Milliy Şuur ve Ana Dil Timsali: Seytumer Emin’nin Öz Til Vasiyeti Gençler Arasında Yaşatılmakta
Milliy Şuur ve Ana Dil Timsali: Seytumer Emin’nin “Öz Til” Vasiyeti Gençler Arasında Yaşatılmakta
Kırım Tatar edebiyatının dahi şairi, medeniyet alemimizin sönmez meşalesi Seytumer Emin’nin ölümsüz satırları, bugün de nesillerimizin yolunu aydınlatmağa devam ete.
Er bir kelimesi yüreklerimizde akis tapıp, milliy kimliğimizni ve ana dilimizi korumağa çağıra. Hususan, onın her bir Kırım Tatarının hafızasına kazılgan dörtlügi, bugün mekteplerimizde, medeniyet merkezlerimizde ve diaspora faaliyetlerinde eñ müim vasiyet olaraq qabul etile.
Dil Milletniñ Bahtı ve Keleseğidir
Seytumer Emin bu qısqa, amma teren manalı felsefiy dörtlüginde bir milletniñ bar olma şatını doğrudan-doğruya ana diline bağlay. Şairge köre, öz tilini bilmegen insan, ilimni ve danyanıñ haqiqi itibarını añlap olamaz. Dilinden uzaqlaşqan bir şahısnı şuurdan mahrum, tek topraqta sükût etken bir “terekke” oxşata. Bu felsefe, Kırım Tatar halkının tılını, adetlerini ve ruhını saqlama kuresinde eñ balaban silâmızdır.
Diasporada ve Vatanda Şiir Teşvikleri: Genç Nesil “Öz Til” Yolunda
Şairniñ ebediy mirasını yaşatuv maqsadınen, hâtıra künlerinde ve medeniyet aktsiyalarında bu şiir eñ sıq oqulğan eserler sırasında yer ala. Keçken künlerde keçirilgen anma programmaları ve mektepler arası edebi yarışmalarda, Kırım Tatar yaşları Seytumer Emin’niñ bu vasiyetini esas alaraq ana tilini ögrenüv sözü berdi.
Hususan diaspora faaliyetleri çerçivesinde ve Vatan Kırım’daki medeniy teşebbüslerde, yaş fâal ve talantlı icracılar şairniñ eserlerini yañı nesillerge tanıtmağa devam eteler. Seytumer Emin’niñ vatanperverlik ve ana til sevgisinen yoğurılğan felsefiy dünyası, keçirilegen şiir aktsiyaları ve icralar sayesinde yañıdan köz ögüne serile. Bu kibi teşebbüsler, tilimizniñ unutturılmaması içün büyük ehemmiyetke maliktir.
Edebi Miras Sönmeycektir
Bugün dünyanıñ er bir köşesinde yaşağan Kırım Tatarları, Seytumer Emin’niñ bu vasiyetine sadıq qalmaq içün kureseler. Medeniyetşinaslar ve tilşinas alimlerimiz, bu kibi cevherlerniñ yaş nesillere aşılanması kerekliğini sıq-sıq tenbileyler. Ana tili mekteplerde, neşriyatlarda ve kütleviy haber vastalarında ne qadar çoq yaşatılsa, milletimizniñ kelesegi de o qadar parlaq olacaqtır. Seytumer Emin öz eserlerinen bizge tek bir edebiyat degil, aynı zamanda bir uyanuv medeniyeti bağışladı.
Bilmeseñ Öz Tiliñni, Ögrenmezsiñ İlimni
Qırım Tatar edebiyatınıñ tanılğan şairlerinden Seytümer Emin ana tilniñ milliy kimlik ve ilim yolundaki eñ müim temel olğanını öz şiirlerinde daima vurgulağan.
Bu qısqa, amma derin maqnalı mısralarda insan öz ana tilini bilmey turıp, aqiqiy ilim ve irfanğa erişe almağanı anlatıla. Seytümer Emin içün til — yalnız laqırdı vastası degil, belki bir milletniñ tarihi, medeniyeti ve ruhunu saqlap kelgen hazinedir.
Şair, öz tilinden uzaqlaşqan adamnıñ beden ceetten öskeni ile beraber, maneviy ve milliy ceetten eksik qala bilecegini bildirir. Bu sebepten ana tilni qorumaq ve yaş nesillerge ögretmek her milletniñ mukaddes borcudur.
Bugün Qırım Tatar tiliniñ yaşatılması yolunda alıp barılğan işlerde Seytümer Eminniñ bu sözleri ayrı bir ehemmiyet taşıy. Ana til yaşasa, millet de yaşar; til yoq olsa, milliy hatıra da sönmege yüz tutar.
Bilmeseñ Öz Tiliñni, Ögrenmezsiñ İlimni
Seytümer Emin ana tilniñ ilim, medeniyet ve milliy varlıqnıñ esası olğanını şiirlerinde terennen ifade etken.
Şairniñ hikmetli mısraları şu şekilde yañğray:
Bilmeseñ öz tiliñni,
Ögrenmezsiñ ilimni.
Terek olup öseriñ,
Bir şey bilmey öleriñ.
Ressam Nuri YAQUBOV QIRIM, Kokköz koyü.
