Hacı I. Giray Han, Qırım Tatar halkınıñ devletçilik tarihini başlatqan ulu hökümdar ve milliy qahraman
Hacı I. Giray Han: Qırım Hanlığınıñ Qurucısı (1441)
Hacı I. Giray Han, Qırım Tatar tarihiniñ en mühim şahsiyetlerinden biri olaraq bilinir. 1441 senesinde Qırım Hanlığını quraraq Qırım Tatar devletçilik ananesiniñ temelini qoyğan hökümdardır. Onıñ idaresi altında Qırım, Altın Orda devletiniñ zayıflamasından soñ müstakil bir hanlıq olaraq tarih sahnesine çıqtı.
Hacı Giray, Çingiz Han neslinden kelgen bir şehzade edi. Uzun seneler devam etken siyasiy küreşlerden soñ Qırım yarımadasında hâkimiyetni elde etti ve Qırım Tatarlarınıñ birleşken bir devleti olmasını temin etti. 1441 senesi Qırım Hanlığınıñ quruluş tarihi olaraq qabul etilir.
Onıñ idaresi devrinde Qırım Hanlığı yalnız siyasiy bakımdan degil, aynı zamanda ticaret ve medeniyet bakımından da inkişaf etmege başladı. Qırım, Qara Deñiz havzasında mühim bir ticaret ve siyaset merkezi hâline keldi.
Hacı I. Giray Han’nıñ qurğan devleti soñraki asırlarda Qırım Tatarlarınıñ kimligini, kültürünü ve devlet ananesini qoruyıp inkişaf ettirdi. Qırım Hanlığı asırlar boyunca Şarq Avrupa ve Qara Deñiz tarihinde mühim rol oynadı.
Bugün Hacı I. Giray Han, Qırım Tatar halkınıñ devletçilik tarihini başlatqan ulu hökümdar ve milliy qahraman olaraq hatırlanır.
