Mustafa Sarıkamış’tan Rusya’ya 5 Maddelik Kırım Tatar Talepleri

Kırım’ın Sesi Gazetesi olarak, Dünya Kırım Tatar Derneği Başkanı Mustafa Sarıkamış’ın Kırım Tatar halkının millî, kültürel ve siyasi haklarına ilişkin taleplerini gündeme taşıyoruz. Talepler; Kırım Tatarlarının yerli halk statüsünün tanınması, siyasi tutukluların serbest bırakılması, ana dilde eğitim ve resmî kullanımın güvence altına alınması, yönetim organlarında temsil hakkı ile sürgün nedeniyle vatanından uzakta yaşayan Kırım Tatarlarının tarihî vatanlarına dönüşünü kapsıyor.

Kırım ve Kırım Federal Bölgesi Yönetiminin Tataristan Cumhurbaşkanı ile Görüşmesi, Kırım Tatar Halkı Kurultayı’nın Olağanüstü Oturumunun Ardından Gerçekleşti

29 Mart 2014, Akmescit (Simferopol), “9-y KRYM”. Kırım Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı Sergey Aksyonov ve Rusya Federasyonu Devlet Başkanı’nın Kırım Federal Bölgesi Tam Yetkili Temsilcisi Oleg Belaventsev, Tataristan Cumhurbaşkanı Rustam Minnihanov ile yaptıkları görüşmede; genel Kırım referandumundan kısa bir süre önce Kırım Tatar nüfusuna verilen garantilere tam olarak uyulacağını teyit ettiler.

Kırım ve Kırım Federal Bölgesi yönetiminin Tataristan Cumhurbaşkanı ile yaptığı görüşme, Kırım Tatar Halkı Kurultayı’nın olağanüstü oturumunun ardından gerçekleşti. Bu oturum sırasında Rustam Minnihanov, Kırım Tatar halkının haklarına ilişkin garantilerin teyit edilmesini talep etmişti.

Kırım Parlamentosu’nun 11 Mart 2014 tarihli “Kırım Tatar Halkının Haklarının İadesi ve Kırım Toplumuna Entegrasyonunun Güvence Altına Alınması Hakkında” Kararı uyarınca; Kırım Cumhuriyeti’nin yeni Anayasası hazırlanıp onaylanırken, Kırım Tatarlarının haklarına ilişkin bir dizi koşulsuz garanti Anayasa’ya dâhil edilecektir.

Bu kapsamda öngörülen başlıca garantiler şunlardır:

• Seçimle gelinen organlarda ve devlet kurumlarında Kırım Tatarlarına %20 oranında kota ile garantili temsil sağlanması;
• Kırım Tatar dilinin Rusça ve Ukraynaca ile eşit düzeyde resmi dil olması;
• Kırım Tatarlarının milli öz yönetim organları olan Kırım Tatar Halkı Kurultayı ve bağlı organlarının resmi olarak tanınması.

Garantilerin önemli bir diğer bölümünü ise; Kırım’a geri dönen Kırım Tatarlarının iskanı ve entegrasyonuna yönelik 5 yıllık bir planın hazırlanıp onaylanması ile Kırım Tatar halkının tarihi ve kültürel anıtlarının korunması ve restore edilmesi oluşturmaktadır.

https://www.crimea9.ru/ru/news/20140330/01259.html

1.Kırım Cumhuriyeti’nin Rusya Federasyonu’ndaki Statüsü Hakkında

Rusya Federasyonu’nun tüm temel hukuki belgelerinde şu ilkenin tanımlanması ve güvence altına alınması önerilmektedir: Kırım Cumhuriyeti, yarımadanın yerli halkı olan Kırım Tatar ulusunun ve bunun yanı sıra Kırım topraklarında daimi olarak ikamet eden tüm milliyetlerden Rusya vatandaşlarının kendi kaderini tayin etme biçimidir. (Benzer bir ifade Tataristan Cumhuriyeti Anayasası’nda da yer almaktadır).

