Bekir Çobanzade Qırımtatar Medeniyet Erbabı Ekim 12 de Makeme Etilip Ertesi Künü Qurşunlandı
KIRIMIN SESİ GAZETASI
BÜYÜK ALİM, ŞAİR VE MEDENİYET ERBABI BEKİR ÇOBANZADE ŞEİT ETİLDİ
Milletniñ Sönmez Çırağı: Qırımtatar İlminiñ Parlaq Yıldızı Qurşunlandı!
Bekir Çobanzade Qırımtatar Medeniyet Erbabı Ekim 12 de Makeme Etilip Ertesi Künü Qurşunlandı
Milletniñ Sönmez Çırağı: Qırım Şairiniñ Şeitlik Yolu
Tarih: 13 Ekim 1937
Yer: Stalinnıñ qanlı lageri
Mevzu: Bekir Çobanzade fırtınası
Milliy Ruh Sönmez
Çobanzade fatiasınen milliy ziyalılarnı yoq etmege tırıştılar.
Lâkin onıñ yazğan şiirleri halqnıñ yüreginde yaşay.
“Tuvğan Til” şairi er vaqıt mınavver fıkirlerinen yaşaycaq.
Onıñ adı medeniyet tarihimizge altın ariflernen yazıldı.
Qırımtatar halqınıñ yetiştirgen eñ büyük alimi, şair ve medeniyet erbabı Bekir Çobanzade, sovet rejiminiñ uydurma davasınen qurşunlandı. Ekim 12 künü makeme etilgen ulu ziyalı, ertesi künü acımasızca şeit etildi.
Uydurma Makeme ve Qanlı Üküm
Stalin rejiminiñ milliy ziyalılarnı yoq etme siyaseti, Qırımtatar ilminiñ temel taşı olğan Bekir Çobanzadenı da maqsat etti. Oktâbr 12 künü keçirilgen feyizsiz makemede, alimge uydurma cinayet qabaatları yüklendi. Teftiş organlarınıñ sahte delillernen azırlağan ükümi neticesinde Çobanzade ölüm cezasına mahküm etildi.
Şeitlik Yolu ve Sönmez Miras
Makemeden balaban bir kün soñra, 13 oktâbrde, büyük şair qatiller tarafından qurşunlandı. Rejim, onıñ bedenini yoq etse de, tatar ruhuna aşlağan fıkirlerini yoq etip barmadı. Çobanzadenıñ medeniyet, til ve edebiyat sahasındaki sönmez mirası halqımıznıñ yolunı aydınlatmağa devam ete.
“Tuvğan Til” Ölmeycek
Bekir Çobanzade, tek bir alim degil, aynı zamanda halqınıñ dertlerini “Tuvğan Til” şiirinen yüreklerge qazğan bir milliy qaraman edi. Gazetamız olaraq, ulu alimimizni saygı ve rahmetnen añamız. Onıñ adı Qırımtatar medeniyeti sayifelerinde altın ariflernen ebediyen yaşaycaqtır.
Fatiadan Evelki Ayat
Bekir Vaap oğlu Çobanzade, 1893 senesi Qarasubazarda doğdı. Budapeşt Universitetinde tasil kördi, dotsent unvanını qazandı. Qırım Devlet Universitetiniñ ilk rektörlerinden biri oldı. Türkiy tiller ve medeniyet sahasında dıqqat çekici işler yaptı.
Onıñ ilmiy işleri bütün dünya şarqşınaslığı içün emiyetlidir.
“Qırımtatar medeniyetiniñ temeli, ulu alim ve şair Bekir Çobanzade (1893-1937). Milliy tilimizniñ sönmez çırağı er vaqıt yüregimizde yaşaycaq.”
BAŞ MUARRİR MEKTÜBİ: QALEMİMİZ KESİLMEYCEK!
