Qırım Tatar halqı, Nice Zalimler Kelip Ketti Biz İse Barmız Ve Bar Olacaqmız
Biz barız, bar olacaqmız ve ebediyen yaşayacaqmız!
Bu asil sözler, Qırım Tatar halqınıñ asırlarca sürgen basqı, zulum ve sürgünlikke qarşı köstergen sarsılmaz iradesiniñ ve tınçlıq dolu küreşiniñ eñ küçlü ifadesidir.
Tarıhıy Haqiqat ve Direniş Sürgünlik faciası: 18 Mayıs 1944 senesinde bütün bir halq ana vatanından qoparılıp Orta Asyağa sürgün etildi.
Asimilasyon siyaseti: Tili, medeniyeti ve kimligi yoq etilmege çalışıldı.
Vatanğa avdet: Halq, on yıllarca sürgen tınçlıq yolu ve küreş ile öz topraqlarına qaytmağa başardı.
Sönmez Bir Küreş Ruhu Heç bir zalim, bir halqınıñ adalet ve azatlıq duyğusını yoq etip olamadı. Qırım Tatar medeniyeti, tili ve ruhu bugün de yaşamağa ve azatlıq timsali olmağa devam ete. Qırım Tatar halqınıñ azatlıq küreşini, medeniyetini ve bu küreşke yön bergen eñ müim şahsiyetlerni qısqa ve özlü maddelerle baqıp çıqayıq. Milliy İtaat ve Fikir Önderleri
İsmail Gaspıralı: “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarınen bütün Türk dünyasını uyandırdı.
Noman Çelebicihan: Antlı Qurbanımızdır. Qırım Cumhuriyeti’niñ ilk müftüsi ve başlığı oldı.
Vatanğa Qaytış Küreşi (1944 – 1989) Tınçlıq yolu: Qırım Tatarları, Sovet rejimine qarşı asla silâ qollanmadı.
Mektüp areketleri: Moskvağa binlerce imza toplanıp yiberildi, vatanğa qaytış talap etildi.İsyan ve fedakarlık: Musa Mamut kibi qahremanlar, azatlıq içün canlarını feda etti. Medeniyet ve Sönmez RuhAnt Etkenmen: Halqınıñ milliy gimni olıp, azatlıq ve namus sözü taşıy.
Haytarma: Sürgünlikte bile unutturılmağan, halqınıñ coşkusını ve yaşama iradesini köstergen milliy oyundır.
Qırım Tatar halqınıñ 18 Mayıs 1944 senesinde başlağan Orta Asya sürgünligi, insanlıq tarıhınıñ eñ qaranlıq ve eñ acı saifelerinden biridir. Bir gecede evlerinden qoparılğan yüz biñlerce insan, açlıq, hastalık ve zulum içindeki lagerlerde yaşamağa mahküm etildi.
Orta Asya çöllerinde ve Özbekistan kibi sürgünlik yerlerinde yaşanğan eñ acı hatıralar şulardır: Ölüm Vagonları ve Yolculuq Faciası Mal vagonları: İnsanlar, pencereleri demirlengen ve nefes almaq bile imkânsız olğan sığır vagonlarına doldurıldı. Defin etilmegen cenazeler: Hafta boyunca süren yolculuqta açlıq ve susuzluqtan vefat etken balalar ve qartlarnıñ cenazeleri, Sovet askerleri tarafından tren pencerelerinden tışqarığa fırlatıldı ya da demiryolu kenarlarına qaldırıldı.
Açlıq ve sıcaq: Orta Asya’nıñ dondurıcı suvuqları ve qavurıcı sıcaqlarında, Kırım Tatarları qamıştan yapılğan, tavanı yoq baraklarğa yerleştirildi. Komandant nezareti: Halqqa “Özel Yerleşimci” statusı berildi. İzin almadan 5 kilometrden uzaqqa ketmek, 20 yılğa qadar ağır hapis (katorga) cezasınen cezalandırıla edi.
