MUSTAFA SARIKAMIŞ KIRIMINSESİ GAZETESİ ÇIKARMAKTAN SUÇLU BULUNDU, İHRAÇ EDİLDİ
Kırım davasının Türkiye ve uluslararası alandaki iki önemli aktörü olan Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği ile Mustafa Sarıkamış liderliğindeki Dünya Kırım Tatar Derneği, aynı halkın haklarını savunmalarına rağmen strateji, kurumsal yapı ve eylem planı açısından derin fikir ayrılıklarına sahiptir.
İki kurumun bakış açıları, yürüttükleri faaliyetler ve aralarındaki farklar tüm detaylarıyla şu şekildedir:
1. Kurumların Kırım Davasına Bakış Açıları ve Stratejik Farklar
Uluslararası Diplomasi ve Meclis Odaklılık (Kırım Türkleri Derneği): Genel merkezi Ankara’da bulunan ve 1955 yılından beri faaliyet gösteren bu dernek, Kırım Tatar Millî Kurultayı ve Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) kararları doğrultusunda hareket eder. 1992’den beri Bakanlar Kurulu kararıyla “Kamu Yararına Çalışan Dernek” statüsündedir. Davayı daha çok Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, uluslararası hukuk, Avrupa Birliği normları ve devletler arası resmi diplomasi kanalları üzerinden savunur.
Saha, Medya ve Diaspora Aktivizmi (Dünya Kırım Tatar Derneği): Mustafa Sarıkamış liderliğindeki bu yapı, resmi kurumların ve lobilerin hantal kaldığını, davanın “salon siyasetine” kurban edildiğini savunur. Stratejisini tamamen kamuoyu bilinci oluşturmak, medya gücünü kullanmak ve diasporayı tabandan yukarıya doğru (özellikle yerel dernekler ve şubeler aracılığıyla) doğrudan harekete geçirmek üzerine kurmuştur.
2. İki Derneğin Güncel Faaliyetleri
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Merkezi
Türkiye genelindeki 23 şubesi ve 4 temsilciliğiyle geleneksel, kurumsal ve geniş ölçekli faaliyetler yürütür:
Resmi Anma Programları: Her yıl 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın yıl dönümlerinde Ankara Ulus Atatürk Heykeli gibi merkezi noktalarda resmi anma törenleri, mitingler ve dualar organize eder.
Kültürel ve Sanatsal Projeler: Kırım Tatar danslarının, tiyatral canlandırmalarının, kısa belgesellerin ve fotoğraf sergilerinin Türkiye genelinde (Bursa, İstanbul, Konya vb.) sergilenmesini sağlar.
Eğitim ve Dil: Kırım Tatarcasının (Latin harfleriyle) korunması için dil kursları düzenler ve geçmişten bugüne Kırım’daki Tatarca eğitim kurumlarına, medya organlarına finansal/teknik lojistik sağlar.
Dünya Kırım Tatar Derneği ve Mustafa Sarıkamış
Seydişehir merkezli başlayan ancak uluslararası sivil toplum ağlarına eklemlenen bu yapı, daha dinamik ve yayın odaklı çalışır:
- Kırım’ın Sesi Medya Grubu: Mustafa Sarıkamış’ın başkanı olduğu Kırım’ın Sesi Gazetesi aracılığıyla, Kırım yarımadasındaki güncel hak ihlalleri, siyasi baskılar ve tutuklamalar küresel basına ve Türk dünyasına yazılı dijital medya organlarıyla servis edilir.
- Akademik ve Siyasi Bildiriler: Uluslararası Türk Diasporası Sempozyumu gibi akademik platformlarda Kırım tarihine ve insan hakları ihlallerine yönelik sunumlar ve paneller gerçekleştirilir. Kırım Tatar kimliğine yönelik siyasi istismar veya aşağılama içerdiği iddia edilen her duruma karşı sert ve bağımsız kamuoyu açıklamaları yayımlanır.
