Tilde, Fikirde, İşte Dijital Birlik Qırımnıñ Gerçek Sesi – Uluq Aybek
Dilde, Fikirde, İşte Dijital Birlik: Qırımnıñ Gerçek Sesi Kürsülerde
Qırımtatar davasınıñ dijital devirdeki yañı soluğu olğan “Qırımnıñ Sesi” gazetasınıñ dijital yazarı Uluq Aybek, özüniñ yañı maqalesinde pek mühim meselelerni ortağa qoydı. Aybek, davanıñ ananeviy qalıplarını qırıp, dijital neşriyatnı, gençlikniñ dinamizmini ve sivil toplum nıñ tabandan kelgen quvetini stratejik birer unsur olaraq ög planğa çıqara. İsmail Bey Gaspıralınıñ asırlıq ülküsini zamaniy teknolojiynen harmanlağan yazarnıñ bu diqqat çekici baqış açıları, Qırımtatar milliy mücadelesine yepyandaki bir vizyon bağışlay.
Gönüllülik ve Sivil Toplum MIisilsiz Quveti
Uluq Aybek, yazısınıñ başında Qırımtatar davasınıñ yürütilüş şekline dair teren bir analiz taqdim ete. Davanıñ tek resmiy idareler, bürokratik yapılar ya da sınırlı maliy imkânlar vastasınen alıp barılamaycağını mudafaa ete. Aybek’ke köre, bir davanıñ ayatqa qalmasınıñ ve muvaffaqiyetke erişmesiniñ yegâne anahtarı, sivil toplum nıñ halqnen qurğan organik bağı ve bireylerniñ qarşılıqsız, gönüllü emeğidir.
Resmiy qurumlarnıñ suvuq yüzüne inat, halqnıñ içinden çıqqan samimiy tırışışlarnıñ toplumsal añnı diri tutqanını belirtir. “Qırımnıñ Sesi” gazetasınıñ felsefesinde de bu gönüllü emeñ yatqanını ifade etken yazar, dijital dünyada qarşılıqsız yaratılğan her bir mezmunnıñ, Qırım davasınıñ divarına qoyulğan qıymetli birer kerpiç olğanını vurğulay. Bu bağlamda, her bir insanımıznıñ birer medeniyet elçisi kibi çalışması kerekligi fikri, davanıñ kütleselleşmesi içün hayatiy bir emiyet taşımakta.
Erzincandan Doğğan Akademik Köpür
Maqaleniñ eñ somut esaslarından biri, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitetinde keçirilgen manalı programmadır. Dünya Qırımtatar Derneği Başkanı Mustafa Sarıkamışnıñ universitet gençliğine hitaben yapqan maruzası, Qırımtatar halqnıñ tarihıy vatan mücadelesini akademik bir zeminğe taşıdı. Uluq Aybek, bu programnı sıradan bir konferensiya olaraq körmey; aksine Qırım davasınıñ akademik dünya ve universitet gençliğinen buluşması ceetinden tarihıy bir dönüm noqtası olaraq baha biley.
Etkinlik çerçivesinde universitet yöneticilerine ve akademisyenlerine taqdim etilgen Şeref Yarlıkları, Aybekniñ yazısında mahsus bir vurğunen yer ala. Bu yarlıklar, tek birer teşekkür belgesi degil, aynı zamanda akademiyanıñ Qırımtatar tarihına ve medeniyetine göstergen sayğısınıñ, berilgen ortaq mücadelesiniñ dijital ve fikriy birer nişanesidir. Yazar, bu kibi akademik buluşmalarnıñ çoğalması kerekligini qayd etip, genç nesillerniñ tarihıy gerçeklernnen doğrudan temas qurmasına yañı imkânlar yaratqanını ifade ete.
