I. Devlet Giray Han Dönemine ait, Kırım’da bulunan Kefe hazinesi,10.168 adet sikke bulundu
Kırım Hanlığının 10.168 sikkesi Kırım’da bulunan en büyük hazineydi. 2007 yılında Kefene keşfedildi. Şehrin yakınlarında Kefe Tepe Oba’nın tepesinde.
Kırım’da bulunan Kefe hazinesi, Kırım, Kefe, yakınları Tepe Oba bölgesi
Keşif yılı: 2007 Buluntu: Küçük bir testinin içinde saklanmış hazine Derinlik: Yaklaşık 30–40 cm
Hazine İçeriği Toplam: 10.168 adet sikke Toplam ağırlık: yaklaşık 6 kg
Ekonomik Değer (Döneme göre) 2 akçe = 1 ekmek 22–24 akçe = 1 koyun Bu da hazinenin dönemi için çok büyük bir servet olduğunu gösteriyor.
Bu tür hazineler genelde: Savaş, İstila, Ya da ani kaçış durumlarında saklanır ve geri alınamaz.
Kefe hazinesi de muhtemelen böyle bir kriz döneminde gömülmüş ve yüzyıllar sonra bulunmuştur. Hazinede tam olarak belirttiğiniz gibi 10.168 adet gümüş ve düşük ayarlı gümüş (akçe) sikke bulunmuştur.
Sikkeler Kırım Hanlığı dönemine, özellikle I. Devlet Giray zamanına (16. yüzyılın ortaları) aittir. Bu buluntu, Kırım yarımadasında bugüne kadar keşfedilen en büyük sikke hazinesi olarak kayıtlara geçmiştir. Kefe yakınlarındaki Tepe Oba sırtlarında, antik bir seramik kap içerisinde toprağa gömülü halde bulunmuştur.
Bu sikkelerin o dönemdeki yaklaşık bir yıllık vergi gelirine veya çok zengin bir tüccarın birikimine eşdeğer olduğu tahmin ediliyor.
2007 yılında Kırım’da keşfedilen Tepe Oba Hazinesi, Kırım Hanlığı tarihinin en büyük nümismatik buluntusudur. Kefe yakınlarında bir toprak kap içerisinde bulunan bu devasa koleksiyon hakkında tüm detaylar şöyledir: 2007 yılında, Kefe şehrinin hemen yanındaki Tepe Oba tepesinde yapılan çalışmalar sırasında gün yüzüne çıkarılmıştır.
Tam olarak 10.168 adet sikke içerir.
Malzeme: Sikkelerin büyük çoğunluğu gümüş ve düşük ayarlı gümüşten (akçe) oluşmaktadır. Hazinenin toplam ağırlığı yaklaşık 6 kilogramdır.
Sikkeler Kırım Hanlığı’nın en güçlü dönemlerinden biri olan I. Devlet Giray (1551-1577) zamanına aittir. Sikkelerin neredeyse tamamı hanlığın başkenti olan Bahçesaray’daki darphanede basılmıştır.
O dönemde bu miktar, hanlığın yıllık vergi gelirinin önemli bir kısmına veya üst düzey bir devlet görevlisinin büyük bir servetine eşdeğerdi. Hazine, keşfedildikten sonra koruma altına alınmış ve Kırım Cumhuriyeti Müzesi (Simferopol/Akmescit) ile Kefe Para Müzesi gibi kurumlar bünyesinde bilimsel incelemelere tabi tutulmuştur.
Sikkeler, Kırım Tatar tarihini ve hanlık dönemindeki ekonomik gücü simgeleyen en nadide parçalar olarak Kırım’daki önemli arkeoloji ve tarih müzelerinde sergilenmektedir. Tepe Oba hazinesi ve bulunduğu bölge hakkındaki tüm detaylar şöyledir:
Tepe-Oba Bölgesi ve Arkeolojik Yapılar
Hazine, rastgele bir tepe üzerinde değil, tarihi katmanları oldukça zengin bir arkeolojik sit alanında bulunmuştu Tepe Oba, antik çağda Theodosia (Feodosya) şehrinin ana nekropol (mezarlık) alanıdır. Burada MÖ 4. ve 5. yüzyıllara ait, zengin süslemeli lahitler ve anıtsal mezarlar (kurganlar) bulunmaktadır.
1900 yılında bu tepede, atmosferdeki nemden su elde etmek amacıyla inşa edilmiş dünyanın ilk “çiğ yoğunlaştırıcılarından” biri (Zibold Hava Kuyusu) yer almaktadır.
10.168 sikke, tepede bir kurganın yakınında, toprağa gömülü basit bir seramik kap (küp) içinde keşfedilmiştir.
Hanlık Ekonomisi ve I. Devlet Giray Dönemi
Sikkelerin ait olduğu I. Devlet Giray (1551-1577) dönemi, Kırım Hanlığı’nın askeri ve ekonomik gücünün zirvesidir.
Askeri Güç ve Vergi: Bu dönemde Kırım ordusu 1571’de Moskova’yı yakacak kadar güçlüdür. Hazinedeki sikkeler, Rus Çarlığı ve Polonya-Litvanya Birliği’nden alınan yıllık “tribut” (vergi/haraç) ödemelerinin bir parçası olabilir.
Bahçesaray Darphanesi: Sikkelerin tamamına yakını hanlığın başkenti Bahçesaray’da basılmış “akçe”lerden oluşur. Bu, hanlığın kendi para birimi üzerindeki merkezi kontrolünü gösterir.
Kefe Limanı’nın Rolü: Sikkelerin bulunduğu Kefe, o dönemde Karadeniz’in en büyük ticaret merkezi ve gümrük kapısıdır. Hazinenin buraya yakın olması, liman ticaretiyle ilişkili büyük bir servetin saklandığını düşündürmektedir.
Hazinenin Bilimsel Değeri Bu buluntu sayesinde 16. yüzyıl Kırım Hanlığı darp teknolojisi, gümüş ayarı ve ekonomik dalgalanmalar hakkında paha biçilemez veriler elde edilmiştir.Sikkelerin bulunduğu seramik kabın özellikleri, paraların acil bir durumda (belki bir kuşatma veya baskın sırasında) aceleyle toprağa gizlendiğine işaret etmektedir.
MEMBA: Crımean Tatars