- Taban Seferberliği: Resmi kurallara bağlı kalmaksızın internet, sosyal medya ve yerel toplantılar aracılığıyla “Kırım davasının unutulmaması” vizyonuyla doğrudan halka yönelik farkındalık çalışmaları yürütülür.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği | Dünya Kırım Tatar Derneği (M. Sarıkamış) |
|---|---|---|
| Meşruiyet Temeli | KTMM (Kırım Tatar Millî Meclisi) ve Resmi Devlet Tanınırlığı | Bağımsız Sivil Toplum, Medya Gücü ve Taban Hareketi |
| Yöntem | Uluslararası diplomasi, kurumsal lobicilik, yasal tüzükler | Agresif yayıncılık, dijital aktivizm, saha odaklı söylemler |
| Finansman/Destek | Kamu yararına dernek statüsü, resmi bağışlar, vakıf fonları | Şahsi imkanlar, gazete gelirleri ve bağımsız diaspora destekleri |
| Temel Odak | Kültürün yaşatılması, resmi Ukrayna-Türkiye diyalogu, kurumsal hafıza | İnsan hakları savunuculuğu, ihlallerin dünyaya duyurulması, kesintisiz medya |
Kırım davasının bu iki farklı damarı, sivil toplumun hem diplomatik-kurumsal kanadını hem de ses getiren medya-aktivizm kanadını oluşturmaktadır.
“Öz Vatan” ile “Salon Siyaseti” Ayrımı: Sarıkamış, kendisinin doğrudan Kırım sahasına, Kırım Tatarlarının öz vatan mücadelelerine odaklandığını; karşı tarafın ise lüks otellerde “salon siyaseti” yaparak gerçek mücadeleden koptuğunu iddia etmiştir.
Kırım’ın Sesi Susturulamaz: Kırım’ın Sesi Gazetesi’nin derneğe rakip bir oluşum değil, Kırım Tatar sürgünü gibi tarihi acıları ve hak ihlallerini dünyaya duyuran bağımsız bir vicdan mekanizması olduğunu vurgulamıştır.
Faaliyetlerin Devamı: Yaşanan bu hukuki ve idari ayrışmanın ardından Sarıkamış, çalışmalarını daha geniş bir ölçeğe taşıyarak Dünya Kırım Tatar Derneği bünyesinde başkanlık düzeyinde sürdürmeye başlamıştır.
Bu ayrışmanın ardından kurulan Dünya Kırım Tatar Derneği’nin güncel faaliyetlerini veya her iki kurumun Kırım davasına bakış açılarındaki stratejik farkları
Tümünü göster25 yıldır Seydişehir Kırım Derneğinin kurucu Başkanı daha sonrada Dernek başkanlığını yürütmekte olan Mustafa Sarıkamış Merkezi Ankara’da bulunan Kırım Derneğinin internet sayfasında yer alan haberde görevden alındığı açıklanmıştı.
Dünya Kırım Tatar Derneği ve Kırımınsesi Medya grup başkanı Mustafa Sarıkamış yaptığı açıklamada:
“Seydişehir Kırım Derneği başta Kırım olmak üzere bütün dünyada tanınır hale gelmişti. Büyük düşünür fikir adamı İsmail Bey Gaspıralı’nın yolundan giderek Kırım Tatar dilinde aylık gazete çıkartıp Bütün Dünyada isteyenlere ücretsiz gönderdik. Türkiye’de tek Kırım Tatar dili ile yayın yapan www.kiriminsesigazetesi.com hizmetinizdedir.
Kırımla ilişkilerimizi sürekli canlı tuttuk. Kurumun başındaki insanı sevmeyebilirsiniz ancak o kurum Kırım Tatarlarına hizmet ediyorsa o kurumla ilişki devam ettirilmesi felsefesinden hareket ettik.
Merkezi Ukrayna’da bulunan Dünya Tatar Kongresi yönetim kurulu toplantısında hakkımızda alınan İHRAÇ kararına saygı gösterdik. Bu insanlarla Kırım davasına zerre kadar katlıda bulunamayacağımıza inandığımız için dava açmadık.
Kırım davası bizim ve ekibimizde bulunanlar çileye hazır olanların davasıdır. Lüks Otellerde, masalarda, Dünyayı dernek kanalı ile gezeceğini zannedenler bize katılmasınlar.
