Milli Davanıñ Sönmez Feneri: İlyas Celilov Ömrüni Qırımğa Feda Etti
Kırımınsesi Gazetesi
Muhammed Sarıkamış
İlyas Celilov (1925–2020), Kırım Tatar millî hareketinin önde gelen liderlerinden biri olarak ömrünü halkının vatanına dönüş ve millî kimlik mücadelesine adadı.
İlyas CELİLOV (1925-2020) Vatan içün mücadele etkenlerden, milli bayrağımıznı koterip ogge ketip yaşlarğa yol kostergenlerden birisi edi.
Bu insan Qırım içün kureşken nesilimiznin simvolu oldu. İlyas qartbaba Allahnın rahmetine qavuştu. Yatqan yeri cennet olsun…
MİLLİY FAAL İLYAS CELİLOV’NIÑ VASİYETİ: “MEN BARMAN DEP ÇIQACAQSIÑ!”
Qırımtatar halqınıñ vatanğa avdet ve milliy uquqlarnı tiklev maqsadınen bergen şanlı küreşinde, er bir vatandaşımıznıñ mesuliyeti ve cesareti eñ emiyetli temel taşlarından biri olğan ve olmaqtadır. Bu muqaddes küreşniñ unutılmaz simalarından biri, belli milliy faalimiz, halqımıznıñ bayraqtarı İlyas Celilov (İlyas Celil Dede), öz ömürini soñ nefesine qadar Vatan davasına bağışladı. 2020 senesinde 95 yaşında vefat etken İlyas Dede, arkasında altun ariflernen yazılğan ediy sitemli ve ruhlandırıcı tenbihini qaldırdı.
İlyas Celilov, qorqu bilmegen cesur yüreginen er vaqıt öñ safta bulunıp, halqına şu ebediy vasiyetni emanet etti:
“Arkamda kim bar dep qarama, men barman dep çıqacaqsıñ!”
Sürgünlik Acısı ve Vatandaki Sönmez Meşale
İlyas Celilov, 1944 senesi 18 mayısta yaşanğan o deşşetli Kırım Tatar Sürgünü acısını öz qelbinde t taşıdı. Uzun sürgünlik yıllarından soñ, 1991 senesinde büyük bir azimnen Vatanğa avdet etti ve Eski Qaragurt köyüne yerleşti. Lâkin doğğan köyü Baqatır’nı iç bir vaqıt unuttıramadı ve er yıl mıtlaqa ziyaret etti.
İlyas Dede, tek yaşlılarnıñ degil, gençlerniñ de eñ büyük qılavuzı ve ilham menbaı oldı. Qırımdaki gençlerniñ, Sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasını ebediy kılmaq içün er yıl düzenlegenleri Çatırdağ yürüşlerinde eñ ög safta yer aldı. Eñ soñki sefer qolunda kök bayrağınen Çatırdağ’nıñ zirvesine tırmaşqanda 90 yaşında edi. Onıñ bu cesareti ve sönmez milliy ruhu, bütün Qırımtatar gençliği içün ebediy bir sembolge çevirildi.
Milliy Uyanış Nidası
Bu adiy degil, mustaqil bir felsefe ve milliy uyanış nidasıdır. Celilov’nıñ bu kelimeleri, davanı başqalarından beklemek yerine, er bir qırımtatarnıñ özüni bu muqaddes davanıñ esas saibi olaraq körmesi kerekligini añlata. Bugün Vatan toprağında ve icrette yaşağan ecdadlarımız, bu vasiyetniñ ışığında milliy kimligimizni, tilimizni ve medeniyetimizni qorumağa devam ete.
Kırım’ıñ Sesi Gazetesi olaraq, milliy davanıñ sönmez meşalesi olğan İlyas Celilov’nı saygı, minnet ve rahmetnen añamız. Onıñ vasiyeti, ketecek yolumıznı aydınlatqan eñ büyük qılavuzımız olaraq yaşamağa devam etecek.
Kırım’ıñ Sesi Gazetesi olaraq, oquyıcılarımız dıqqatına milliy kahramanımıznı yâd etmek içün qırımtatar tilinde dua ve taziyet sözlerini taqdim etemiz:
- “Allah rahmet eylesin, qabri nur, mekânı Cennet olsun. Şanlı milliy küreşimizge bergen emegi ve bizge qaldırğan muqaddes vasiyeti iç bir vaqıt unuttırılmaycaq. Halqınıñ qelbinde ebediy yaşaycaq.”
