Qırımtatar Sofralarınıñ Asırlıq Lezzeti

KIRIM’IN SESİ GAZETESİ — KÜLTÜR SAHFASI Unutulmağan Asırlık Lezzetlerimiz Gazetanızda

SOFRALARIMIZNIÑ ŞİFA MENBÄSİ: KUZU SORPA

Kırım Tatar mutfağınıñ em asıl, em de eñ saylanğan etli aşlarından biri olğan özgün kuzu sorpasınıñ edebi tilimizdeki asıl tarifi ve sırları.

Kırım Tatar halqınıñ asırlardan berli saqlap kelgen zengin aş medeniyetinde hamır işlerinen bır sırada etli aşlar da büyük emiyetke maliktir. Bu aşlarnıñ başında, hususan suvuq qış künlerinde ve şerefli meclislerde canğa şifa, tenge quvvet bergen Kuzu Sorpası kele.

TATAR MUTFAĞI: KUZU SORPA

Qırımtatar halqınıñ zengin aşhane medeniyetinde hususiy bir yeri olğan Kuzu Sorpa, keçmişten bugünge qadar kelgen milliy lezzetlerimizden biridir.

Sorpa sade bir aş degil, Qırım evleriniñ sıcaqlığını, aile sofrasını ve nesilden nesilge keçken medeniy mirasnı temsil etken bir tamğadır.

Qadimiy zamanlarda Qırımnıñ köylerinde, toy ve aile cıyılışlarında pişirilgen kuzu sorpa, bereket ve misafirperverlikniñ bir nişanı olıp kelgen. Yavaş pişken kuzu eti, et suvu ve tabiatnıñ temiz nimetleri birleşip, hem toyumlı hem de şifalı bir lezzet meydanğa ketire.

Qırımtatar analarınıñ ellerinde hazırlanğan bu aş, balalıq hatıralarını, ocaq başında aytılğan sözlerni ve aile bağlarını yaşatqan bir medeniyet hazinesidir.

Bugün de Qırımda ve dünyanın çeşit yerlerinde yaşağan Qırımtatar aileleri, kuzu sorpanı sofralarında saqlap, atalarımızdan qalğan aşhane mirasını kelecek nesillerge ulaştırmaqta.

Kırım Tatar mutfağınıñ eñ saylanğan ve şifalı aşlarından biri şubhesiz Kuzu Sorpasıdır. Yüz yıllarnen zengin medeniyetimizniñ ve kederli köç tvarihimizniñ izlerini taşığan bu lezzetli çorba, edebiy tilimizde gazetanız nırqında oquyucılarnen şu şekilde paylaşıla bilir:

TATAR MUTFAĞI: ŞİFA MENBÄSİ KUZU SORPA

Kırım Tatar halqınıñ asırlardan berli saqlap kelgen zengin aş medeniyetinde hamır işlerinen bır sırada etli aşlar da büyük emiyetke maliktir. Bu aşlarnıñ başında, hususan suvuq qış künlerinde ve şerefli meclislerde canğa şifa, tenge quvvet bergen Kuzu Sorpası kele. “Sorpa” sözü özegi itibarımen şifalı et suyunu bildire. Kırım’dan Anadolu’ğa köçken soydaşlarımız vastasınen Eskişehir kibi afızalarda da yer etken bu milliy lezzetimizniñ edebiy tilimizde asıl tarifi şöyledir:

Kerrekli Malzemeler

• Et: 1–1,5 kg süyekli kuzu eti (gerdan, qol ya da qaburğa qısmı)
• Suv: 2–2,5 litre kerekli qadar taze suv
• Terbiyesi içün: 1 stakan qatıq (yoğurt), 1 dane yımırta sarısı, 1 yemek qaşığı un
• Yeşillikler: 5-6 dal taze soğan, 1 avuç taze nane
• Tuz ve Azbbar: İstekke köre yeterli miqdarda tuz

 Sorpasınıñ Hazırlanışı

1. Etni Pişirme: Süyekli kuzu etlerini qazanğa qoyıp, üstüne suvuq suv ilave etiñiz.
2. Kefini Alu: Suv qaynağan vaqıtta üstünde peydâ olğan köpükni (kefni) temizlep alıñız. Bu sorpanıñ berraq olması içün eñ müim şirttir.
3. Yavaş Ateş: Etler süyeginden qopacaq qadar yumşağance yavaş ateşte 1,5–2 saat qaynasıñ. Pişken soñ tuzunı qoşuñız.
4. Terbiyenı Hazırlav: Ayret bır qapta qatıq, un ve yımırta sarısını pürüzsiz olğance bulbulatıp çırpıñız.
5. Ilıştıruv (Alıştırma): Qazandaki sıcaq et suyundan bır-eki çömçü alıp terbiyege yavaş-yavaş töküñiz ve terbiye kesilmesin dep quvaş tınmay qarıştırıñız.
6. Birleştirüv: Ilığan terbiyeni qazanğa astaca ilave etip, 5–10 daqqa tınmay qarıştıraraq qaynatıñız.
7. Soñ Toqunuş: Ocaqnı söndürmezden evel, ince doğranğan taze soğan ve taze naneni qazanğa qoşuñız. 2 daqqadan soñ aşnı ateşten alıñız.
8. Servis Etüv

Sorpa ne çoq qoyu, ne de çoq suvlu olmalı, tam bır şifa şorbası qıvamında sunılmalıdır. Sıcaq-sıcaq tabaqlarğa tartılğan kuzu sorpasınıñ yanına taze pışken Tatar çöregi ya da ev ekmeği pek yaraşır.

Aşlarıñız tözümli, sofralarıñız bereketli olsun!

Kuzu Sorpa yalnız bir yemek degil, Qırımnıñ ruhunı taşığan asırlıq bir mirastır.