QIRIM TATAR ASL-I TAAMI: NESİLLERDEN NESİLLERGE TARİH QOQQAN LEZZET ALİŞKE ŞORBASI
QIRIM TATAR ASL-I TAAMI: NESİLLERDEN NESİLLERGE TARİH QOQQAN LEZZET ALİŞKE ŞORBASI
MUHARRİRDEN: BAŞIMIZ TİK, MEDENİYETİMİZ EBEDİY – ALİŞKE ŞORBASINIÑ SALAMATI
Kıymetli ve Aziz Vatandaşlarım, Esirgemeli Oquyucılarımız!
Kırımınsesi Gazetesi olaraq, bugün sizlernen tek bir aş reçetesini degil; tarihin eñ acı rüzgârlarına karşı tik turğan, sürgünlikniñ, hasretniñ ve coğrafiy ayrılıqlarnıñ bile yoq etip olamağan muazzam bir medeniyet kodunı paylaşmaqnıñ büyük gururını yaşaymız. Bugüni kün sayfamıznıñ baş köşesine yerleştirgenimiz Alişke (Aluşke / Kalce) Şorbası, bizler içün tek bir aş degil, asırlıq milliy kimliğimizniñ, azim ve sebatımızın canlı bir abidesidir.
Biz, asırlar boyunca toprağı, vatanı ve hürriyeti içün küreşken şanlı bir halqnıñ evlatlarıymız. Medeniyetimizni yoq etmek istegenlerge eñ güzel ve eñ asil cevabımız; tilimizni, yırlarımıznı ve sofra bereketimizi yaşatmaqtır. Qartanalarımıznıñ aq tülbentli başlarını egmeden, sürgünlik yollarında ve uzaq diyarlarda evlatlarına pişirgen bu şorbası, bizge açlıqtan çoq, tüşmanga karşı bükülmez bir ruh bağışlağandır.
Tenceremizde qaynağan er bir alişke tanesi, Bahçesaray’nıñ yeşil bağlarından, Akmescit’niñ kenar köylerinden ve Vatan Kırım’nıñ mukaddes toprağından birer selâmdır. Biz milliy aşlarımıznı qaynatıp, sofralarımıznı donatqan ve tiliñizni evlerimizde yañratqan müddetçe, Kırım Tatar halqınıñ ruhı dünyanıñ er yerinde ebediyen yaşaycaqtır!
Bu yazı vesilesiyle, milliy medeniyet köprülerini qurmaqta bizge qol tutqan er bir oquyucımızğa teşekkürlerimi bildirem. Başımız tik, medeniyetimiz ulu ve geleceğimiz aydın olsun.
Aşımız lezzetli, birliğimiz daim, Kırım Tatar ruhımız ebediy olsun!
Hürmet ve Gurur ile,
Kırımınsesi Gazetesi Başmuharriri
Qırım Tatar halqnıñ asırlıq tarihi, tek destanlarında, yırlarında ve nağışlarında degil; aynı zamanda sabırnen, sevgiyle ve bereketnen donatılğan zengin qazanlarında da yaşayışını sürdürmekte. Vatan hasretini, birlik ve beraberlikni canlandırğan bu mutfıqnıñ eñ sıcaq, eñ samimiy köşelerinden biri de şüphesiz ki qış künleriniñ vazgeçilmezi, sofralarımıznıñ sultanı Alişke, bazı bölgelerdeki adınen Aluşke veya Kalce Şorbasıdır.
Bir Aşnıñ Tarih Sırı: Alişke, Aluşke ve Kalce
Qırım’nıñ yeşil yaylalarından, Bağçasaray’nıñ tarihiy soqaqlarından Aqmescit’niñ köylerine qadar er evde pişken bu şorba, ismini ve yapılış şeklini bölgelerñiñ ağız hususiyetlerinden ala:
- Alişke / Aluşke: Şorbanıñ içine qaşıq yardımımen dökülgen unlu hamur parççıqlarınıñ zarif adıdır.