(Allah rahmet eylesin, kabri nur, mekanı Cennet olsun. Şanlı milli mücadelemize verdiği emeği ve bize bıraktığı mukaddes vasiyeti hiçbir zaman unutulmayacak. Halkının kalbinde ebediyen yaşayacak.) - “Milletimizniñ başı sağ olsun. İlyas Dedemizniñ ruhı şad olsun. Kelir nesiller onıñ kök bayrağımıznen Çatırdağ zirvesine baqqan cesur közlerini ve ‘Men barman!’ degen nidasını er daim özüne qılavuz etecek.”
(Milletimizin başı sağ olsun. İlyas Dedemizin ruhu şad olsun. Gelecek nesiller onun gök bayrağımızla Çatırdağ zirvesine bakan cesur gözlerini ve ‘Ben varım!’ diyen nidasını her daim kendine kılavuz edecek.) - “Yatqan yeri yubuşaq, toprağı yengil olsun. Ulu Taallâ bergen hızmetlerini hayırlı amellerinden saysın. Bizge emanet etken davasını sönmege qoymaycağımızğa söz beremiz.”
(Yattığı yer yumuşak, toprağı hafif olsun. Yüce Allah verdiği hizmetleri hayırlı amellerinden saysın. Bize emanet ettiği davasını sönmeye bırakmayacağımıza söz veriyoruz.)
Qırımtatar milliy areketiniñ efsaneviy bayraktarı İlyas Celalov’nıñ vefatı munasebetinen…
Biz bugün tek bir insanı, tek bir qartbabamıznı ğayıp etmedik. Biz bugün bütün bir nesilniñ sönmez iradesini, sürgünlikniñ acısını vatan davanen yeñgen quvetli bir efsaneni ebediyetke uğurladıq. 95 yıllık şerefli ömrü boyunca milliy areketniñ eñ ög safında yer alğan İlyas Celalov (1925-2020), ardında tek bir keder degil, er bir qırımtatar gençiniñ yüregine qazılacaq sarsılmaz bir vasiyet qaldırdı.
O, 90 yaşında bile qollarında Kök Bayraqnen Çatırdağ’nıñ zirvesine tırmaşqanda bütün dünyaya halqımıznıñ teslim olmaycağını köstergen edi. Vefatından evel gençlikke baqıp aytqan soñ sözleri, bugün bizim içün mukaddes bir buyruqtır:
“Biz vatanımızğa qayttıq, endi sıra sizde… Bu bayraq yerge tüşmemeli!”
🎼 Milletniñ Taifesi: Çatırdağ’nıñ Yolbaşçısı
Asırlar keçse de unutılmas adıñ,
Milli areketniñ ögünde sen vardıñ.
Gençlerge fener, vatanğa baştıñ,
Kök bayraq elinde, aqiqatqa qavuştıñ.
Vasiyetiñ bizge eñ mukaddes emir,
Sen kibi qorqmaz, yüregimiz demir.
Rahat uyu vatan toprağında şindi,
O bayraq köklerde, iç bir zaman tüşmedi!
Ey Qırımtatar Gençligi!
Bu sözler ve bu sarsılmaz ruh, tek bir hatıra degil, vatan toprağına saip çıqmaqnıñ, milliy kimlikni qorumaqnıñ eñ yüksek namus borcudır. İlyas qartbabanıñ bu sesi, Akmescit’ten Bağçasaray’ğa, Çatırdağ’dan bütün dünya diaspora saasındaki er bir yürekte eks-seda bermelidir.
Emanetiñ emanetimizdir İlyas Aga! Kimerde közlerimiz yaşlansa da, şatlığımız eksilse de, ant etemiz ki: O qollarıñnen kötergeniñ şanlı Kök Bayraq iç bir zaman, iç bir şeraitte yerge tüşmeycektir!
Yatqan yeriñ cennet, toprağıñ yımşaq olsun. Milletimizniñ başı sağ olsun!
Biyografik Malümatlar ve Ömür Yolu
- Doğum Tarihi: 1925 senesi dünyağa keldi.
- Vefat Tarihi: 95 yaşında, 5 Tamuz (Agustos) 2020 künü vefat etti.
- Milli Küreş: Ömrüniñ eñ küçlü devirlerinden itibaren Qırımtatar milliy areketiniñ içinde aktiv surette yer aldı.