Türkiye’de yaşayan geniş Kırım Tatar diyasporasının temsilcileri adına hareket ederek; Kırım Tatar halkının tarihi, kültürel ve kimlik haklarının korunmasını ve geliştirilmesini sağlamak amacıyla, bu formülün Rusya Federasyonu mevzuatı kapsamında onaylanmasını rica ediyoruz.

Bu adımın uygulamaya geçirilmesi, Rusya Federasyonu’nun Kırım’ın yerli halkı olan Kırım Tatarlarının taleplerine ve haklarına saygı gösterdiğini uluslararası topluma açıkça kanıtlayacaktır. Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Deklarasyonu prensiplerine (özellikle özerklik, kendi kaderini tayin ve dilin korunması haklarına ilişkin 3, 4 ve 13. Maddelere) tamamen uygun olan bu tür yapıcı kararlar; bölgedeki toplumsal barışı güçlendirecek, uluslararası alanda Rusya Federasyonu’nun eylemlerine yönelik olumlu bir algı oluşturacak ve şüphesiz devam eden bölgesel çatışma bağlamında Rusya lehine olumlu bir etki sağlayacaktır.

.

2. Rusya’da İdari ve Ceza Yaptırımlarına Maruz Kalan Kırım Tatarlarının Affı Hakkında

2014 yılından günümüze kadar cezaevlerinde tutulan veya diğer idari/cezai yaptırımlara maruz kalan yahut başka gerekçelerle tutuklu bulunan Kırım Tatarlarının insani durumuna dikkat çekmek istiyoruz. Birçoğunun sağlık durumunun kötüleştiği, engelli hale geldiği ve yıllardır ailelerinden ayrı kaldığı göz önünde bulundurularak; bundan sonraki süreçte Rusya Federasyonu mevzuatına uyma şartı ve taahhüdüyle serbest bırakılmalarını rica ediyoruz.

3. Kırım Tatar Diline Yeniden Canlılık Kazandırılması ve Dilin Kırım Cumhuriyeti ile Sivastopol Şehrindeki Eğitim Kurumlarında ve Resmi Hayatta Kullanılmasının Sağlanması Hakkında

Kırım Özerk Cumhuriyeti Yüksek Konseyi’nin 11 Mart 2014 tarih ve 1728-6/14 sayılı Kararı’na ve ayrıca Rusya Federasyonu Başkanı Sayın Vladimir Putin’in 18 Mart 2014 tarihli Kremlin konuşmasında dile getirdiği “Kırım’da üç eşit devlet dili olacaktır: Rusça, Ukraynaca ve Kırım Tatarca” ifadesine dayanarak; Kırım okullarında tüm Kırım Tatarı öğrenciler için zorunlu müfredat kapsamında Rusça ders saatine eşit miktarda Kırım Tatar dili derslerinin konulmasını arz ediyor ve bunu umut ediyoruz.

Ayrıca Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol Şehri’nin devlet ve belediye kurumlarındaki personele yönelik özel kurslarda Kırım Tatar dilinin öğretilmesini, resmi yazışmalarda ve kamuoyunu bilgilendirme faaliyetlerinde Kırım Tatar dilinin kullanılmasını rica ediyoruz.

4. Yönetim Organlarında Temsil Hakkı ve Kontenjanlar Hakkında

Kırım Özerk Cumhuriyeti Yüksek Konseyi’nin 11 Mart 2014 tarih ve 1728-6/14 sayılı “Kırım Tatar Halkının Haklarının İadesi ve Kırım Toplumuna Entegrasyonunun Güvence Altına Alınması Hakkında” Kararı uyarınca; Kırım’da yasal olarak ikamet eden Kırım Tatarlarının bölgesel temsil, yürütme ve yargı organları ile yerel yönetimlerde %20 oranında garantili temsil hakkının fiilen sağlanmasını arz ediyoruz.

5. Kırım Tatarlarının Sürgün Yerlerinden Dönüşü ve Repatriyasyon (Yurda Dönüş) Programı Hakkında

1944 sürgününden sonra, başta Orta Asya olmak üzere sürgün yerlerinde toplamda yaklaşık 100 bin Kırım Tatarının yaşamaya devam ettiğine dair ön verilere dayanarak; tarihi vatanları Kırım’a dönmek isteyen Kırım Tatarları için Rusya Federasyonu’nun yürürlükteki soydaşların yerleştirilmesi ve geri dönüşüne ilişkin devlet programlarına benzer şekilde, konut tahsisi ile birincil uyum/maddi destek unsurlarını da içerecek özel bir repatriyasyon (yurda dönüş) programının 1 yıl içinde hazırlanmasını ve takip eden 5 yıl içinde uygulanmasını rica ediyoruz.

