Solhat Qırımnıñ Tarihiy Mirası
Altın Ordu Devrinden Memlüklerge Solhat-Qırım Şeeriniñ Şanlı Tarihi ve Sultan Beybars Camisi!
Qırımınsesi Haber
1253 senesinde Batu Han emirlerinden biriniñ buyruğı ile Solhatta büyük bir saray köterildi. Bu vaqıadan soñ şeerniñ adı Solhat ile beraberlikte Qırım adınen de añıla başladı. Vaqıt keçken sayın Solhat Qırım, siyasiy ve medeniy merkez sıfatında büyük şöhret qazandı.
Solhat Qırım aqqındaki bu şan şüret, aslı qıpçaq türklerinden olğan ve Mısırda hüküm sürgen El-Melik Beybarsqa da yetip bardı. Öz tarihiy vatanına derin bağlılıq duyan sultan, adını bu diyarda ebedileştirmek ve islâm medeniyetini kuvvetlendirmek niyeti ile Solhat-Qırımda büyük bir cami qurdurdı.
Bu cami, şeer tarihiniñ en mühim abidelerinden biri olaraq qabul etile ve orta asır Qırımınıñ diniy hem de medeniy inkişafını köstere. Solhat-Qırım, böylelikle Altın Orda devriniñ mühim merkezlerinden biri sıfatında tarih saifelerinde öz yerini aldı.
Bugün de Solhatta saqlanıp qalğan tarihiy eserler, Qırım Tatar halqınıñ zengin medeniy mirasını ve asırlar boyunca devam etken devletçilik ananelerini yansıta. Solhat-Qırımnıñ tarihı, Qırımnıñ köklü geçmişini añlamaq içün büyük ehemmiyet taşıy.
1253 senesinde Batu Hannıñ emiri inşa ettirgen saraydan soñ yarımadağa adını bergen Solhat, qısqa vaqıtta bütün dınyanıñ dıqqatını çekti.
Asılı Qıpçaq tamırlı olğan Mısır Memlük Sultanı Al-Melik Az-Zahir Beybars, öz tarihiy vatanına vefa borcunı eda etmek içün Solhatta muazzam bir cami qurdurdı.
Altın Ordu ile Mısır arasındaki diplomatik ve medeniy bağlarnıñ eñ bariz timsali olğan bu qadmiy abideniñ tarihını ve tarihçilerniñ fikirlerini saytımızda oquñız!
Altın Ordu Devrinden Memlüklerge: Solhat Qırım Şeeriniñ Şanlı Tarihi ve Sultan Beybars Camisi
1253 senesinde Batu Hannıñ emiri tarafından Solhatta muhteşem bir saray qurdurtılması, şeerniñ medeniy ve siyasiy yükselişinde yañı bir devirniñ başlangıcı oldı. Tarihçilerniñ qayd etkenine köre, bu devirden itibaren şeer tek bir ticaret merkezi degil, bütün yarımadağa adını berecek bir idare merkezi – “Qırım” olaraq añılmaqa başlandı.
Solhat-Qırım şeeriniñ şan-şüreti qısqa vaqıtta uzaq şarqqa ve cenüpqa yetip bardı. Asılı Qıpçaq tamırlı olğan Mısır Memlük Sultanı Al-Melik Az-Zahir Beybars da öz tarihiy vatanındaki bu medeniy inkişafqa dıqqatsız qalmadı. Sultan Beybars, öz adını ebediyleştirmek ve yarımadadaki İslâm medeniyetini quvvetlendirmek maqsadınen Solhatta büyük bir cami qurdurtmaqa qarar berdi.
Tarihçilerniñ Fikirleri ve Mimariy Emiyet:
Tarihçiler, Sultan Beybars camisini tek bir ibadethane degil, Altın Ordu ile Mısır Memlük Devleti arasındaki quvvetli diplomatik ve medeniy bağlarnıñ eñ bariz timsali olaraq bileyler. Sultan Beybarsnıñ bu inşaat içün Mısırdan mahsus mimarlar ve 2000 dinar altın yibergeni tarihiy menbalarda qayd etile. Bu abideli bina, Qırımdaki İslâm mimarlığınıñ eñ qadmiy nümünelerinden biri olaraq qabul etile.
Bu muqaddes bina, Solhatnıñ medeniy quvretini bütün dınyağa köstergen ve yarımadanıñ İslâm dünyasındaki yerini pekiştirgen eñ emiyetli tarihiy miraslarımızdan biridir.
Tarihi kaynaklar, Mısır Memlûk Sultanlığı’nın eñ meşhur hükümdarlarından biri olğan El-Melik ez-Zahir Rukneddin Beybars’nıñ aslen Kıpçak Türkü olğanını qatiy sürette tasdiqlay.
Bu hususta emiyetli tarihiy malümatlar şunlardır:
Doğulğan Yeri ve Soyu: Sultan Beybars, 13. asırnıñ başında 1223 senesinde Karadenizniñ şimalindeki Deşt-i Kıpçak sahasında (bugünki Qırım, doğdı. Kıpçak Türkleriniñ Burcoğlu (Berli) qabilesine mensüp edi.
Esirlikten Sultanlıqqa: Moğol istilâları devrinde genç yaşta esir alınğan Beybars, köle pazarlarından keçip Mısırğa ketirildi. Anda öz herbiye ve siyasiy zekâsı sayesinde qısqa vaqıtta yükseldi ve Mısır ile Suriye’de hüküm sürgen Memlûk Devleti’niñ eñ büyük sultanlarından biri oldı.
Qırım ile Bağları: Özüniñ asıl tamırlarını unutmacağan Sultan Beybars, haber metninde de keçkeni kibi, Altın Ordu Devleti ile sıqı diplomatik munasebetler qurğan ve doğğan topraqları olğan Solhat Qırım şeerine büyük bir cami inşa ettirgen.
Bu sebepken, onun aslı Kıpçak Türkü oldığı ve Mısırda muazzam bir devlet idare etkeni tarihiy bir aqiqattır.