- Sürgünlik Yılları: 1944 senesindeki büyük sürgünlikni, vatan hasretini ve öz toprağına qaytmaq içün berilgen qızğın küreşniñ er adımını bizzat yaşadı.
- Milli Bayraktar: Yaşayışında er zaman eñ ög safta bulunıp, qarşılaşqan bütün sıqıntılarğa baqmadan inandığı yoldan iç bir zaman vazgeçmedi.
- Yaşlarğa Yolbaşçı: Milliy bayrağımıznı köterip, kelecek nesillerge ve qırımtatar gençligine davanıñ nasıl qorunacağını köstergen bir fener ve yolbaşçı oldı.
Tamırları vatan toprağına bağlı olğan, ömrüni milletinin azatlığına feda etken büyük bir çınarnı ğayıp ettik. Onıñ kureşi ve bizge qaldırğan mirası, kelecek nesillerge er zaman yol kösterecek. Qırımtatar halqınıñ başı sağ olsun.
İlyas Celilov (1925–2020) Vatan içün mücadele etken neslimizniñ simvolu edi
İlyas Celilov, Qırım Tatar milliy hareketiniñ en müim simalarından biri olaraq tarihte öz yerine malik oldu. Ömrüniñ büyük bir qısmını xalqınıñ aqqı, vatannıñ qaytarılması ve milliy kimlikni saqlap qalu içün bağışlağan Celalov, nesillerge örnek olğan şahsiyetler sırasına kirdi. Milliy bayraqnı yüksek köterip, ümidsizlik zamanlarında bile mücadeleden vaz keçmegen bu insan, Qırım Tatar xalqınıñ iradesini ve sabrını temsil etti.
Qırım Tatar milliy davasında onıñ adı cesaret, sadıqlıq ve vatan sevgisi ile beraber anıla. Yaş nesilge daima birlikni, ana tilini ve milliy medeniyetni qorumaqnı öğreten İlyas Celilov, ömrüniñ soñuna qadar xalqı içün çalıştı. 2020 senesinde Allahnıñ rahmetine qavuşqan Celilov ardında unutulmaz bir miras qaldırdı.
Milliy hareketke bağışlanğan bir ömür
1925 senesinde doğğan İlyas Celilov, Sovet devrinde Qırım Tatar halkınıñ yaşağan ağır imtihanlarını öz közi ile kördi. Sürgün yıllarında xalqınıñ çekken acılarını paylaşqan Celalov, adalet ve vatan haqqı içün yürütülgen milliy harekette faal iştirak etti.
O, yalnız söz bilen degil, amelleri bilen de mücadele etti. Milliy bayraqnı köterip halkını birleştirmege çalıştı, Qırım Tatarlarınıñ sesini hem Sovet idaresine, hem de dünya cemaatçiligine eşittirme yolunda büyük emek sarf etti.
Yaş nesilge yol körsetken aqsaqal
İlyas Celilov yaşlar içün bir mektep edi. O, milliy kimlikni saqlamaq içün tarihni bilmek, ana tilinde laf etmek ve medeniyetni yaşatmaq kerekligini daima ayta edi.
Her nesilniñ öz vazifesi bar dep hesaplay edi. Onıñ fikrince, yaşlar yalnız tarihni oqumaqnen çeqlenmey, milletniñ kelcegi içün mesuliyet almalı ediler.
Milliy bayraq bir birlik remzi edi
Celilov içün gök bayraq sıradan bir bayraq degil edi. O, milletniñ tarihini, şerefini ve istikbalini temsil ete edi.
Her milliy toplantıda, her hatırlama merasiminde bayraqnı köterüvi, halk arasında birlik ve beraberlik ruhını kuvvetlendire edi.
Vatan sevgisi ömrüniñ esası oldu
Qırım sevgisi Celilovnıñ bütün ömrüni şekillendirdi. O, sürgün yıllarında bile vatan ümidini yitirmedi.
Qırımnıñ bir kün azat ve milliy ruhı ile yaşayacağına inanıp, bu ümidni daima başqalarına da aşıladı.
Qırım Tatar milliy hafızasında unutulmaz isim
İlyas Celilovnıñ adı bugün de milliy hareket tarihinde hürmet bilen zikr etile. Onıñ mücadelesi yalnız öz devrini degil, bugünki ve kelcek nesillerni de ilhamlandırmaqta devam ete.