Ağır amelelik: Qadınlar ve balalar da dahil olmaq üzere, herkes pambıq tarlalarında ve ağır sanayi fabrikalarında aç-yalanaç çalıştırıldı.
Nüfusnıñ Yarısınıñ Yoq Olması Hastalık epidemiyası: Temiz suv ve aş tapılmağanı içün sıtma (malarya), tifüs ve tış (dizanteri) hastalıkları qısqa vaqıtta yayıldı.
Büyük masumiyet talfatı: Sürgünlikniñ ilk bir qaç yılında, köçürilgen Qırım Tatarlarınıñ tahminen %46’sı (nerdeyse yarısı) hayatını feda etti. Vefat etkenlerniñ çorı genç balalar ve qadınlar edi.
Kimlik ve Medeniyet İmdadı Yasaqlar: Qırım Tatar tili yasaqlandı, mektepler qapatıldı ve Sovet ensiklopediyalarından “Qırım Tatarı” adı tamamen silindi. Közyaşlı türküler: Sürgünlikniñ acısı, halqnıñ yüreginde “Ey Güzel Qırım” kibi qanlı közyaşlarınen yazılğan türkülerle yaşatıldı.
Halqımız Orta Asya çöllerinde acı çekse de, boysunmadı. Öz kimliğini qorumaq içün canı baasına gizli işler yaptı ve vatanğa qaytmaq içün büyük fedakarlıklar kösterdi.Bu küreşniñ eñ müim eki saifesi şulardır:
Orta Asya’daki Gizli Teşkilâtlanma ve Gençlik AreketleriGizli körüşmeler: 1950-nci yıllarnıñ soñunda Özbekistan’da (Taşkent, Semerkand, Fergana) Qırım Tatar gençleri gizli teşkilâtlar qurmağa başladı.
Tarih dersleri: Büyükler, balalarğa ana tilini ve Qırım tarihini gizlice ögretti. Unutılmasın dep haritalar sızıldı, şiirler ezberlendi.
Mektüp ve imza areketleri: Gençler ve aydınlar, Sovet ükümetine yiberilmek üzere milyonlarca imza topladı. Bu areket dünyada bir halqnıñ köstergen eñ büyük tınçlıq areketlerinden biri oldı.
Hapis cezaları: Bu gizli teşkilâtlarda yer alğanlar onlarca yıl ağır hapis cezalarına mahküm etildi, amma küreş hiç toqtamadı.
Musa Mamut: Vatan İçün Özüni Yandırğan QahremanYasaq yolculuq: Musa Mamut, sürgünlikten soñ 1975 senesinde Qırımğa (Besaran köyüne) qaytmağa başardı. Amma Sovet rejimi ona oturma izni (kayıt) bermedi.
Tehdit ve basqı: Polisler onu er kün rahatsız etti, vatanından kene sürmeknen tehdit etti. Musa Mamut ise “Meni vatanımdan tek ölümi qurtarıp olur!” dedi.
Tarihî fedakarlık: 23 Haziran 1978’de polisler evine kene kelgende, Musa Mamut adaletsizlikni bütün dünyaya duyurmaq içün öz üzerine benzin döküp özüni yandırdı.
Uyanış: Onun bu büyük fedakarlığı, Orta Asya’daki bütün Qırım Tatarlarını uyandırdı ve vatanğa qaytış küreşine büyük bir küç berdi. Qırım Tatar halqı, bu qahremanlar sayesinde bugün öz vatanında yaşay.

- 23 Şubat 2014: Noman Çelebicihan’nı añma ve Avromaydan vaqialarına qol tutuv mitingi eminliknen keçirildi.
- 26 Şubat 2014: Qırımtatarları Ukraynanıñ topraq bütünlügini qorçalamaq içün meydanlarğa çıqtı.
- Qadınlarnıñ Közyaşları: Erkekler mitingte eken, qadınlar evlerinde canlı yayınlarnı meraq ve qorqunen közyaşları içinde izledi.
- 27 Şubat 2014: “Yeşil adamçıqlar” Vatanımıznı sinsice bastı ve Rus tankları şeerlerge kirdi.