О статусе Республики Крым в Российской Федерации

1.Во всех основополагающих правовых документах Российской Федерации предлагается сформулировать и закрепить следующее положение: Республика Крым является формой самоопределения крымскотатарской нации как коренного народа полуострова, а также граждан России всех национальностей, постоянно проживающих на её территории. (Подобная формула содержится в Конституции Республики Татарстан).

Выступая от имени представителей многочисленной крымскотатарской диаспоры, проживающей в Турции, и в целях обеспечения защиты и развития исторических, культурных и идентичностных прав крымскотатарского народа, просим утвердить данную формулу в рамках законодательства Российской Федерации.

Практическая реализация этого шага наглядно продемонстрирует международному сообществу, что Российская Федерация с уважением относится к запросам и правам коренного народа Крыма — крымских татар. Подобные конструктивные решения, полностью соответствующие принципам Декларации ООН о правах коренных народов (в частности, Статьям 3, 4 и 13 о правах на автономию, самоопределение и сохранение языка), укрепят гражданский мир в регионе, сформируют позитивное восприятие действий РФ на международной арене и, безусловно, окажут благотворное влияние на контекст продолжающегося регионального конфликта в пользу России.

2. Об амнистии крымских татар, подвергшихся административным и уголовным наказаниям в России.

Хотим обратить внимание на гуманитарное положение крымских татар, содержащихся с 2014 года по настоящее время в местах лишения свободы или подвергшихся иным формам административного или уголовного наказания, либо находящихся под стражей по иным основаниям. Принимая во внимание ухудшение состояния здоровья многих из них, получение ими инвалидности и многолетнюю разлуку со своими семьями, просим  освободить их освобождения при условии и обязательстве соблюдения ими в дальнейшем законодательства Российской Федерации.

3. Об обеспечении возрождения и  использования крымскотатарского языка в учебных заведениях и официальной жизни Республики Крым и г. Севастополя.

На основании Постановления Верховного Совета Автономной Республики Крым от 11 марта 2014 года № 1728-6/14, а также заявления Президента Российской Федерации г-на Владимира Путина в его Кремлевской речи от 18 марта 2014 года о том, что “В Крыму будет три равноправных государственных языка: русский, украинский и крымскотатарский”, просим и выражаем надежду на введение в школах Крыма уроков крымскотатарского языка для всех учащихся-крымских татар в рамках обязательной учебной программы в объеме часов, равном урокам русского языка.

Обучения крымскотатарском у языку на специализированных курсах сотрудников государственных и муниципальных учреждений Республики Крым и г Севастополя, использовании крымскотатарского языка в делопроизводстве и официальной публичной информационной деятельности.

4. О праве на представительство и квотах в органах управления

В соответствии с Постановлением Верховного Совета Автономной Республики Крым от 11 марта 2014 года № 1728-6/14 “О гарантиях восстановления прав крымскотатарского народа и его интеграции в крымское сообщество”, просим фактически обеспечить право на гарантированное 20-процентное представительство крымских татар, законно проживающих в Крыму, в региональных органах представительной, исполнительной и судебной власти, а также в органах месте самоуправления.

5. О возвращении крымских татар из мест ссылки и программе репатриации

Основываясь на предварительных данных о том, что после депортации 1944 года в местах ссылки, прежде всего в Средней Азии, в общей сложности продолжают проживать около 100 тысяч крымских татар, просим в течение 1 года разработать и в течение последующих 5 лет  реализовать специальную программу для репатриации (возвращения) крымских татар, желающих вернуться на свою историческую родину в Крым, по аналогии с действующими государственными программами переселения и возвращения соотечественников Российской Федерации, включая выделение жилья и элементы первичной адаптации/материальной поддержки.