Qartbabam ve Qartanamnen Qalğan Yadigâr Hatıralar
Qırımtatar halqının sürgünlik ve avdet tarihine işaret etken bu hatıralar, vatan sevgisi ve milliy kimlikniñ nesilden nesilge aktarılğan müim bir yadigârıdır. Seyitcelil qartbabanıñ ifade etkeni kibi, açlıq ve qurbetlik içinde bile til ve iman saqlanıp, Qırım ateşi balalarğa amanet etilgendir.
Qartbabam ve Qartanamnen Qalğan Yadigâr Hatıralar, bir aile efsanesi degil, belki de bütün Qırımtatar milletiniñ yaşatqan müşterek hafızasınıñ bir parçasıdır. Evler, oba ve köyler deyişse de, nesilden nesilge keçken sözler, dualar, terbiyeler ve örf-adetler milliy kimlikni yaşatqan en büyük miras olaraq qala. Bugün de bu yadigâr hatıralar yaş nesillerge öz tarihini, öz tilini ve öz milletini unutmamaqnı ögrete.
Qartbabam ve Qartanamnen Qalğan Yadigâr
Hatıralar, bir aile efsanesi degil, belki de bütün Qırımtatar milletiniñ yaşatqan müşterek hafızasınıñ bir parçasıdır. 1944 mayıs 18 Sürgünligi kibi eñ qara künlerde bile halkımız, vatanğa bolğan sevgisini sabırlıqnen qorunıp saqladı. Sürgünlik yollarında, Sibir ve Orta Asya çöllerinde çekilgen acılar, 1989 Büyük Avdet areketinen vatan toprağına qaytuv azmi ile taçlandı.
Evler, oba ve köyler deyişse de, nesilden nesilge keçken sözler, dualar, terbiyeler ve örf-adetler milliy kimlikni yaşatqan en büyük miras olaraq qala. Bugün de bu yadigâr hatıralar, Akmescit’ten Bağçasaray’ğa qadar yaş nesillerge öz tarihini, öz tilini ve öz milletini unutmamaqnı ögrete
Qartbabam ve Qartanamnen Qalğan Yadigâr: Nesillerden Keçken Milliy Hafıza
Hatıralar, bir aile efsanesi degil, belki de bütün Qırımtatar milletiniñ yaşatqan müşterek hafızasınıñ bir parçasıdır. Qırım Hanlığı devrinden berli medeniyet meşalini taşığan halkımız, 1783 senesi Rusiye İmperiyası tarafından Qırım’nıñ ilk işgali ile büyük bir basqı devrine kirdi. Bu devirde başlağan icret dalğaları, asırlarca devam etken topraqtsızlaştırma ve uquqsızlaştırma siyasetleri milliy varlığımıznı yoq etmege tırıştı. Ancak eñ büyük darbe, 1944 mayıs 18 Sürgünligi kibi eñ qara künlerde keldi; bir kede bütün bir millet vatanından qoparılıp, Sibir ve Orta Asya çöllerine yollatıldı. Halkımız bu facialı köç yollarında yarısını coysa da, vatanğa bolğan sevgisini ve asıl kimliğini sabırlıqnen qorunıp saqladı.
Sürgünlik yerlerinde başlağan Milliy Areket küreşi, onlarnen yıl devam etken muaceret eziyetlerinden soñra, 1989 Büyük Avdet areketinen vatan toprağına ket-kete qaytuv azmi ile taçlandı. Evler, oba ve köyler deyişse de, sürgünlikte ve avdette nesilden nesilge keçken sözler, dualar, terbiyeler ve örf-adetler milliy kimlikni yaşatqan en büyük miras olaraq qala. Bugün de bu yadigâr hatıralar, Akmescit’ten Bağçasaray’ğa qadar bütün yarımadada yaş nesillerge öz tarihini, öz tilini ve öz milletini unutmamaqnı ögrete.
Kırım’ın Sesi Gazetesi olaraq biz, Qırımtatar cemiyetiniñ köklerini yaşatqan bu yadigâr hatıralarnı yalnız keçmişni anlatqan bir hikâye dep degil, kelcek nesiller içün yaşatılması kerek olğan milliy servet dep bilemiz.
Qartbabalar – Milliy Hafızanıñ Canlı Kitabı
Her qartbaba öz ömründe yüzlerce hadise kördi. Savaşlar, sürgünler, hasretler, qaytu ümidi ve sabır… Bunlarnıñ er biri aile sohbetlerinde balalarğa anlatılıp milliy hafızanıñ yaşamasına yardım etti.