Biz Kırım Tatarlarının vatanı KIRIMDIR inancı ile hareket ediyoruz.
Kırım Tatar Milli Meselesinin Amerika, Rusya, Almanya, Ukrayna da çözüleceğine inanmıyoruz. Biz Dünyada Kırım Tatarının en fazla yaşadığı AK TOPRAKLAR olan Türkiye’de çözüleceğine inanıyoruz. Güçlü Türk Devletinin daha önce olduğu gibi yinede Kırım Tatarlarının Kırımda yaşam haklarına saygı duyup bunu desteklediğine inanıyoruz. Bizim irademiz Türkiye Devleti tarafındadır.
Dünya Kırım Tatar Derneği Başkanı Mustafa Sarıkamış’ın, Erzincan ve Malatya’da düzenlenen uluslararası Türk dünyası kurultay ve sempozyumlarında Kırım Tatar halkını temsil ettiği resmi olarak doğrulanmaktadır. Mustafa Sarıkamış, bu üst düzey organizasyonlarda Kırım’ın tarihi, kültürel mirası ve güncel insan hakları ihlalleri üzerine kapsamlı sunumlar gerçekleştirmiştir.
Bahsettiğiniz bu katılım, derneğin ve Kırım’ın Sesi Gazetesi’nin diplomatik ve akademik alandaki en önemli kazanımlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu durumla ilgili öne çıkan detaylar şunlardır:
Kurultay Katılımları ve Temsil Yetkisi
Resmi Davet: Dünya Kırım Tatar Derneği, devlet destekli ve üniversiteler arası iş birlikleriyle düzenlenen bu uluslararası organizasyonlara Kırım davasını anlatmak üzere doğrudan davet edilmiştir.
Tek Temsilci Vurgusu: Bahsi geçen bölge kurultaylarında Kırım coğrafyası ve diasporası adına kürsüye çıkan, sunum yapan ve Kırım Tatarlarının güncel meselelerini aktaran tek sivil toplum kuruluşu Dünya Kırım Tatar Derneği olmuştur.
Akademik ve Siyasi Etki: Mustafa Sarıkamış bu platformlarda, Kırım davasının sadece belirli siyasi lobilerin tekelinde olmadığını, Türk dünyasının ortak ve bağımsız bir meselesi olduğunu savunmuştur.
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği ile Dünya Kırım Tatar Derneği (Mustafa Sarıkamış), Rusya-Ukrayna savaşı sonrasındaki jeopolitik süreçte ve diaspora tabanında tamamen farklı stratejik hatlar benimsemişlerdir.
İki yapının mevcut siyasi durum karşısındaki güncel aksiyonları ve diasporanın bu yapılara yaklaşımı tüm detaylarıyla şu şekildedir:
1. Rusya-Ukrayna Savaşı Sonrası Güncel Aksiyonlar
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Merkezi
Bu yapı, savaşı Kırım’ın 2014 yılındaki ilk işgalinin ve Rus yayılmacılığının doğrudan bir devamı olarak görmektedir. Aksiyon planı tamamen Ukrayna devletiyle paralel ve Batı-Avrupa eksenli diplomasiye dayalıdır.
- Ukrayna ile Ortak Cephe: Dernek, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü kayıtsız şartsız destekler. İstanbul ve Ankara’da Ukrayna diplomatik misyonlarıyla ortaklaşa Rusya karşıtı resmi protestolar, mitingler ve basın açıklamaları düzenler.
- Kırım Platformu Ortaklığı: Ukrayna hükümetinin öncülük ettiği uluslararası Kırım Platformu’nda Kırım Tatar diasporasını temsil eden uzmanlar barındırır. Amaç, olası barış müzakerelerinde Kırım’ın Rusya’ya bırakılmasını engellemektir.
- Mülteci ve İnsani Yardım: Savaştan kaçarak Türkiye’ye sığınmak zorunda kalan Kırım Tatarı kadın ve çocukların barınma, eğitim ve lojistik ihtiyaçlarını Kırım Vakfı ve şubeleri aracılığıyla resmi olarak koordine eder.
