QIRIMNI UNUTSAQ, BEYAZ KEFENLERGE SARILĞAN KART BABANAYLAR BİZNI AFFETMEZ!
QIRIMNI UNUTSAQ, BEYAZ KEFENLERGE SARILĞAN KART BABANAYLAR BİZNI AFFETMEZ!
Kırımınsesi Gazetesi | Milliy Hafıza, Tarih ve Milliy Mesuliyet
Qırım — yalnız haritada körüngen bir yarımada degil. Qırım — bir halqnıñ beşigi, ata-babalarımıznıñ ebediy yurdu, tilimizniñ, medeniyetimizniñ ve milliy kimligimizniñ tüp kökleridir. Bu topraknıñ er bir taşında tarihimizniñ izi, er bir köşesinde ata-babalarımıznıñ hatırası, er bir mezarında ise gelecek nesillerge amanet etilgen bir hayat hikâyesi bar.
Kırımınsesi Gazetesi olaraq, bugün bütün Qırımtatarlarınıñ yüreginde yaşağan bir sualni tekrar hatırlatamız: Biz Qırımnı unutmağa aqqımız barmı? Beyaz kefinlerge sarılğan, sürgün yollarında can bergen, vatan hasreti ile közlerini yumğan kart babanaylarımıznıñ hatırası qarşısında bu sualniñ cevabı açıqtır. Qırımnı unutmaq — yalnız bir topraknı unutmaq degil, öz tarihimizge, ana tilimizge ve milliy kimligimizge qarşı mesuliyetimizni unutmaq demektir.
Noman Çelebicihan: Milliy İrade ve Azatlıq Ruhunuñ Sembolü
Qırımtatar halqınıñ tarihı, ağır imtianlarğa rağmen, azatlıq arzusından vazgeçmegen insanlarnıñ mücadelesi ile doludur. Bu mücadeleniñ en müim şahsiyetlerinden biri — Noman Çelebicihandır. O, şair, fikir adamı, siyasetçi ve Qırımtatar milliy hareketiniñ mühim liderlerinden biri olaraq halqımıznıñ hafızasında yaşamaqtadır.
Noman Çelebicihan, 1917 senesinde Qırımda milliy özünü idare etüv ve milliy qurultay fikriniñ inkişafında müim rol oynadı. Qırımtatar halqınıñ öz kaderini tayin etmesi, öz tilini, medeniyetini ve milliy varlığını qoruması içün mücadele etti.
Onıñ adı bugün yalnız bir tarihiy şahsiyetni añdırmay. Noman Çelebicihan — milliy şerefniñ, vatan sevgisiniñ ve halq qarşısında mesuliyetniñ timsalidir.
Oña nispet etilgen bazı sözler ve ifadeler halq arasında müxtəlif şekillerde añlatıla. Lâkin tarihiy şahsiyetlerniñ sözlerini aktarğanda, olarnıñ asıl menbasını tekşirmek müimdir. Noman Çelebicihan’nıñ mirasını yaşatmaq içün doğrulanmağan sözlerge degil, onıñ tarihiy mücadelesine, eserlerine ve milliy fikirlerine dayanmaq kerek.
18 Mayıs 1944: Unutılmaycaq Facia
Qırımtatar halqınıñ tarihındaki en ağır facialardan biri — 18 Mayıs 1944 senesinde yaşanğan sürgündür.
Sovet rejiminiñ emri ile yüz biñlernen Qırımtatar öz evinden, köyünden ve ata-baba yurtundan zornen çıqarıldı. Aileler parçalandı. Qartlar, qadınlar ve balalar ağır şartlarda yük vagonlarına doldurıldı. İnsanlar ne olacağını bilmeden, arqasında ömür boyu unutılmaycaq bir acı qaldırğan yolğa çıqtı.
Sürgün sırasında ve sürgünniñ ilk senelerinde açlıq, hastalıq, susuzlıq ve ağır yaşayış şartları sebebinden pek çoq insan hayatını kaybetti. Bir halq öz yurtundan uzaqlaştırıldı; evleri, bağçaları ve köyleri boş qaldı. Nesiller boyunca yaşatılğan hayat tarzı büyük bir darbe aldı.
Lâkin Qırımtatar halqınıñ ruhu yoq olmadı.
Sürgün yerlerinde doğulğan balalar ana tilini ögrendi. Neneler ve babalar eski masallarnı, türkülerni ve hatıralarnı evlâtlarına añlattı. Qırım uzaqta qalsa da, yüreklerde yaşadı. Vatan hasreti nesilden nesilge keçti.
