Kültür Sanat

DİNMEYEN YARAMIZ – HOCALI SOYKIRIMI

Hocalı soykırımı, Azerbaycan tarihinin en korkunç ve trajik sayfalarından biridir. Hocalı soykırımının onuncu yıldönümünde Azerbaycan milli lideri Haydar Aliyev, soykırımı siyasi bir renk olarak nitelendirdi: “Bu acımasız soykırım eylemi, insanlık tarihine en korkunç kitle terör eylemlerinden biri olarak girdi.” Azerbaycan halkının 200 yıldır Ermeni milliyetçi şovenistler tarafından sürekli etnik temizlik ve soykırımlara maruz kaldığı belirtilmelidir. Azerbaycan halkı tarihi topraklarından sürülmüş, mültecilere, ülke içinde yerinden olmuş kişilere dönüşmüş ve bunu Ermeniler tarafından yapılan katliamlar izlemiştir. Azerbaycanlıların tarihi ve etnik topraklarından sürülmesi Sovyet döneminde devam etti. 1948-1953 yıllarında 150.000 Azeri Ermenistan’dan Kur-Araz ovalarına  sürüldü. 1988’de tarihi  topraklarından 250.000 Azeri bölgeden atıldı ve böylece Ermenistan’ı tek etnikli bir devlet haline getirdi. 1988’den beri Dağlık Karabağ’ı çevreleyen olaylar, Ermeni ideologlarının aptalca “denizden denize” fikrini, köylerin ve kasabaların yıkımını, on binlerce masum insanın ölümünü ve yüz binlerce Azerbaycanlının tarihsel topraklarından yerinden edilmesini gerçekleştirme girişimi ile sonuçlandı. Tüm uluslararası yasalara aykırı olarak, Ermeni devleti Dağlık Karabağ’ı birleştirmek ve tüm suçları ve zulmü işlemeye hazır olduğunu göstermek istiyor. 20. yüzyılın trajedisi, Hocalı soykırımının saldırgan ve cezai Ermeni politikasının sonucudur. 20. yüzyılın sonundakı bu trajedi, sadece Azerbaycan halkına değil, tüm insanlığa ve insanlığa karşı yapılan en ciddi suçlardan biridir. Hocalı soykırımı, Khatin, Hiroşima, Nagasaki ve Sonqmi gibi yüzyılın korkunç trajedileriyle keskin bir çizgide durmaktadır. Ermenilerin Hocalı’yı hedef almaları neydi? Bu, bir yandan, dağlık Karabağ bölgesindeki Azerbaycanlılar için stratejik olarak önemli bir engeli ortadan kaldırmaktı ve diğer yandan, Hocalı’yı genellikle yeryüzünden ortadan kaldırmaktı.
Çünkü Hocalı, tarihi ve kültürel gelenekleri eski çağlardan modern zamanlara yansıtan böyle bir ikamet yeriydi. Bu özel kültür, Hocalı-Gadabay kültürü olarak tarihe geçti. Ermeni işgalinden sonra tüm maddi kültürel anıtların yok edilmesi ve dünyanın en eski mezarlarından biri olan Hocalı mezarlığının yok edilmesi, canlı bir Ermeni vandalizm örneği ile birlikte dünya kültürüne karşı bir şiddet eylemidir. 26 Şubat 1992’de Ermeni askeri birlikleri, Hocalı şehrinde soykırım eylemini 7.000 kişilik bir nüfuzla gerçekleştirdi. Hocalı soykırımı olarak bilinen bu kanlı trajedi, binlerce Azerbaycanlının tahrip edilmesine veya yakalanmasına neden oldu ve şehir harap oldu. 25-26 Şubat 1992 gecesi, Ermeni silahlı kuvvetleri eski Sovyetler Birliği’nin 366 motoatıcı alayının  yardımıyla Hocalı’yı ele geçirdi.
Trajik geceye kadar şehirde kalan Hocalı sakinleri (yaklaşık 2.500), en yakın yerleşimdeki Azerbaycanlılara bir yol bulma umuduyla evlerini terk etmeye çalıştı, ancak planları başarısız oldu. İşgalciler Hocalı’yı yok etti ve sivilleri özel vahşeti ile öldürdü. Hocalı’daki yüzlerce masum sivilin vahşice öldürülmesi, Ermeni-Azerbaycan çatışması sırasında işlenen suçlardan biriydi. Ermeni silahlı kuvvetleri ve yabancı birlikler Hocalı ve çevresini terk edemediler. Sonuç olarak 106 kadın, 63 çocuk ve 70 yaşlı olmak üzere 613 kişi öldürüldü. 1 275 kişi rehin alındı ​​ve 150 kişinin kaderi bilinmiyor. Trajedi sırasında 76 reşit olmayan çocuk da dahil olmak üzere 487 Hocalı sakinleri ağır yaralandı, 6 aile tamamen yok edildi, 26 çocuk her iki ebeveynini de kaybetti ve 130 çocuk ebeveynlerinden birini kaybetti. Kurbanların 56’sı özel bir zulümle öldürüldü: canlı yakıldılar, kafa derileri boğuldu, boyunları çıkarıldı, gözleri çıkarıldı ve hamile kadınlar bıçaklandı.Ermeni yetkililer, Hocalı halkı da dahil olmak üzere, çatışmaya karşı işlenen suçlardan, gerçekleri çarpıtarak ve basit mantığa dayanmayan gerçeklerden uzak yorumlar yaparak sorumluluklarını kayıtsız bir şekilde suçluyorlar. Ancak en sofistike propaganda bile Ermeni tarafının sunduğu durumun tam tersini kanıtlayan gerçekleri çürütemiyor gibi görünüyor. Ermenistan’ın sorumluluğu, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kolluk kuvvetlerinden gelen önemli bilgilerle birlikte trajedinin sayısız bağımsız kaynağı ve tanığı tarafından belgelenmiş ve soykırımın faillerinin doğrudan itirafı ile teyit edilmiştir.

Hocalı soykırımını tanıyan ülkeler: Meksika, Pakistan, Çek Cumhuriyeti, Kolombiya, Bosna-Hersek, Peru, Honduras, Sudan, Romanya ve 57 ülkenin bir üyesi olan İslam İşbirliği Teşkilatı da Hocalı soykırımını tanımaktadır. Bu bağlamda, kuruluşun çeşitli kararları vardır. Hocalı  soykırımını tanıyan Amerika Birleşik Devletleri: Teksas, New Jersey, Gürcistan, Maine, New Mexico, Arkansas, Mississippi, Oklahoma, Tennessee, Pennsylvania, Batı Virginia, Connecticut, Florida, Indiana, Arizona. Ne yazık ki,  Khojaly soykırımı Dünyada çok fazla takdir olmadı.


Pin It on Pinterest