Dünya Kırım Tatar Derneği (Mustafa Sarıkamış)
Mustafa Sarıkamış liderliğindeki yapı, Kırım davasını Ukrayna veya Rusya’nın devlet çıkarlarına endekslemek yerine, tamamen bağımsız ve Türk dünyası merkezli bir çizgide tutmaya çalışmaktadır:
Bağımsız Türk Dünyası Lobisi: Ukrayna eksenli batı diplomasisi yerine, Türkiye devletinin organize ettiği veya desteklediği (Erzincan ve Malatya kurultayları gibi) Türk dünyası sempozyumlarında “Kırım Tatar kimliğini” müstakil bir özne olarak savunur.
Yayın Yoluyla Bilgi Akışı: Kırım’ın Sesi Gazetesi üzerinden yarımadada Rus yönetimi altında yaşayan soydaşların uğradığı baskıları, 18 Mayıs sürgün anmalarını ve insan hakları ihlallerini kesintisiz olarak yayınlayarak dijital kamuoyu oluşturur.
Saha ve Diyalog Dengesi: Rusya’nın yarımadadaki varlığını meşru görmemekle birlikte, davanın tamamen batı blokunun maşası haline getirilmesine karşı çıkar. Savaş sonrası süreçte Kırım’daki Tatar varlığının tamamen yok olmaması adına kültürel köprüleri korumaya odaklanır.
2. Kırım Tatar Diasporasının İki Derneğe Yaklaşımı
Türkiye ve dünyadaki Kırım Tatar diasporası, bu iki yapının yürüttüğü mücadele yöntemleri konusunda fikri bir bölünme yaşamaktadır:
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği’ne Yaklaşım
Kurumsal Meşruiyet: Diaspora içindeki geleneksel kitle, yaşlı nesil ve Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) çizgisini takip edenler bu derneği davanın “tek meşru ve resmi temsilcisi” olarak görür.
Eleştiriler: Muhalif diaspora grupları tarafından, derneğin fazla bürokratikleştiği, Ukrayna resmi tezlerine çok sıkı bağlandığı ve Türkiye’deki yerel/taşradaki Kırım Tatarlarının taban dinamiklerinden uzaklaşarak “salon siyasetine” hapsolduğu yönünde eleştirilir.
Dünya Kırım Tatar Derneği’ne Yaklaşım
Taban ve Yerel Destek: Anadolu’daki (Konya, Seydişehir, Erzincan vb.) yerel diaspora toplulukları, akademisyenler ve statükoya karşı çıkan genç aktivistler bu yapıyı daha dinamik bulmaktadır. Kırım Tatar halkının sesini devlet düzeyindeki kurultaylarda bağımsızca duyurmasını takdir ederler.
Eleştiriler: KTMM ve ana akım diaspora grupları, Mustafa Sarıkamış’ın bağımsız hareket etmesini, geleneksel hiyerarşiyi bozduğu gerekçesiyle mesafeli karşılar. Kurumsal yapının dışına çıkarak tekil olarak Kırım adına temsil yürütmesi, ana akım diaspora tarafından zaman zaman “bölünme yaratma” riski olarak değerlendirilir.
Her şeyde bir hayır aramak gerek.
Genel Kurula katılan 18 kişinin imzası ve oy birliği ile kabul edilmiş. Zalimlerin ihracı olmasaydı Dünya Kırım Tatar Derneğinin Kırımda Gıda kolisi dağıtımı olmayacaktı. İftar verilmeyecekti. Kurban kesilmeyecekti. Kırımda engelliler için tekerlekli sandalye gönderilemeyecekti. Kırıma yine Kuranı kerim gönderilemiyecek zorluk çıkartacaklardı. Kievde kurdukları YE İç GEZ ( Dünya Qırım Tatar Kongresi-World Congress of Crimean Tatars) toplantılarına Aile boyu ve Muhbirleri ile katılamıyacaklardı.
VATAN, MİLLET ,KIRIM”