Beyaz kefinlerge sarılğan kart babanaylarımıznıñ hatırası işte bu tarihiy mesuliyetni hatırlata. Olarnıñ acısını yalnız yıldönümlerinde añmaq yetmez. Olarnıñ yaşatqan tilini, medeniyetini ve milliy kimligini qorumaq da bizniñ vazifemizdir.
Qırımnı Unutmaq — Hafızadan Vazgeçmek
Bugün dünyanıñ çeşitli ülkelerinde yaşağan Qırımtatarlar içün Qırım meselesi yalnız keçmişniñ meselesi degil. Bu, halqnıñ gelecegi, milliy kimligi ve ana tiliniñ yaşaması ile bağlı bir meseledir.
Bir halq öz tarihını bilmezse, başından keçken hadiselerden ders çıqarmaqta zorlanır. Öz ana tilinde konuşmayan nesiller arttıqça, kültürel miras da zayıflay. Milliy türküler, masallar, toy adetleri ve aile hatıraları unutulmaq tehlikesi ile qarşılaşa.
Bu sebepten Qırımnı hatırlamaq, yalnız acılı hadiselerge baqmaq degildir. Qırımnı hatırlamaq — Qırımtatar medeniyetini ögrenmek, ana tilinde yazmaq, balalarğa tarihni añlatmaq, kitaplar neşir etmek ve milliy birlikni pekiştirmek demektir.
Her bir Qırımtatar ailesi öz tarihını yaşatmaq içün bir adım atabilir. Evde ana tilinde konuşmaq, nenelerden ve babalardan qalğan hatıralarnı yazıp almaq, eski fotoğraflarnı saqlamaq ve genç nesillerge milliy mirasımıznı tanıtmaq bu adımlarnıñ bazılarıdır.
Beyaz Kefinlerge Sarılğan Babalarımız Bizden Ne Bekley?
“Beyaz kefinlerge sarılğan kart babanaylarımız bizni affetmez, Qırımnı unutsaq!” sözü — bir tarihiy şahsiyetniñ doğrulanğan alıntısı olaraq degil, milliy vicdanımıznıñ ve tarihiy mesuliyetimizniñ ifadesi olaraq añlaşılmalıdır.
Bu sözlerde bir halqnıñ keçmişine qarşı duyğan borcu bar. Sürgünde hayatını kaybetken insanlar bugün aramızda degil. Lâkin olarnıñ hatırası, ailelerimizniñ añlattığı hikâyeler ve tarihiy belgeler yaşay.
Biz olarnıñ hatırasını yaşatmaq içün kin ve düşmanlıqnıñ degil, adaletniñ, tarihiy hakikatniñ ve insan şerefiniñ yanında turmalıyız. Keçmişte yaşanğan zulümlerni unutmayıp, aynı acılarnıñ başqa halqlarnıñ başına kelmemesi içün sesimizi yükseltmeliyiz.
Noman Çelebicihan’nıñ milliy mirası da bizge bu mesuliyetni hatırlata: Halqnıñ gelecegi, onıñ öz kimligini tanımasına, öz tilini yaşatmasına ve birlik içinde hareket etmesine bağlıdır.
Genç Nesillerge Amanetimiz
Qırımnıñ gelecegi, yalnız siyasetçilerge ve tarihçilerge bağlı degil. Bu gelecekte ana-babalarımıznıñ, muallimlerniñ, gazetecilerniñ, sanatçılarnıñ ve gençlerniñ de müim payı bar.
Qırımtatar tili yaşamalı. Milliy medeniyetimiz ögrenilmeli. Tarihimiz belgelerge dayanıp araştırılmalı. Sürgün qurbanlarınıñ hatırası nesillerge aktarılmalı. Qırımnıñ adı yalnız acı ile degil, medeniyet, ilim, edebiyat ve milliy diriliş ile de añılmalı.
Qırım — geçmişimizniñ hatırası olğanı kibi, gelecegimizniñ de amanetidir.
Beyaz kefinlerge sarılğan kart babanaylarımıznı unutmayıq! Noman Çelebicihan’nıñ milliy mirasını yaşatalıq! Ana tilimizni qoruyıq, tarihımıznı ögreneyik ve Qırımnı yüreklerimizde yaşatalıq!
Çünki Qırımnı unutmaq, öz köklerimizden uzaqlaşmaq demektir.
Qırım bizim umurumızda!
Qırımnı unutmadıq, unutmaycaqmız!
— Kırımınsesi Gazetesi