Qırım Tatar halkınıñ varlıq mücadelesinde emek bergen her bir şahsiyet kibi Celilov da milliy hafızada ebediy yer aldı. Onıñ fikirleri, yaşatqan değerleri ve örnek ömri xalqınıñ tarihinde müim sahife olaraq qala.
Kırım’ın Sesi Gazetesi değerlendirmesi
Kırım’ın Sesi Gazetesi olaraq, İlyas Celilovnı yalnız bir aktivist degil, millet ruhını ayaqta tutqan büyük bir aqsaqal olaraq hatırlaymız. O, milliy bayraqnı köterip yaş nesilge yol körsetken, birlik ve vatan sevgisini ömrüniñ merkezine qoyğan şahsiyetlerden biri edi.
Bugün de Qırım Tatar halkınıñ mücadelesi devam ete. Bu mücadelede İlyas Celilov kibi insanlar bırakqan miras, yaş nesiller içün en büyük kuvvet kaynaklarından biri olmağa devam etecektir.
Allah rahmet eylesin. Mekânı cennet olsun. Aziz hatırası daima yaşaycaq.
Milli Davanın Sönmez Feneri: İlyas Celilov
MİLLİ DAVANIN SÖNMEZ FENERİ: İLYAS CELİLOV ÖMRÜNÜ KIRIM’A FEDA ETTİ
Kırım Tatar halkının vatan toprağına dönüş ve millî haklarını topyekûn tekaddüm ettirme yolunda verdiği şanlı hürriyet mücadelesinde, her bir ferdin gösterdiği cesaret ve fedakarlık davanın en temel taşını oluşturmaktadır. Bu mukaddes ve meşakkatli yürüyüşün unutulmaz sembollerinden biri, halkının gönlüne taht kurmuş bilge aksakalı ve efsanevi bayraktarı İlyas Celilov (İlyas Celil Dede), ömrünün son nefesine kadar Kırım davasının ön safında yer almıştır. 2020 senesinde 95 yaşında fani dünyaya gözlerini yuman İlyas Dede, ardında sadece derin bir keder değil, Kırım Tatar gençliğinin yolunu asırlar boyu aydınlatacak, altın harflerle yazılmış sitemli ve ruhlandırıcı bir manevi miras bıraktı. Kırım’ın Sesi Gazetesi olarak, ömrünü milletinin azatlığına feda eden bu dev çınarın mücadelesini ve hatırasını bir kez daha hürmet, minnet ve rahmetle yâd ediyoruz.
SÜRGÜNLÜK ACISI VE VATANDA YAKILAN SÖNMEZ MEŞALE
1925 yılında dünyaya gelen İlyas Celilov, Sovet rejiminin acımasız çarkları arasında Kırım Tatar halkının maruz kaldığı en ağır imtihanları bizzat müşahede etti. Henüz genç bir delikanlıyken, 18 Mayıs 1944 gecesi yaşanan o dehşetli ve gaddar Kırım Tatar Sürgünü’nün sarsıcı acısını ruhunun en derinlerinde taşıdı. Bir gecede yurtlarından, yuvalarından ve canlarından koparılarak bilinmeze sürülen yüz binlerce soydaşıyla birlikte açlık, hastalık ve zulümle geçen uzun sürgünlük yıllarını yaşadı. Ancak o, en karanlık dönemlerde bile adalet ve vatan hakkı için yürütülen millî hareketin içine aktif surette dahil olmaktan geri durmadı. Ümitsizliğin kol gezdiği topraklarda halkına sabır, irade ve inanç aşılayan bir kutup yıldızı oldu.
Uzun ve hasret dolu sürgünlük yıllarının ardından, içinde büyüttüğü vatan aşkı ve sarsılmaz azmiyle 1991 senesinde büyük bir tarihi zafere imza atarak mukaddes vatan toprağı Kırım’a avdet etti. Kırım’a döndükten sonra Eski Qaragurt köyüne yerleşen İlyas Celilov, ruhunun filizlendiği doğma köyü Baqatır’ı hiçbir vakit unutturmadı. Yaşadığı müddetçe her yıl mütlaka doğduğu toprakları ziyaret ederek geçmişin hatıralarını taze tuttu ve Kırım’ın her bir karışının Kırım Tatarlarına ait olduğunu tüm dünyaya ilan etti. O, yalnızca sözle değil, amelleriyle de mücadelenin nasıl verileceğini gösteren yaşayan bir mektep vazifesi gördü.