Qartbabalarnıñ en büyük mirası mal-mülk degil edi. En büyük miras dürüstlük, emek, vatan sevgisi ve milletke sadıqlıq edi.
Çay sofrasında anlatılğan eski hikâyeler, baqçalarda keçirilgen uzun sohbetler ve eski türküler bugünki nesil içün paha biçilmez bir mektep oldı.
Qartanalar – Evniñ Bereketi
Qartanalar ailede yalnız yemek pişirgen kişiler degil edi. Onlar aile terbiyesiniñ, merhametniñ ve sabırnıñ timsali oldılar.
Her sabah oqılğan dualar, pişirilgen çörekler, bayram hazırlıqları ve misafirperverlik evniñ ruhını meydana ketire edi.
Bugün bile birçok Qırımtatar ailesinde qartanadan ögrenilgen tarifler, bayram adetleri ve aile gelenekleri yaşamağa devam ete.
Til ve Terbiye Birlikte Yaşadı
Qartbaba ve qartanalar balalarğa evvelâ ana tilini ögrete edi.
Bir ninni, bir atasözü yahut bir dua nesiller arasında körünmez bir köprü qurdı. Ana tili yalnız sözlerden ibaret degil, milletniñ ruhını taşığan en mühim hazinedir.
Hatıralar Gelecekke Yol Körsete
Teknologi inkişaf etse de insan öz köklerini unutqan zaman kimligini de yavaş-yavaş yoq etmege başlay.
Bunun içün eski fotoğraflar, aile mektupları, dua defterleri, el işleri ve hatıralar qorunmalı.
Her aile öz tarihini yazıp balalarına qaldırsa, milletniñ müşterek hafızası daa da kuvvetlenecek.
Milliy Kimlikni Yaşatqan Değerler
Qartbabalardan:
- doğruluq
- çalışqanlıq
- sabır
- vatan sevgisi
- sözge sadıqlıq
Qartanalardan:
- merhamet
- aile birligi
- misafirperverlik
- gelenekler
- dua ve bereket
Bu değerler bugünki cemiyet içün de en mühim rehberler olaraq qala.
Qırımtatar Medeniyetinde Aile Bağları
Qırımtatar cemiyetinde aile yalnız anne-baba ve balalardan ibaret degildir.
Qartbaba, qartana, dayı, taya, emice, hala ve bütün uruqlar bir bütün olaraq yaşadı.
Toylarda, bayramlarda, cenazelerde ve dini günlerde bütün aile bir araya kele edi.
Bu birlik milletniñ en büyük kuvvetlerinden biri oldı.
Yadigâr Eşyalar da Tarih Anlatır
Eski bir tesbih…
Bir Qur’an-ı Kerim…
Bir bakır sini…
Bir işlemeli yazma…
Bir aile fotoğrafı…
Bularnıñ er biri sözsüz tarih kitabıdır.
Onlar yalnız eşya degil, bir milletniñ yaşanmış ömrüni anlatqan sessiz şahidlerdir.
Hatıralarnı Yaşatmaq Herkesniñ Vazifesidir
Bugün yaş nesiller qartbaba ve qartanalarınıñ anlattığı hikâyelerni yazıp saqlasa, ses kayıtları yapsa, eski fotoğraflarnı dijital ortama keçirse ve aile soy ağacını hazırlasa, gelecek nesiller büyük bir kültür hazinesi qazanacaq.
Milliy hafıza kitaplarda yazıla, amma en evvel aile içinde yaşaya.
Qartbabalar ve qartanalar bizge yalnız keçmişni degil, kelcek yolını da körsetken rehberlerdir
Qartbabam ve Qartanamnen Qalğan Yadigâr Hatıralar, Qırımtatar milletiniñ asırlar boyunca qorup kelgen milliy ruhını, aile terbiyesini ve kültürel mirasını temsil ete. Bugün bu yadigârlar yaşatılğan müddetçe millet de yaşaycaq. Nesilden nesilge ötken her hatıra, her dua ve her nasihat Kırım Tatarlarınıñ birlik ve beraberligini kuvvetlendirecek en kıymetli miras olaraq qala.
Dahili Bağlantı
- https://kiriminsesigazetesi.com/kategori/kultur/
- https://kiriminsesigazetesi.com/kategori/tarih/
- https://kiriminsesigazetesi.com/kategori/qirim-tatarlari/