- Kalce: Hamurnıñ tencerege “kalb” olunması, yani şekil berilerek dökülmesi manasından kele.
Bu şorba, qıymetli analarımıznıñ ve qartanalarımıznıñ ellerinde birer sanat eserine dönüşe. Az malzeme ile ne qadar büyük bir bereket ve lezzet üretilebileceginiñ eñ asil nişanesidir.
Alişke Şorbasınıñ Terkibi (Malzemeler)
| Malzemeler | Miqdarı |
| Et (Qoyun veya Sığır) | 300 – 400 gr (Kemikli olması lezzetini arttıra) |
| Suv | 2 – 2.5 Litre |
| Baş Soğan | 1 dane (İnce doğranğan) |
| Havuç (Sarı Kök) | 1 dane (Rendelenbgen veya ince kesilgen) |
| Un | 4-5 yemek qaşığı (Hamur içün) |
| Yumurta | 1 dane |
| Tuz, Qara Biber | İstege köre |
| Yeşillik (Petruşka / Maydanoz) | Üzeri içün |
Hazırlanışı ve Pişirilme Usulı
- Bulyonnıñ Hazırlanması: İlk evelâ kemikli etimiz suvuq suvğa qonula ve ağır ateşte qaynamağa qaldırıla. Qaynadıqça üzerinde biriken köpükler (pazlar) büyük bir titizliknen alınır ki şorbanıñ suvı berraq, ruhı temiz olsun.
- Sebzelerniñ İlavesi: Baş soğan ve havuç, hafifçe qavrulıp ya da doğrudan qaynağan et suvına ilave etilir. Etler yımşağanğa qadar pişmege qaldırıla.
- Alişke Hamurnıñ Sırı: Bir qapta yumurta, un, azçıq tuz ve bir qaç qaşıq suvuq suv (veya yılıq et suvı) eyice çırpıla. Bu hamur ne çoq suvlı ne de çoq qatı olmalıdır; aqışqan amma yoqun bir qıvam tutturılmalıdır.
- Şorbağa Ruh Berüv Anı: Qaynamaqta olğan et suvınıñ içine, kiçik bir çay qaşığı yardımımen bu hamurdan parça-parça alınaraq döküle. Hamurlar qaynağan suvğa tüşken soy holding toparlana ve şorbanıñ içinde adeta birer kiçik çiçek kibi aça.
- Soñki Toqunuş: Hamurlar şorbanıñ yüzüne çıqqanda pişken demektir. Tuz ve qara biber ilave etilir. Ateşten endirilmezden evel üzerine ince qıyılğan taze yeşillikler sepile.
Aş Degil, Bir Medeniyet Körpüsi
Qırım Tatar sofrasında Alişke Şorbası sıradan bir aş degildir. O, uzaq diyarlardan kelgen musafirge kösterilgen ürmet, suvuq qış künlerinde aile azalarını aynı sıcaqlıq etrafında toplağan bir sevgi bağıdır. Qaşıqqa kelgen er bir alişke tanesinde analarımıznıñ duaları, Vatan Qırım’nıñ qoqusı ve köklü keçmişimizniñ izleri gizlidir.
Milliy medeniyetimizniñ bu nadide lezzetlerini yaşatmaq ve kelecek nesillerge qaldırmaq er bir Qırım Tatarınıñ muqaddes vazifesidir. Aşınız lezzetli, sofrañız bereketli, birligiñiz daim olsun!
Aşınız Tatlı Bolsun!
Kırımın Sesi Etiketleri (#’li Sürüm):
#KırımTatarMutfağı #AlişkeÇorbası #AluşkeÇorbası #KalceÇorbası #KırımTatarKültürü #KırımYemekleri #KırımınsesiGazetesi #GelenekselLezzetler #KırımTatarca #KırımMedeniyeti #AşınızTatlıBolsun