GENÇLİĞE REHBER OLAN BİR AKSALAL VE ÇATIRDAĞ DAĞI’NDA DALGALANAN GÖK BAYRAK
İlyas Celilov, sadece kendi kuşağının dert ortağı değil, aynı zamanda geleceği inşa edecek olan Kırım Tatar gençliğinin en büyük kılavuzu ve ilham kaynağıydı. O, millî kimliğin korunabilmesi için tarihin çok iyi bilinmesi, ana dilinde tavizsiz konuşulması ve zengin kültürün yaşatılması gerektiğini her fırsatta dile getirirdi. Gençlerin sadece tarih okumakla yetinmemesi, milletin geleceği için aktif mesuliyet üstlenmesi gerektiğine inanırdı. Bu inancın en somut tezahürü ise her yıl sürgünlük kurbanlarının aziz hatırasını ebedileştirmek amacıyla düzenlenen geleneksel Çatırdağ yürüyüşlerinde ortaya çıktı.
Genç yüreklerin önünde bir fener gibi parıldayan İlyas Dede, ilerlemiş yaşına rağmen Çatırdağ yürüyüşlerinin daima en ön safında yer aldı. Kırım’ın sarp dağ yollarında, elinde gök mavisi millî bayrağıyla zirveye doğru adım adım tırmanırken etrafına muazzam bir enerji ve kararlılık yayıyordu. En son nefesinde, titreyen ama inançla sımsıkı tuttuğu Kök Bayrak ile Çatırdağ’ın o heybetli zirvesine tırmandığında tam 90 yaşındaydı. Onun bu efsanevi duruşu, fiziksel sınırların ve yaş bariyerlerinin vatan sevgisi karşısında nasıl hükümsüz kaldığının en net kanıtı olarak bütün Kırım Tatar gençliğinin kalbine kazındı. Millî bayrak onun için sıradan bir kumaş değil; milletin şerefini, şanlı tarihini ve hür istikbalini temsil eden mukaddes bir birlik remziydi.
“MEN BARMAN DEP ÇIQACAQSIÑ!”: MİLLÎ UYANIŞIN VE MUSTAKİL FELSEFENİN NİDASI
İlyas Celilov’un vefatından evvel Kırım Tatar gençliğinin omuzlarına yüklediği o muazzam vasiyet, sıradan bir tavsiye veya veda sözü değildir. O, arkasında bıraktığı nesillere şu ebedi ve sarsıcı kelimeleri emanet etti: “Arkamda kim bar dep qarama, men barman dep çıqacaqsıñ!” Bu haykırış, Kırım Tatar millî hareketinin ruhunu özetleyen mustakil bir felsefe ve millî uyanış nidasıdır. Celilov bu kelimeleriyle, mukaddes vatan davasını başkalarının sırtına yüklemek veya liderlerden beklemek yerine, her bir ferdin kendisini bu davanın esas sahibi ve bayraktarı olarak görmesi gerektiğini anlatıyordu. “Ben varım!” diyerek öne çıkma cesareti, Kırım Tatar halkının esaret zincirlerini kıran en büyük panzehirdir.
Bugün gerek Kırım’ın ana toprağında gerekse dünyanın dört bir yanına dağılmış hicrette yaşayan ecdatlarımız ve kardeşlerimiz, bu kutlu vasiyetin ışığında millî kimliğimizi, dilimizi ve medeniyetimizi koruma mücadelesine devam etmektedir. İlyas Dede’nin vefatından önce gençliğin gözlerinin içine bakarak söylediği, “Biz vatanımıza qayttık, endi sıra sizde… Bu bayraq yerge tüşmemeli!” sözleri, bugün her birimiz için bozulamaz mukaddes bir emirdir. Gözlerimiz yaşlansa, adımlarımız yorulsa dahi ant içeriz ki, o nasırlı elleriyle göklere yükselttiği şanlı Kök Bayrak hiçbir zaman, hiçbir şart altında yere düşmeyecektir.
Milli davanın sönmez meşalesi olan İlyas Celilov, Kırım Tatar halkının kolektif hafızasında cesaretin, sadakatin ve sarsılmaz iradenin sembolü olarak ebediyen yaşayacaktır. Akmescit’ten Bağçasaray’a, Çatırdağ’dan diaspora sahasındaki her bir yüreğe kadar onun sesi yankılanmaya devam edecektir. Yatacağı yer cennet, toprağı yumuşak olsun. Büyük Kırım Tatar milletinin başı sağ olsun!