Zulüm fırtınası medeniyetimizniñ en büyük tereklerini yıqmağa tırışa. Bekir Çobanzadenıñ şeit etilmesi, tek bir insanğa degil, bütün bir milletniñ tiline, tarihına ve kelecegine qarşı etilgen canilik tir. Şairimizni öldürgenler bilsinler ki, onıñ fıkirlerini ve yazğan harflerini qurşunlap olamazlar. Kırımın Sesi Gazetası olaraq, milliy davamıznı ve Çobanzadenıñ mirasını soñ nefesimizgece mudafaa etecekmiz!
BEKİR ÇOBANZADE: HALQINA ADAĞAN BİR ÖMÜR
Zemaneviy Nesiller Şeit Alimni Añalar
Fatiadan Evelki Ayat
Bekir Vaap oğlu Çobanzade, 1893 senesi Qarasubazarda doğdı. Budapeşt Universitetinde tasil kördi, dotsent unvanını qazandı. Qırım Devlet Universitetiniñ ilk rektörlerinden biri oldı. Türkiy tiller ve medeniyet sahasında dıqqat çekici işler yaptı. Onıñ ilmiy işleri bütün dünya şarqşınaslığı içün emiyetlidir.
Qanlı Qatliam: Ziyalılarnı Yoq Etme Planı
Sovet rejimi tek Çobanzadenı degil, bütün Qırımtatar ziyalılar neslini yoq etmek istey. Bu qanlı plan çerçivesinde medeniyet, edebiyat ve siyaset erbablarımız sahte qabaatlarnen birer-birer apiske alına ve ölüm cezasına üküm etile. Maksat- halqnı yolbaşçısız ve dilsiz qaldırmaqtır.
MİLLETNİÑ YÜREK SESİ: TUVĞAN TİL
Tuvğan Til
Seni men Qırımda, Qazanda taptım,
Cüregim qaynağan, taşqanda taptım…
Cat elde muğayıp, açınıp cürgende,
Ümütim, hayalım şay tüşip cürgende,
Moynuña sarıldım, dertimni aytıp,
Bir güzel sözüñmen özüme qaytıp…
Cırlarıñ bolmasa, maneñ bolmasa,
”Curt” degen sözüñmen cürek tolmasa,
Ah, nasıl cürermen ğurbet yaqlarda,
Tanışsız, bilişsiz yat soqaqlarda?..
Bilmiymen – türükmi, tatarmı adıñ,
Bek yaman tatlısıñ, Tañrıdan tadıñ.
Türük de, tatar da seniñ sözleriñ,
Ekisi eki çift muñlu közleriñ…
Viyana ögünde, Qazaq içinde
Barabar cırladıq Hindlerde, Çinde…
Añlasın bir seni, duşman da süyer,
Bir canıq sözüñmen cüregi iyer…
İstiymen özüñni her yaqta körmek,
Her yerde inciñden destanlar örmek…
Quşlarğa, qaşqırğa üyretsem seni,
Sen bolsañ öksüzniñ köñülden süygeni.
Camige, mihrapqa, sarayğa kirseñ,
Deñizler, çöllerniñ çetine erseñ…
Seniñmen duşmanğa yarlıqlar yazsam,
Qaruvlı sözüñmen köñlüni qazsam…
Qabrimde melekler sorğu sorasa,
Azrail tilimni biñ kere torasa, –
”Öz tuvğan tilimde ayt mağa!” dermen,
Öz tuvğan tilimde cırlap ölermen…
Köñlümni qayğılar kemirip turğanda,
Halqımnı tınışsız yıldızı urğanda,
Tuvğan til, – başqası aqlıma kelmey,
Bir büyük sırımsıñ, duşmanlar bilmey.
OQUYICILARNIÑ ŞERHLERİ: UNUTULMAYCAQ İNTİQAM
Amet İbraimov (Bağçasaray): “Bu fatiadır, ziyalılarımıznıñ qanı yerde qalmaz.”
Ayşe Seydametova (Aqmescit): “Çobanzadenıñ şiyirlerinen büyüdik, balalarımızğa da ögretecekmiz.”
Kemal Özcan: “Tatar dünyası eñ büyük yolbaşçısını coyğan şay, acımız ebediydir.”
Sun’iy zeka imkânlarından istifade etildi.
