ve Kalıcı Türkleşme
Milâttan soñ IV. asırdan itibaren Hunlarnıñ, Hazar Hakanlığınıñ ve hususan Kuman-Qıpçaqlarnıñ yarımadağa yerleşmesinen Qırım tam manasınen bir Türk toprağına çevrilgendir. Bugünki Qırım Tatar edebi tiliniñ de temelini teşkil etken Kıpçak unsurları, asırlar boyunca bu topraqlarda medeniyet şeseri yarattılar. Altın Orda ve Qırım Hanlığı devirlerinde ise bu Türkleşme siyasiy ve diniy cehetten eñ yüksek seviyege irişti.
Qırım, tarih boyunca türlü medeniyetlerniñ qarşılaşqan yeri olsa da, Türk tarihinde pek eski devirlerden beri mühim mevqe tutqan yurtlardan biridir. Arkeologik tapıntılar ve tarihiy qaynaqlar, Qırım yarımadasınıñ Milattan evelgi asırlardan itibaren İskitler, Kimmerler ve soñra Sarmatlar kibi bozkır halklarınıñ yaşağan coğrafiyası olğanını köstere.
Milattan soñ ilk asırlardan başlayıp Hunlar, Göktürkler, Hazar Qağanlığı ve başqa Türk devletleri Qırımda iz qaldırğanlardır. Hususan Hazar devri, Qırımnıñ Türk medeniyeti içinde mühim bir inkişaf meralesi olaraq qabul etile.
Qırımnıñ Anadolu’dan asırlar evel Türkleşkeni de tarixçiler arasında müzakere etilgen mevzulardan biridir. Bu fikir, Anadolu’da Oğuz Türkleri hâkimiyetinden evel Qırımda müteaddit Türk boylarınıñ yerleşkeni ve Türk tili ile kültürünüñ burada erkenden teşekkül etkeni esasına dayanadır.
Asırlar boyunca Qırım Hanlığı, Altın Orda mirasını devam ettirip Türk-İslam medeniyetiniñ en mühim merkezlerinden biri oldı. Qırımtatar halkı ise bu zengin tarihiy mirasnı bugüngi künge qadar yaşatıp kelmektedir.
Qırım, yalnız bir coğrafiya degil, Türk dünyasınıñ ortaq tarihini, medeniyetini ve milliy hafızasını temsil etken ebediy vatandır.
