Azerbaycan’dan Rusya’ya Karabağ Tepkisi
Azerbaycan ile Rusya arasında Karabağ meselesi üzerinden yeni bir diplomatik gerilim yaşandı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova’nın Dağlık Karabağ ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) hakkında yaptığı değerlendirmelere sert ifadelerle karşılık verdi.
Bakü ile Moskova Arasında Karabağ Polemiği Yeniden Gündemde
Azerbaycan ile Rusya arasında Karabağ meselesi üzerinden yeni bir diplomatik tartışma yaşandı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova’nın Dağlık Karabağ ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) hakkında yaptığı değerlendirmelere sert tepki gösterdi. Bakü yönetimi, söz konusu açıklamaların tarihî gerçekleri ve uluslararası hukuku yansıtmadığını belirterek Moskova’yı “gerçekleri çarpıtmakla” suçladı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ayhan Hacızade tarafından yapılan açıklamada, Karabağ’ın statüsünün uluslararası hukuk bakımından tartışmaya açık olmadığı vurgulandı. Açıklamada, Rusya’nın da yıllardır Karabağ’ı Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçası olarak tanıdığı hatırlatılarak, farklı değerlendirmelerin resmî tutumlarla çeliştiği ifade edildi.
“Karabağ’ın Statüsü Tartışma Konusu Değildir”
Bakü yönetimi, Karabağ’ın uzun yıllar boyunca Ermenistan’ın işgali altında kaldığını, ancak Azerbaycan’ın egemenlik haklarını kullanarak toprak bütünlüğünü yeniden sağladığını belirtti. Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplumun büyük çoğunluğunun ve Rusya Federasyonu’nun da Karabağ’ı Azerbaycan toprağı olarak kabul ettiğini hatırlattı.
Açıklamada, geçmişte Azerbaycan’ın işgal altındaki bölgelerine KGAÖ mekanizmalarının uygulanması yönündeki tartışmaların hukuki bir dayanağının bulunmadığı ifade edildi. Ayrıca bu konunun Ermenistan’ın geçmişteki politikalarıyla ilişkilendirilmesinin, Rusya’nın daha önceki resmî açıklamalarıyla da uyumlu olmadığına dikkat çekildi.
KGAÖ Tartışması Neden Yeniden Gündeme Geldi?
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, Gvardeysk Gençlik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Ermenistan’ın geçmişte Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nün Dağlık Karabağ ihtilafına müdahil olmasını beklediğini dile getirmişti.
Zaharova, böyle bir müdahalenin mümkün olmadığını belirterek, bunun temel gerekçesinin Ermenistan’ın o dönemde Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını resmen tanımamış olması olduğunu ifade etti. Bu değerlendirme, Bakü tarafından tarihî ve hukuki gerçeklerin eksik yorumlanması olarak değerlendirildi.
Azerbaycan: “İkili Sorunlara Dahil Edilmeyi Kabul Etmiyoruz”
Ayhan Hacızade, Azerbaycan’ın artık geçmişte yaşanan çatışmaların geride kaldığını düşündüğünü belirterek, Karabağ meselesinin çözüme kavuştuğunu ifade etti.
Bakü yönetimi, Rusya ile Ermenistan arasında yaşanan siyasi anlaşmazlıkların Azerbaycan üzerinden değerlendirilmesini doğru bulmadığını vurguladı. Açıklamada, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerden kaynaklanan sorunların Azerbaycan’ı ilgilendiriyormuş gibi yorumlanmasının kabul edilemez olduğu belirtilerek, bu yaklaşımın sona ermesi gerektiği ifade edildi.
Güney Kafkasya’da Diplomatik Denge
Uzmanlara göre Karabağ konusunda yapılan her açıklama, yalnızca Azerbaycan ile Rusya ilişkilerini değil, Güney Kafkasya’daki genel diplomatik dengeleri de etkiliyor. Bölgede kalıcı istikrarın sağlanabilmesi için tarafların uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmesi ve açıklamalarında diplomatik hassasiyeti koruması büyük önem taşıyor.
Son yıllarda Azerbaycan ile Ermenistan arasında normalleşme yönünde çeşitli girişimler yürütülürken, Rusya’nın bölgedeki rolü de uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Bu nedenle Karabağ konusunda yapılan resmî açıklamalar yalnızca iki ülke arasında değil, bölgesel güvenlik politikaları açısından da dikkatle değerlendiriliyor.
Sonuç
Bakü’nün Moskova’ya verdiği son yanıt, Karabağ meselesinin Azerbaycan açısından kapandığı yönündeki resmî yaklaşımın bir kez daha altını çizdi. Azerbaycan yönetimi, Karabağ’ın uluslararası hukuk bakımından tartışmaya açık olmadığını vurgularken, Rusya ile Ermenistan arasında yaşanan gelişmelerin Azerbaycan üzerinden yorumlanmasına karşı net tavrını ortaya koydu.
Önümüzdeki dönemde iki ülke arasında yapılacak diplomatik açıklamalar ve Güney Kafkasya’daki gelişmeler, bölgedeki siyasi dengeler açısından yakından izlenmeye devam edecek.
Kaynak : Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı
Karabağ Sorununun Kısa Tarihi
Karabağ meselesi, Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde 1988 yılında başlayan gerilimlerle uluslararası bir krize dönüştü. Sovyet döneminde Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sınırları içinde yer alan Dağlık Karabağ Özerk Oblastı’nın Ermenistan’a bağlanması yönündeki talepler, iki toplum arasında çatışmaların başlamasına neden oldu. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından yaşanan Birinci Karabağ Savaşı sonucunda Ermenistan, yalnızca Dağlık Karabağ’ı değil, çevresindeki yedi Azerbaycan rayonunu da kontrol altına aldı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 822, 853, 874 ve 884 sayılı kararlarında, işgal edilen Azerbaycan topraklarından Ermeni güçlerinin çekilmesi çağrısı yapılırken, uluslararası toplum Karabağ’ı Azerbaycan’ın bir parçası olarak tanımayı sürdürdü. 2020 yılında yaşanan İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından Azerbaycan, topraklarının büyük bölümünde yeniden kontrol sağladı. Eylül 2023’te gerçekleştirilen antiterör operasyonu sonrasında ise Karabağ’daki Ermeni silahlı unsurlar dağıtıldı ve bölge tamamen Azerbaycan’ın idaresine geçti. Bakü yönetimi, bu gelişmelerle birlikte Karabağ meselesinin egemenlik ve toprak bütünlüğü açısından çözüme kavuştuğunu savunurken, bölgedeki siyasi ve diplomatik gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip edilmeyi sürdürüyor.