“Sizin Hikâyeñiz” ve Dijital Hafıza Hareketi
Uluq Aybekniñ yazısında belkim de eñ yañılıkçı ve kelecekke miras qalacaq başlıq, “Dijital Kürsü: Sizin Hikâyeñiz” teşebbüsidir. Qırımtatarlarnıñ eñ büyük faciası olğan 1944 Sürgünligi ve ondan soñ yaşanğan vatan asreti, bugunğe qadar daha çoq yazılı menbalar vastasınen añlatılmağa çalışıldı. Lâkin Aybek, dijital çağnıñ imkânlarını bu tarihıy hafızanı qorumaq içün seferber etmek çağıruvında buluna.
Proje doğrudan-doğruya gençlerni maqsad ete. Gençlerden, aile büyükleriniñ, qartbaba ve qartanalarnıñ diziniñ tübünde oturıp, onlardan eşitkenleri:
- Qırım sürgünligi hatıralarını,
- Çekilgen acılarnı ve ayatqa qalma mücadelelerini,
- Vatan asretini ve Qırımğa dair unutılmağan hatıralarnı,
sesli ya da videolu olaraq qayd etmeleri istenile. Bu qaydlarnıñ “Qırımnıñ Sesi”ne ulaştırılmasınen, adeta devasa bir dijital sözlü tarih arşivi yaratılması maqsad etile. Aybek, şahsiy ve aileviy añlatılarnıñ ğayıp olup ketmesiniñ ögüne keçmek, olarnı dijital muhitke aktararak ebediyen kelecek nesillerge miras qaldırmaq hususında bu projenıñ bir köpür vazifesini körecegini mudafaa ete.
Gaspıralınıñ Ülküsini Dijital Dünyaya Taşımaq
Qırımtatar fikir dünyasınıñ qutup yıldızı İsmail Bey Gaspıralınıñ “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarı, Uluq Aybekniñ maqalesiniñ temel omurğasını teşkil ete. Aybek, Gaspıralınıñ 19-uncı asırda “Tercüman” gazetası ile başlağan matbuat ve fikir devriminiñ, bugün internet asrında nasıl bir şekil alması kerekligini köz ögüne sere. Yazar içün “Dijital Birlik”, Gaspıralınıñ ülküsiniñ 21-inci asırdaki aksidir.
Qırımtatar tarihınıñ, zengin medeniyetiniñ, mutfağınıñ ve sürgünlik hafızasınıñ dijital mecrlar vastasınen sınırlarnı aşıp milyonlarğa ulaştırılması maqsad etile. İnternetniñ bergen sınırsız serbestligi ve irişim quveti, Qırım davasınıñ sesini qısqanlarğa qarşı eñ büyük qalqan olaraq taqdim etile. Mahsus genç nesillerniñ bu dijital süreçlerge gönüllü olaraq qoşulması, milliy kimlikniñ yoq olmasınıñ ögüne keçecek ve tarihıy hafızanıñ nesiller arası keçişini qusursız yapacaqtır.
“Biz Binlermiz!”
Uluq Aybek, maqalesini adeta bir manifesto niteliği taşığan, inanç ve qararlılıq tolu sözler ile bitire. “Qırımnıñ Sesi” gazetasınıñ alıp barğan dijital ve fikriy neşriyatını, Gaspıralınıñ birlik añlayışınıñ dijital alemdeki doğrudan-doğruya devamı olaraq elân ete. Baskılarğa, imkânsızlıqlarğa ve davanıñ ögüne çıqarılğan maniaalarğa meydan oquğan yazar, mücadeleniñ asla bir qaç kişiden ibaret olmağanını hayqıra.
Yazınıñ soñki cümlesi, bütün Türk dünyasına ve Anadolu topraqlarına cayılan o sarsılmaz inançnı hülâsa ete: “Biz 18 kişi degilmiz; biz Anadoluymız, biz Qırımbız, biz binlermiz!” Bu ifade, davanıñ sınırlarnı aşqan, coğrafiyalarnı birleştirgen ve dijital kürsülerden yükselgen gür sesiniñ, kelecekte de hiç susmaycağınıñ eñ temiz delilidir. Aybekniñ bu diqqat çekici baqış açıları, Qırım davasını nostaljik bir keçmişke acınuv duygusundan çıqarıp, kelecekni inşa etken dinamik bir dijital areketke çevirmekte.
