Bakunı Qurtağan Qafqaz İslam Ordusı ve Nuri Paşa Azerbaycanda Sayğı ve Minnetnen Anıla
Kırımınsesi Gazetesi
Bakü’nüñ Azatlığı: Nuri Paşa ve Kafkas İslam Ordusı Hatırlana
15 sentyabr 1918-de Kafkas İslam Ordusı komutanı Nuri Paşa önderliginde Bakü azat etilgen. Bu zafer Azerbaycan tarihiniñ mühim hadiselerinden biri olaraq hatırlana.
Bakü içün yürüş
1918 yılı yazında Azerbaycan’da siyasi ve askeriy vaziyet çetinleşken. Bakü’deki Bolşevik ve Ermeni silahlı birlikleriniñ kontrolü altında qalğan şehirniñ azat etilüvi içün Osmanlı Devletinden yardım talep etilgen. Bu talep üzerine Nuri Paşa komutanlığında Kafkas İslam Ordusı teşkil etilgen. Ordu Osmanlı askerleri ve Azerbaycanlı gönüllülerden ibaret olğan.
15 sentyabr zaferi
Kafkas İslam Ordusı 15 sentyabr 1918-de Bakü’ye qarşı soñki hücumını başlatqan. Nuri Paşa komutasındaki Türk ve Azerbaycan birlikleriniñ harekâtı neticesinde şehir işgalci kuvvetlerden azat etilgen.
Azerbaycan tarihindeki yeri
Bakü’nüñ azat etilüvi Azerbaycan Xalq Cümhuriyetiniñ paytahtını Gence’den Bakü’ye köçürüv içün yol açqan. Bu hadiseniñ Azerbaycan devletçiliginiñ inkişafında mühim yeri bar.
Nuri Paşa hatırası
Nuri Paşa ve Kafkas İslam Ordusı, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki tarihiy bağlarnıñ simvollarından biri olaraq hatırlana. Bakü’nüñ azatlığı içün can bergen askerlerniñ hatırası da sayğınen yad etile.
QAFQAZ İSLAM ORDUSI VE NURİ PAŞA AZERBAYCANDA SAYĞI İLE ANILA: BAKUNIN AZAT ETİLMESİNDEN 108 YIL KEÇTİ
Unutulmaz Zafer: Azerbaycannıñ paytahtı Bakunı 15 Sentyabr 1918 senesinde Ermeni çetelerinden ve Bolşevik ordularından qurtarğan Qafqaz İslam Ordusı ve onıñ şanlı qomandanı Nuri Paşa, zaferniñ 108-inci yıldönüminde bütün Türk dünyasında şerefnen yâd etile.
Türk dünyasınıñ şanlı tarihında eñ emiyetli saifelerden biri olğan Baku kurtuluşı, bugün bütün Azerbaycan halqı ve Türk milleti tarafından büyük bir minnettarhqnen añılmaqta. 15 Sentyabr 1918 senesinde, Osmanlı Devleti’niñ arbiy küçü olğan Qafqaz İslam Ordusı, şanlı qomandan Nuri Paşa (Killigil) yolbaşçılığında Bakuğa kirerek, şeherni zalım Bolşevik ve Ermeni Taşnak birleşmeleriniñ işgalinden tamırından azat etti. Bu ulu zafer, tek bir şeherniñ qurtuluşı degil, aynı zamanda Azerbaycan Demoratik Cumhuriyeti’niñ devletçilik temeliniñ saqlanıp qalmasını temin etken tarihiy bir buralıș noqtasıdır.
1918 senesiniñ baorı ve yaz aylarında Baku ve etrafındaki topraqlar, Bolşevik-Taşnak küçleriniñ büyük basqısı ve katliamları astında edi. Azerbaycan halqınıñ mustaqillik ve hürriyet areketi büyük bir tehlikege oğrağan edi. Şul qıyın künlerde, Azerbaycan milliy ziyalıları ve devlet adamları Osmanlı Devleti’nden yardım istedi. Osmanlı Devleti, özü Birinci Dünya Cenki’niñ ağır şartları içinde bulunmasına baqmadan, qardaş kömegi içün deral areketke keçti. Enver Paşa’nıñ emirinen teşkil etilgen ve Nuri Paşa’nıñ qomandanlığına berilgen Qafqaz İslam Ordusı, qardaş topraqlarını mudafaa etmek içün uzaq yollardan kelip cephege qoşuldı.
Gence şeherinden başlanğan şanlı yürüş, yerli Azerbaycan gonüllileriniñ de qoşulmasınen devasa bir azatlıq areketine aylandı. Yol boyunca qızğın uruşlar etken Türk ve Azerbaycan askerleri, büyük fedakârlıqlar kösterip Baku bosağalarına qadar yetti. 15 Sentyabr sabahı yapılğan soñki acıqlı ücum neticesinde, şeher işgalcilerden tamamen temizlendi. Baku halqı, Türk askerlerini büyük bir coşqu, köz yaşları ve dualarnen qarşıladı. Bu zafer, Türk dünyasınıñ birlik ve beraberliginiñ eñ canlı ve unutilmaz timsali olaraq tarihta yerini aldı.
Nuri Paşa, Azerbaycan toprağında köstergen adaletli siyaseti, arbiy dehası ve insanperverligi ile halqnıñ yüreginde ebediy bir taht qurudı. Bugün Azerbaycanlı qardaşlarımız, Nuri Paşa’nıñ ve onıñ şanlı askerleriniñ hatırasını can-yürekten sayğılay. Baku’daki Şehitler Hıyabanı’nda yatan Türk şehitleri, eki qardaş milletniñ qanının bir-birine qatışqan topraqlarda ebediy dostluq abidesi olaraq tiklenip tura. Bu kün, qardaşlıqnıñ sınalğan ve zafernen taçlanğan künüdir.
